Naneho ny hafaliany noho ny fahitany ny ezaka ataon'ny mpikarakara ny hetsika ho fanohanana ireo vondron'olona voailakilaka (makorelina, pelaka, ary ny vahoaka indizeny)[miala tsiny ny mpandika teny raha mivantana toy izany ny dika satria efa mahalaza azy ireo teny ireo na dia ezahina fatratra aza ny hanamboaramboarana ny teny “hahamasina” ny fanaony] ny Dr. Nabulo Mabaso, tale lehiben'ny fiandraiketana ny fahasalamana ao amin'ny AIDS Healthcare Foundation toeram-pitsaboana ny SIDA antsoina hoe “Fanantenan'ny Vahoaka” ao Ithembalabantu any Durban. Na izany aza dia nohazavainy fa tokony itarina amin'ireo vondron'olona hafa voailakilaka ny banjina ary maninona moa raha hatramin'ny firenena mitoka-monina ankehitriny mihitsy aza:

“There is still limited access to treatment. For example, my neighboring country, Zimbabwe, it might be politically unstable, but there are people on the ground who are suffering and because of sanctions that are being imposed funders are not going to Zimbabwe. At the end of the day, it's the lives of individuals and I hope the theme of universal access is really put into practice”.

Monina any Bujumbura i George Kanuma ary mpikatroka ao amin'ny fikambanana miorina any Firantsa antsoina hoe Africa Gay sady mpikambana ihany koa ao amin'ny ANSS (Fikambanan'ireo mitondra ny tsimok'aretina VIH sy mararin'ny SIDA ao Burundi). Faly amin'ny nampivoitra ny lohahevitra momba ny MSM (Men having Sex with Men na lehilahy miray amin'ny lehilahy) sy ireo manao manao ho anton'asa ny fananahany tamin'ny fihaonana izy (fr) [dia lazao foana fa ny teny gasy hatrany no lava mandreraka]:

Na izany aza dia nohazavainy fa mbola matanjaka dia matanjaka ny fanavakavahana any amin'ny Firenena Afirikana miteny Firantsay, hoy ny fanazavany hoe (fr):

“Il y a certain pays comme le Cameroun ou le Sénégal qui criminalise encore l’homosexualité [..] Il y a des cas aussi comme au Ruanda, la présidente de l’association gay et lesbienne au Ruanda ne peut toujours pas quitté son pays, parce que la police de l’immigration a pris son passeport.”

Misy ny firenena tahaka an'i Kamerona sy Senegaly no mbola mametraka ny homosexualité (mahapelaka) ho heloka bevava. [..] Misy ary moa ny tranga toy ny any Rwanda tsy afa-nivoaka ny firenena nisy azy ny filohan'ny pelaka lahy sy vavy satria notazonin'ny polisy misahana ny fifindra-monina ny pasipaorony.

Iray amin'ireo nahazo ny lokan'ny fehimenan'ny ONUSIDA 2008 ny Tetikasa Fimizore eto Madagasikara. Balou, iray amin'ireo sarimbavy “tena izy” sady manao ho anton'asa “ny fananahany” (aiza kosa?) sy i Jeannie mpiara-miasa aminy dia samy mpikambana ao amin'ny tetikasa ary samy nilaza ny ahiahiny sy ny fanantenany amin'ity fihaonana ity. Tahaka an'i Kanuma, dia navoitran'izy ireo ny tokony hamaranana hatreo ny fanilikilihana ny manasokajy ny fananahany ho fanaovana anton'asa raha tiantsika tokoa ny hiady amin'ny VIH/SIDA (mg):

“Ny fanilikilihana indrindra no manakana ny MSM sy ny TDS hikarakara ny fahasalamany […] Io moa dia eo ihany ny fomba-drazana antsika malagasy, raha ohatra hoe msm dia tsy tafiditra am-pasan-drazana. Raha amin’ny autorites dia mahafa-po fa raha amin’ny societe civile, mbola mila fivoarana.”

Farany, tsy vokatry ny tsy fahazakan'ny fiarahamonina ny fisiany sy ny fandaharanasa politika ihany ny fisian'ny vondron'olona voailikilika hiady amin'ny VIH/SIDA. Ao ihany koa ny fahasarotam-piainana sy ny halavirantany. Ao amin'ity lahatsary The Hub ity, ny Dr. Phillip Njemanze, any amin'ny fanjakana Imo, Nigeria, no manazava ny tolona atrehin'ny olona mitondra ny otrikaretina VIH any ambanivohitra mba hampaherezana ny hery fiarovana ao aminy:

“In rural areas in Imo State, CD4 testing is non-existent. This means for 3.5 million people you have only two centers that can measure CD4 count in the whole state [..] The most important thing would be, to be able to move around with the test and go where the patients are.”

