Global Voices amin´ny teny malagasy » Ukraine http://mg.globalvoicesonline.org Manangam-peo izao tontolo izao. Renao ve? Thu, 28 Aug 2008 02:02:25 +0000 http://wordpress.org/?v=2.5.1 en © lova.rakotomalala@gmail.com () lova.rakotomalala@gmail.com() Manangam-peo izao tontolo izao. Renao ve? lova.rakotomalala@gmail.com No no http://mg.globalvoicesonline.org/wp-content/plugins/podpress/images/powered_by_podpress.jpg Global Voices amin´ny teny malagasy http://mg.globalvoicesonline.org 144 144 Ukraine: Fanazarantenan'ny manampahaizana Irakiana http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/29/1187/ http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/29/1187/#comments Tue, 29 Jul 2008 07:57:55 +0000 Jentilisa http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/29/1187/ Chernobyl and Eastern Europe no nanoratra fa “Mpampianatra 3 avy any Texas sy mpianatra Irakiana 27 no manao fanazarantena amin'ny fomba fanadiovana manala sisantaratra mampididoza” nandritra ny volana jona lasa teo tany Pripyat (Ukraine): “Eny, zavatra mahaliana azo atao amin'i Pripyat - ny fanazarana ny Irakiana  ny tekinikam-panadiovana ny tanàna izay tsy vitan'ny mpitondra tanteraka nandritra ny 23 taona lasa izao. Fa raha tsy izany, efa hitan'ny Irakiana aloha hoe ahoana moa no mety hahazo ny tanànany aoriana kely ao [raha tsy ampy ny fitandremana].”

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/29/1187/feed/ Rosia: Veloma mandrakizay ry “khrouchtchevki” http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/06/1100/ http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/06/1100/#comments Sun, 06 Jul 2008 17:09:55 +0000 avylavitra http://mg.globalvoicesonline.org/?p=1100 Andro vitsy lasa izay, drugoi, iray amin’ireo mpitoraka blaogy rosiana isan’ny be mpahalala sy malaky misandrahaka indrindra, dia nandefa tamin’ny LiveJournal, izay fampiasany, sary 17 maneho tangoron-trano iray ao Mosko, niorina fony vaninandro Khrouchtchev ( fiantso azy ireny mahazatra ny hoe khrouchtchevki, na pyati etajki, rihana dimy, na koa hoe khrouchtchoby, izay azo adika tsotra hoe trano rsizarizarin’i Khrouchtchev : kilalaon-teny (tsilalaon-teny) ihany izany nalaina avy amin’ny trouchtchoba izay midika hoe trano tsizarizary amin’ny teny rosiana). Hanjavona ity tanana ity ary hisolo toerana azy ny trano fonenana manara-penitra kokoa sy mijoalajoala .
Indreto santionam-panazavana vitsivitsy [amin’ny teny rosiana] mandravaka ny tatitra an-tsariny, izay naharaisana fanamarihana miisa 331:

