Global Voices teny Malagasy

Malagasy

Henonao va ny tafatafan izao tontolo izao?

Fanamarihana : Raha mijery ny lahatsoratra niavian'ity dikan-dahatsoratra ity isika dia tamin'ny 28 avrily no nanoratana ny tamin'ny teny anglisy, nisy ny fanavaozana tamin'ny 29 avrily, nefa tsy nampiova ny zava-misy ny lohateny fa nisy ny kandidà tsy nampoizina na dia efa nampoizina ihany aza tanatin'ity lahatsoratra ity. Tsy maintsy natao izay fanamarihana izay sy ny nandikana ity lahatsoratra ity indray na dia herinandro taty aoriana aza!

Fanavaozana (29 avrily 2013):  Indro ny lisitra fenon'ny kandidà 49 [fr] nirotsaka ho filoham-pirenena. Tsy tafiditra tao anatin'ny ny filohan'ny tetezamita ankehitriny.

Koa satria nifarana androany (28/4) ny firotsahana ho filoham-pirenena malagasy, nisy ny kandidà heverina ho tsy ampoizina. Raha tsy dia fantatry ny olona loatra amin'ny ankapobeny ireo kandidà nirotsaka voalohany, nisy ny mpanao politika nanana ny lazany vitsivitsy heverina fa hirotsaka hifaninana: ny filoha teo aloha Didier Ratsiraka, ny filohan'ny tetezamita ankehitriny Andry Rajoelina [fr] ary ny vadin'ny filoha teo aloha Ravalomanana, Lalao Ravalomanana.

Tapaka fa amin'ny Alarobia faha-24 Jolay 2013 no hotanterahina ny fifidianana Filohampirenena any Madagasikara. Nisokatra ny Alatsinainy 8 Aprily hoan'ireo kandidà kosa ny fanaterana ireo antontan-taratasy firotsahan-kofidiana. Araka ny tatitra nataon'i JR ao amin'ny vohikala aoraha.com, ireo kandidà efa nirotsaka sahady dia:

Tsy niandry ela fa kandidà telo avy hatrany no nirohotra nanatitra ireo antontan-taratasy firotsahan-kofidiana amin’ny fifidianana Filohampirenena tetsy amin’ny birao misy ilay Vaomiera manokana misahana ny raharaham-pifidianana tetsy Ambohidahy, omaly [ndlr. Alatsinainy 8 Aprily] [...] Praiminisitra lefitra misahana ny Fampandrosoana sy ny fanajariana ny tany, Hajo Andrianainarivelo [...] ny filohan’ny antoko Mts, Roland Ratsiraka [...] ny mpitarika ny antoko Psdum, Lahiniriko Jean.

Narahin’ireo kandidà hafa avy hatrany: Tohiny »

Ny vohikalam-baovao Journeyman.tv no nanapariaka tamin'ny faha-25 Martsa ny vokatry ny fanadihadiana [Sakalava/Frantsay, dikantsoratra Anglisy] izay nampiasana fakan-tsary miafina mba hampibaribariana ny fihamaroan'ny fanolanana atao ireo zaza tsy ampy taona aty Madagasikara:

Misy reny iray nijoro vavolombelona ao anaty lahatsary :

Zanako amin'zay moa mianatra izy, ataony amin'zay za tsisy vôla ampiasako izy, za amin'izay tsy miasa, raha tsy miasa iny amin'izay zagny dia hoy zanako “izaho handeha any amin'ny makorely.” Farany za nanjary manginy nefa za regniny

Famokarana Lavanila any Madagasikara, saripika nalain'i David Darricau tsikaritra ao amin'ny vohikala Flickr | Fahazoandalana CC NC-BY-2.0