Le trajet d'un car de la société ghanéenne STC - de Ouaga-Accra via Kumasi - a failli tourner au drame. Arrivé aux environs de Wallé-Wallé à quelque 30 km de Tamalé, le 4 juin dernier, 2 malfrats armés de fusils de type AK 47 ont débouché de la brousse pour couper la route au car.

Le chauffeur les ayant aperçus, il a immobilisé son véhicule et a condamné automatiquement les portières de son véhicule conformément aux consignes de sécurité auxquelles il a été formé […]

Ils ont tiré à bout portant sur le car. C'est alors qu'une balle a traversé le pare-brise avant et atteint un passager burkinabè qui se trouvait juste derrière le conducteur […]

En légitime défense, l'un des policiers ghanéens qui escortaient le car a riposté et a réussi à descendre un des brigands. L'autre a pris la fuite. Quant au voyageur burkinabè blessé par balle il a été hospitalisé à Accra.

Malgré une Centrale d’achat des médicaments essentiels génériques et des consommables médicaux (Cameg) qui fait du Burkina Faso «Le leader de l’Afrique de l’Ouest dans le domaine du médicament essentiel générique en termes de volume, d’accessibilité géographique et financière», ce pays traîne paradoxalement, comme un boulet, la plaie d’une omniprésence du médicament de la rue.

Malgré l’adoption d’une stratégie nationale de lutte contre le phénomène, sans compter les campagnes de l’Ordre national des pharmaciens pour tirer annuellement la sonnette d’alarme, les «médicaments de la mort» ont toujours pignon sur rue

Entre les dispositions institutionnelles parfois ostentatoires et la réalité de la lutte contre le fléau des médicaments de la rue, le fossé est grand. Et pourtant, les enjeux sanitaire et économique sont énormes. Les produits contrefaits et nocifs qui envahissent nos marchés provoquent des drames importants qui sont généralement vécus dans le silence par les victimes. A ce sujet, l’impuissance des pouvoirs publics fait froid dans le dos […]

«les médicaments contrefaits ne représentant pas de valeur marchande, les douaniers ne sont pas motivés à les saisir systématiquement». Autrement dit, un garde-côte burkinabè ne gagnerait rien à mettre la main sur un trafiquant de médicaments parce que cette marchandise ne pourra pas être vendue aux enchères et ne lui rapportera rien du tout […]

Le laxisme des autorités publiques ouvre déjà la voie à une médecine chinoise très agressive qui va non seulement à l’assaut des populations, mais inondent les villes et les campagnes de médicaments sans la moindre autorisation de mise sur le marché pourtant imposée par le ministère de la Santé aux pharmaciens. En plus, les notices sont en langue chinoise, privant les consommateurs du droit fondamental d’avoir accès aux informations relatives au produit […]

Le trafic des médicaments de la rue s’est imposé au Burkina et dans beaucoup de pays africains comme un business qui ronge - au propre comme au figuré - entre 25 à 60% des parts de marché du médicament et désorganise ainsi le système sanitaire et pharmaceutique.

The Seventh Annual Winyé Mask Festival was held on Friday and Saturday in Boromo- a small town just about two hours' drive from Ouaga. I was there as usual, friends and family in tow.

We're all familiar with dazzling language-learning promises made by Linguaphone and similar companies: Speak fluent Arabic in just three weeks! Swedish in a weekend! Well, here's Fulfulde in six seconds. Just learn this word: CHIBBEL-LIBBEL.

VCDs Nizeriana hita ao amin'ny kwakoe-n'i Paul Keller.

Miroborobo ny indostria fanaovana sary mihetsika amin'ny tany afrikana maro. Ohatra ny any Nollywood, ilay indostria Nizeriana mpanao sary mihetsika. Manolotra ity sary mihetsiky ny fivorian'ny Mpanao sary mihetsika Nizeriana ity i Kulture Klash International, ary miady hevitra momba ny hizarana ny sary mihetsika Nollywood any Etazonia. Raha te hahalala bebe kokoa momba an'i Nollywood sy ny sary mihetsika ianao, dia manana fanadihadiana an-tsary tamin'ny taona 2005 i journeymanpicture, ahitana ny fomba fanaovana sary mihetsika amin'ny fomba mirary sy hafa kely.

