Naneho ny hafaliany noho ny fahitany ny ezaka ataon'ny mpikarakara ny hetsika ho fanohanana ireo vondron'olona voailakilaka (makorelina, pelaka, ary ny vahoaka indizeny)[miala tsiny ny mpandika teny raha mivantana toy izany ny dika satria efa mahalaza azy ireo teny ireo na dia ezahina fatratra aza ny hanamboaramboarana ny teny “hahamasina” ny fanaony] ny Dr. Nabulo Mabaso, tale lehiben'ny fiandraiketana ny fahasalamana ao amin'ny AIDS Healthcare Foundation toeram-pitsaboana ny SIDA antsoina hoe “Fanantenan'ny Vahoaka” ao Ithembalabantu any Durban. Na izany aza dia nohazavainy fa tokony itarina amin'ireo vondron'olona hafa voailakilaka ny banjina ary maninona moa raha hatramin'ny firenena mitoka-monina ankehitriny mihitsy aza:

“There is still limited access to treatment. For example, my neighboring country, Zimbabwe, it might be politically unstable, but there are people on the ground who are suffering and because of sanctions that are being imposed funders are not going to Zimbabwe. At the end of the day, it's the lives of individuals and I hope the theme of universal access is really put into practice”.

Monina any Bujumbura i George Kanuma ary mpikatroka ao amin'ny fikambanana miorina any Firantsa antsoina hoe Africa Gay sady mpikambana ihany koa ao amin'ny ANSS (Fikambanan'ireo mitondra ny tsimok'aretina VIH sy mararin'ny SIDA ao Burundi). Faly amin'ny nampivoitra ny lohahevitra momba ny MSM (Men having Sex with Men na lehilahy miray amin'ny lehilahy) sy ireo manao manao ho anton'asa ny fananahany tamin'ny fihaonana izy (fr) [dia lazao foana fa ny teny gasy hatrany no lava mandreraka]:

Na izany aza dia nohazavainy fa mbola matanjaka dia matanjaka ny fanavakavahana any amin'ny Firenena Afirikana miteny Firantsay, hoy ny fanazavany hoe (fr):

“Il y a certain pays comme le Cameroun ou le Sénégal qui criminalise encore l’homosexualité [..] Il y a des cas aussi comme au Ruanda, la présidente de l’association gay et lesbienne au Ruanda ne peut toujours pas quitté son pays, parce que la police de l’immigration a pris son passeport.”

Misy ny firenena tahaka an'i Kamerona sy Senegaly no mbola mametraka ny homosexualité (mahapelaka) ho heloka bevava. [..] Misy ary moa ny tranga toy ny any Rwanda tsy afa-nivoaka ny firenena nisy azy ny filohan'ny pelaka lahy sy vavy satria notazonin'ny polisy misahana ny fifindra-monina ny pasipaorony.

Iray amin'ireo nahazo ny lokan'ny fehimenan'ny ONUSIDA 2008 ny Tetikasa Fimizore eto Madagasikara. Balou, iray amin'ireo sarimbavy “tena izy” sady manao ho anton'asa “ny fananahany” (aiza kosa?) sy i Jeannie mpiara-miasa aminy dia samy mpikambana ao amin'ny tetikasa ary samy nilaza ny ahiahiny sy ny fanantenany amin'ity fihaonana ity. Tahaka an'i Kanuma, dia navoitran'izy ireo ny tokony hamaranana hatreo ny fanilikilihana ny manasokajy ny fananahany ho fanaovana anton'asa raha tiantsika tokoa ny hiady amin'ny VIH/SIDA (mg):

“Ny fanilikilihana indrindra no manakana ny MSM sy ny TDS hikarakara ny fahasalamany […] Io moa dia eo ihany ny fomba-drazana antsika malagasy, raha ohatra hoe msm dia tsy tafiditra am-pasan-drazana. Raha amin’ny autorites dia mahafa-po fa raha amin’ny societe civile, mbola mila fivoarana.”

Farany, tsy vokatry ny tsy fahazakan'ny fiarahamonina ny fisiany sy ny fandaharanasa politika ihany ny fisian'ny vondron'olona voailikilika hiady amin'ny VIH/SIDA. Ao ihany koa ny fahasarotam-piainana sy ny halavirantany. Ao amin'ity lahatsary The Hub ity, ny Dr. Phillip Njemanze, any amin'ny fanjakana Imo, Nigeria, no manazava ny tolona atrehin'ny olona mitondra ny otrikaretina VIH any ambanivohitra mba hampaherezana ny hery fiarovana ao aminy:

“In rural areas in Imo State, CD4 testing is non-existent. This means for 3.5 million people you have only two centers that can measure CD4 count in the whole state [..] The most important thing would be, to be able to move around with the test and go where the patients are.”

Après sept ans de mariage, Djénéba Kamaté vit loin de son mari. Il est parti faire fortune sous d'autres cieux. La trentaine dépassée, la bonne épouse restée au pays est sur le point de perdre tout espoir. Cette mère de famille inconsolable raconte son calvaire, les yeux remplis de larmes. “Cela fait sept ans que mon mari m'a quittée en me laissant sur les bras deux filles et un garçon. Il m'a appelée un jour pour m'informer qu'il se trouve en Espagne”, dit-elle. Au cours des premiers mois après son exil son époux lui envoyait de l'argent. Les mandats se sont espacés au fil du temps. Et aujourd'hui elle ne reçoit plus rien.

“Fito taona taorian'ny fanambadiany, miaina lavitry ny vadiny i Ramatoa Djénéba Kamaté. Lasa nila ravinahitra tokoa mantsy rangahy. Ny taona efa manangasanga ambadiky ny teopolo ihany, ka dia manomboka ho very fanantenana ity vady hendry nijanona aty an-tanindrazana ity. Maso feno ranomaso no itantaran'ity renin-jaza tsy hay ampanginina ity ny fahoriany. “Efa fito taona izao no nandao ahy rangahy, namela tamiko ireto zanakay roa vavy sy lahy iray ireto. Niantso ahy izy indray andro nampandre fa any Espagna no itoerany”, hoy izy. Mba nandefa vola ihany rangahy nandritra ireo voaloandohan'ny volana nandehanany. Saingy nihavitsy ireo taty aoriana. Ary dia nitsahatra tanteraka ankehitriny.”

« Another way of getting rid of the Touregs of Niger and Mali is to exploit their lands through massive extractions of Uranium by the French government and corporations. Now a whole population is exposed to radiation and government oppression. »

« Fomba hafa iray fandroahana ny Toaregy tsy honina any Nizera sy Malia koa ny fitrandrahana ny [harena ankibon'ny] taniny amin'ny alalan'ny fitrandrahana ny “uranium” amin'ny fomba goavana ataon'ny governemanta Frantsay sy ireo orinasa [mpiara-dia aminy]. Amin'izao fotoana izao dia ny mponina iray manontolo no indray miharihary amin'ny lozan'ny “radiation” miampy ny vesatry ny governemanta izay manao “tsindry hazolena”. »

Amira Al Hussaini