Atoa Antoine Ganne no mitatitra ny fomba izay nihavian'ny Lavanila avy any Meksika ka zary nampalaza azy any amin'ny ireo Nosy Madagasikara sy La Réunion [fr]. Tantarainy ary fa mpivaromandeha Eorôpene no nividy Lavanila tany Meksika ary nitondra izany hoan'ny mpanjaka frantsay Louis XIV izay nikasa hamboly izany tany amin'ny nosy La Réunion saingy tsy nahomby. Atoa Edmond Albius andevolahy tany La Réunion kosa no nahita ny vahaolana amin'ny famokarana idiran'ny tananolombelona an-tsehatra, fomba fanao izay mbola ampiasaina mandrak'ankehitriny. I Madagasikara no mpamokartra Lavanila be indrindra manerantany ankehitriny.

Noteren’ny nenintoany hifindra ho any Libanona hiasa an-trano i Marie, 14 taona. Rehefa tonga tany izy dia zary fahazarana ny nanolanan’ny mpampiasa azy. Rehefa fantany fa bevohoka izy dia noroahiny. Rehefa niteraka irery izy, dia natsipiny avy eny amin’ny rihana fahavalon’ny fanorenana avo ny zaza.

Ny fikambanana “collectif TANY” izay mitolona hoan'ny fiarovana ny zon'ireo tantsaha Malagasy ahafahany manohy hamokatra ny taniny, sady soloin'Atoa Mamy Rakotondrainibe tena, no nandikateny frantsay sy nanapariaka ny lahantsoratra navoaky ny gazety Inona ny Vaovao laharana 1031 [fr] izay mitatitra ny fitarainan'ireo tantsaha nohon'ny vokadratsy ateraky ny fambolena ny voly jatropha karakarain'ny orinasa Tozzi Green group amin'ny velarantany mahatratra 100'000 ha any amin'ny faritra Atsimon'i Madagasikara. Ireo tantsaha no mijoro vavolombelona [fr] :

Nous, petits paysans, sommes obligés de partir car ce sont des gens munis d’armes qui nous expulsent de nos terres. La perte de l’herbe où les zébus pouvaient brouter a entraîné le décès du bétail sur place. Ils ont détruit les tombes de nos ancêtres. Les lieux sacrés ont déjà tous été détruits par les tracteurs

Ny orinasa Tozzi Green kosa dia mandà mafy manohitra [fr] ireo fitoriana rehetra ambaran'ny fikambanana tantsaha mpamokatra:

TOZZI GREEN réitère également son invitation à toute personne ou groupement, soucieux de prendre une mesure objective de la réalité sur terrain, à visiter les Communes de Satrokala et d’Andiolava.

Valala any amin'ny faritra Atsimon'i Madagasikara sary nalain'i christopheandre nindramina tamin'ny flickr fahazahoandalana laharana CC-BY-NC

Namoaka fambaraloza ny governemanta Malagasy [fr]:

Le Gouvernement malgache a la déclaré l'etat d'ALERTE NATIONALE suite à une invasion de criquets dans le sud qui ravagent les cultures et menace la sécurité alimentaire

Tombatomban'ny Tetikasan’ny Firenena Mikambana momba ny sakafo na FAO fa vola mahatratra 10 tapitrisa dolara ankehitriny no ilaina maika hoe enti-miatrika ny tsy fahampian-tsakafo izay haterak'izany loza izany [fr].

Ny fikambanana tsy miankina amin'ny fanjakana “Bemolanga-Total watch” no mitatitra fanamarihan'ireo mpahay lalàna any Madagasikara [fr]:

le code minier malgache et la loi sur les grands investissements miniers (LGIM) ne sont pas appropriés pour englober tous les paramètres d'un contrat d'Etat de la dimension du projet

Vao nanokana kitapo ny Banky Iraisam-pirenena [na Banky Mondialy] sy ny Tahirim-bola Iraisam-pirenena [na FMI] ahafahana manampy ireo firenena andalam-pandrosoana hanatsarany ny fomba ifampiraharahany amin'ny fitrandrahany ireo harena an-kibon'ny taniny.