Ireo Khrouchtchevki tamin’ny fiatombohan’ny taona 1960 ka efa andalam-pandravana any atsimo-andrefan’i Mosko. Ireny tranobe misy rihana dimy ireny, tsy misy balcon, misy lakozia tery kely, [sy kojakojam-pidiovana manana habe toy ny boty kely], rindrina manify ahafahana mandre izay rehetra mitranga ao amin’ny mpifanolo-bodirindrina, dia efa nilaozan’ny zava-misy. Ny tangoron-tranon’i pyati etajki rehetra dia efa nilaozan’ireo nonina tao aminy ary efa miatrika ireo fitaovana matanjaka izay manjera mifandimby ireo tranobe mifanaraka amin’ny drafitra efa voasoritra. Vantany vao mahavita ny asany ireo pelleteuses sy bulldozers, tsy misy miangana intsony afa-tsy tany malalaka midadasika sy foana eo amin’izay nonenan’ireo fianakaviana maro fotoana vitsy talohan’izany. Ireo mpiara-monina amiko ankehitrio dia saiky teraka sy lehibe tamin’ireny pyati etajki ireny, tany no niterahany ny zanany, ary ireny zanany ireny indray avy eo no mbola nanome azy kosa ny zafikeliny. Taranaka nifandimby maro no niaina tamin’ireny khrouchtchoby ireny. Noho ireny toeram-ponenana ireny, mba afaka nandositra ireo efitrano fatoriana tany amin’ny orinasa sy ireny kommounalki sovietika tsy maha-te hijery ireny ny Moskivita [trano fonenana itambaram-be]. Izy ireny no trano fonenana voalohany ho an’ireo vao avy nanorin-tokantrano sy nanome fahatoniana ho an’ireo efa nahazo taona, ary rano mafana ho any an-trano fidiovan’izy ireo tsirairay, na dia kely monja ihany aza. Raha atao bango tokana, misaotra anareo pyati etajki.
[…]
Fitadiavana izay hisitrihana, ho an’ireo mponina tamin’ireo pyati etajki, dia sedra iray. Nandritra ireo taona maro niainana teto, nahavita nampivondrona fianakaviana maro (ankohonana) manodidina azy izy ireny, na akaiky na lavidavitra. Nifamatotra amin’ny fomba mampivanaka ny rehetra, ny fianakaviana tsirairay dia manana ny tantarany manokana momba ny fifandraisan’ny samy olona, nefa ny isan’ny trano atolotry ny mpitantana ny tanana mba honenana maimaim-poana dia tsy hoe tsy voafetra akory. Ny vaomiera misahana ny fandinihana ny trangan’ireo “nasitrika” (napetraka) ireo dia mazana no misedra olana : ny sasany tsy tia ny trano vaovao nametrahana azy , ny hafa iondray mikendry ny hahazo efitra lehibe kokoa, na mikasa ny hamela ny zanany, na ny raiamandrenibeny, na ny vadiny teo aloha (na lahy io na vavy), izay niara-nifampizara faritra niainana taminy.
[…]
Andreï no farany mponina farany tamin’ny pyati etajka. Efa ho herintaona izao dia mifanolana ara-panjakana amin’ny tompon’andraikitra eo an-toerana izy. Araka ny fanambarany, zavatra mampihomehy sy tsy hay faritana no mahazo azy: nandritry ny dimy taona, nifampizara efitra roa kely tamin’ny vadiny teo aloha izy, ny vady vaovaon-dramatoa io koa sy ny alikan’izy ireo miisa dimy. Mangataka izy ny mba hapetraka amin’ny trano misy efitra roa, farahafaratsiny, amin’ny toeram-ponenana itambarambe, fa misaraka. Ny vaomiera mpikarakara ny fanomezana fonenana kosa anefa dia tsy manolotra afa-tsy efitra roa any amin’ny tranobe vaovao ho an’ireo vady taloha. Namafisin’ny tribonaly ny fanapahan’ny vaomiera. Ny entona fandrehitra (gaz) efa notapahana tamin’ilay tranobe taloha, fa mbola misy kosa ny rano sy ny herinaratra. Tsy hain’ny olona izay hatao amin’izao fotoana.
Andreï dia milaza fa saiky ny olona rehetra ao amin’ny tranobe misy azy dia misedra olana noho ny famindrana toerana avokoa . Andaniny, azo takarina ihany hoe tian’ny olona hivaha indray mandeha ny olana tena mafy mahazo azy, dia ny trano fonenana izany, fa esty ankilany, ny fanjakana dia andalam-panomezana azy ireo maimaimpoana toerana hiainana misanda dolara an’arivony maro, ka raha izany dia tena miady marina ho an’ny ainy.
[…]
[sarin-behivavy iray mijoro manoloana ny tranobe iray efa rava amin’ny antsasany, mitafa amim-behivavy iray hafa, mbola monina ihany amin’io tranobe io, eo am-baravarankeliny]
- Sveta, sao mba tsinjonao any ho any ireo kiraro tontako?
[…]
Tsy apetraka honina amin’ny faritra lavitra intsony ireo mponina tamin’ny pyati etajki: omena trano fonenana eto izy ireo, miala tokony ho tangoron-trano roa tamin’ny azy fahiny.
[…]
[sary farany, tilikambo vao naorina tsy ela loatra]
Ao anatin’ity tranobe ity, efa manomboka ny fiainam-baovaony ireo mponin’ny khrouchtchevki.