Rippleat ao amin'ny YouTube nampakatra ny sary mihetsika fanadihadiana momba ny mpanakanto Issa Nyaphaga avy any Cameroon. Ity oronantsary notontosain'i Chris Hill dia mamela an'ilay mpanakanto milaza ny fomba nianarany nandoko ny fomba tradisionaly tany ambanivohitra, ny nahatongavany ho mpanao sary “cartoon” politika ary ny nanenjehana azy satria tsy niraharaha fanampenam-bava ary nahitany fialofana tany Frantsa, nanaovany kabary teo anoloan'ny parliamenta frantsay tamin'ny fankalazana ny faha dimampolo taonan'ny fifanarahana tany Geneva raha nisolo tena ny mpialokaloka izy.

Nosoratan'i Juliana Rincón Parra

Jennifer Brea

« Tout cela fait voir qu’il y a une sociologie de la corruption, dont les deux lieux extrêmes sont la tête du pouvoir politique et économique d’une part, mais aussi les lieux desservant le public et dont dépendent son bien-être : santé, éducation ou travail. Dans tous cas, les plus démunis sont les plus frappés par le fléau, qui s’enracine et se développe selon un cercle vicieux. »

« Izany rehetra izany dia mampiharihary ny fisian'ny fiaraha-monin'ny fitantanana tsy madio, ny toeram-pifaharan'izy ireo mafy dia ny lohan'ny fitondrana ara-politika sy ara-ekonomika, anefa koa dia tsikaritra any amin'izay toerana rehetra “anompoana” ny vahoaka sy iankian'ny fahatsaran'ny fari-piainany : ny fahasalamana, ny fampianarana na ny asa. Amin'ireo lafiny rehetra ireo, izay osa amin'ny mpiara-monina no tena ianjadian'izany mafy kokoa, ary mifahatra sy tsy mitsaha-mitombo tsy anki-janona izy io »

Jennifer Brea

Mety homenareo avy hatrany ny fifehezan'ny fitondrana ireo Gazety matanjaka sy izay radio sy televiziona manerana ny firenena ny tsiny, iaraha-mahalala rahateo ireo banga amin'ny fitaterany ireo vaovao manerana ny firenena. Momba ireo gazety tsy miankina indray, dia sitraky ny mpitondra ny mampiasa fomba fangejana miolaka mba isarihan'ireny gazety ireny ny fijerin'ny mpamaky any amin'ny toerana hafa.

Izany dia mitarika ny mpiblaogy BurkinaMom’s Life in Africa hanambara fa samihafa lavitra ny fiainana arak'izay hita andavan'andro sy izay tantarain'ny gazety. Izany dia misongadina mihitsy ohatra mikasika ny fitantaran'ny mpanao gazety ny tatitra nataon'ny Banky Iraisam-pirenena mikasika fampitahana firenena miisa 170 :

« “Corruption in Burkina Faso: Business Climate Really Improves !” was the headline of an article in one of today's newspapers in Burkina Faso. Here's a translation of how it began: “Without a bribe, you may have to wait years for your merchandise. There's nothing you can do...” says a Burkinabe small-business owner. The report “Doing Business 2008” that outlines the business environment of various nations was published on September 26 by the World Bank and the International Finance Corporation. It ranked Burkina as 37th in Africa and the 161st in the world rankings, out of 178 countries. This is relatively better than previous years and the progress is much touted in the local newspapers, as well as TV and radio. Burkina was 165th in 2007… »

« “Fitantanana tsy madio aty Borkina Fasò : Tena efa misy fihatsarana mihitsy ny seraseran'ny varotra !” Io no matoan-dahatsoratry ny gazety iray androany taty Borkina Fasò. Indro dikan-tsoratry ny fiandohan'izany lahantsoratra izany : “Raha tsy miampy tsolotra, dia mety ho niandry aman-taonany maro izay entam-barotrao ianao. Tsy misy zavatra hafa azonao [iariana an'izany] …” hoy ity Bornikabè iray mpandraharaha orinasa madinika iray. Ny tatitra “Fandraharahana amin'ny taona 2008” [Doing Business 2008] izay navoaky ny Banky Iraisam-pirenena sy ny Sehatra Seraseram-bola iraisam-pirenena [Société financière internationale | International Finance Corporation] tamin'ny 26 Septambra 2007 sady mirakitra izay toe-draharaha misy anivon'ireo sehatra seraseram-barotra isam-pirenena. Izay mandahatra an'ny Borkinà ho laharana faha-37 any Afrika ary faha-161 eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena, amin'ny firenena miisa 178. Raha oharina tamin'ny filaharana tamin'ireo taon-dasa dia tena misy fihatsarana ka dia nankalazain'ireo gazety teto an-toerana, sy ireo televiziona ary ireo radio, mafy tetsy sy teroa . Mbola faha-165 tokoa mantsy i Borkina tamin'ny taona 2006… »

Avy eo dia ampitahain'i Burkina Mom amin'ireo gazety ireo ny tatitra ataon'ny gazety L’Evenement, izay gazety tsy miankina miseho isaky ny roa herinandro no sady sahisahy ka heveriny ho tsara indrindra amin'ireo gazety manerana ny firenena :

« The press releases from the World Bank , Burkinabé government, and etc. are relentlessly upbeat. L'Evenement isn't buying the official line, though. I love how the bold black type claiming that the business climate is “Really Improved” is immediately followed by a quote illustrating how bad it still is. I also enjoy the subtle dig at the local tv, radio stations and many rival newspapers that never seem to research anything. They just publish the government press releases and keep their heads down.. .which is probably wise. A top journalist in Niger was just thrown into prison last September for annoying the powers that be. He is still being detained and faces life in prison. Being a journalist is hazardous stuff when done correctly, especially in West Africa. »

« Ireo fanambarana an-gajety avy tamin'ny Banky Iraisam-pirenena, sy ny governemanta Borkinabè sns … dia samy mamelom-panantenana avokoa.  Ny gazety L'Evenement dia tsy manaraka izany tsipikà ofisialy izany. Na dia izany aza, tiako ny mijery ireo litera ngeza izay manamafy fa ankehitriny dia “Tena efa misy fihatsarana mihitsy ny seraseran'ny varotra !” izay arahina fehezanteny izay manambara ny haratsin'ny toe-draharaha avy hatrany. Tiako koa ireo soratra madinika izay andravahana ireo vaovao an-tsary amin'ny televiziona sy ireo vaovaon-dradio ary ireo gazety izay mpifaninana, izay toa samy tsy nisy nanao fikarohana akory. Faly ny manapariaka izay vaovaom-panjakana fotsiny ry zareo no sady mijanona miondri-doha [mandà ny hitraka hiatrika ny tena zava-misy] … fihetsika izay maneho karazana endrika fahendrena koa angamba. Satria vao tamin'ny volana Septambra lasa teo no nisy mpanao gazety sangany tany Nizèra [Niger] naiditra am-ponja satria nanelingelina ny fitondrana. Mbola migadra izy mandraka ankehitriny ary miatrika fanamelohana “mandra-pahafaty”. Tandidomin-doza tokoa ny fanaovana ny asan'ny mpanao gazety any amin'ny faritra Andrefan'i Afrika, indrindra hoan'ireo izay manatanteraka izany asa izany arak'izay tokony ho izy. »

[Ity dia mbola tohin’ilay lahantsoratra efa notaterina teto ihany : Mpanao gazety voavidy]

« Lors d’une conférence de presse, le ministre d'Etat, ministre de l'Agriculture, de l'Hydraulique et des Ressources halieutiques a affirmé que la campagne agricole 2007-2008 serait excédentaire de plus de 700 mille tonnes.
Pour lui, la saison pluvieuse a été équilibrée sur l’ensemble du territoire alors il n’y a pas de quoi s’inquiéter d’une probable famine. Pourtant nombreux sont les paysans qui témoignent de la mauvaise saison pluviométrique et agricole. »

« Nampitain'ny Ministry ny Fambolena, sy ny Rano ary ny Jono tamin'ny mpanao gazety fa mihoatry ny nantenaina avo 700′000 t ny vokatra andrasana amin'ny taona 2007-2008.
Araka ny fijeriny dia antonony tsara ny tahan'orana tamin'ny faritra rehetra, ka tsy misy mihitsy tokony hanahiana izay kere. Marobe anefa ireo mpamboly izay mitatitra ny tsy fahampian'ny orana. »