Ireto misy fanamarihana nofantenana avy amin’ireo nateraky ny tatitra an-tsarin’i drugoi ; ny sasantsasany dia avy amin’ireo mpitoraka blaogy monina any amin’ireo repoblika sovietika fahiny, Belarosia, Ukraina, Litoania :

danatjan :
Ireo temitra sovietika nolazoin’ny fotoana no sary manetsi-po amin’ireny trano arodana ireny.
***
el_finik :
Mahatalanjona ny mahita ireo khrouchtchevki ao Minsk [Belarosia] toa manana endrika hafa mihitsy, miaraka amin’ireto balcons, sns… ary tsy misy olona mandrava azy ireo :)
cheremis :
Karazana hafa mihitsy ireo. Ao Mosko, misy pyati etajki izay tsy voakasiky ny resaka fandrodanana : raha ny tokony ho izy, vita amin’ny biriky izy ireny ary misy balcons. Ireo amin’ny sary dia natao hampiasaina mandritry ny 40 taona, ary [ny ben’ny tanan’ny Mosko, Youri Loujkov] dia, amin’ny lafiny hafa, eo an-dalam-panatanterahana ny drafitry ny fitondrana sovietika :)
***
zlena :
Mampalahelo kely ihany na dia izany aza … Izaho koa dia teraka sy lehibe tamin’ny karazandrazana khrouchtchevka. Tranoko io, na dia any Kiev aza no misy ny khrouchtchevka-ko. Ary angamba mbola mba hitoetra ela izany.
***
4lynch :
Ny sary sasany dia toy ny nalaina tany Tchernobyl… Mahafatifaty !
***
katerinishe :
Angamba hevitra tsara ny mba hitazonana iray amin’ireny tranobe ireny tsy ho simba sy hanaovana azy ho rakitry ny ela momba ny fiainana andavanandro. Mba hahafahana, aoriana any, mahalala ny zava-nisy nanodidina ny tena nandritry ny fahazazana na ireo zavatra nananan-dry nenibe fahiny.
***
nito_os :
Izaho koa lehibe tany amin’ny khrouchtchevka, ary mbola monina any. Saingy aty Litoania, tsy ravana izy ireny . Ny mifanohitra amin’izany aza fa amboarina sy ampiana rihana fanampiny, mba tsy ho lafo loatra ny fanavaozana. Hijoro isika ry Khrouchtchevki!

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2008/07/06/1100/feed/ Okraina: Tsiaro an'i Chernobyl http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/27/869/ http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/27/869/#comments Sun, 27 Apr 2008 15:28:24 +0000 Jentilisa http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/27/869/ Mahatsiaro an'i Chernobyl i Déjà Vu - The Uncanny Feeling: “Raha mieritreritra momba ny Chernobyl aho … […] … nahita an'i Katya tao Kiev, 90 km atsimon'i Chernobyl, aho tamin'ny faha-16n'ny taonany, matin'ny tahotry ny loza izay tsy azony jerena na hevitreverina akory, nandray fiaran-dalamby ho any Leningrad handositra ny taratra mampidi-doza (radiation). Fa tsy niverina tany Kiev intsony ho'aho izy mandraka ity masonandro androany! Iny no “namarana tampoka teo ny fahazazako” hoy ny nambarany taty aoriana. Vadiko i Katya.”

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/27/869/feed/ Okraina sy Rosia: Ireo dadan'ny filoha http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/22/878/ http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/22/878/#comments Tue, 22 Apr 2008 20:02:09 +0000 Jentilisa http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/22/878/ Misy loharanom-baovao milaza fa ny rain'i Victor Yushchenko izay lazaina fa - “babo an'ady tao Auschwitz nandritra ny ady lehibe faharoa - dia polisin'ny Nazi no tena marina sady mpanome vaovao ny Nazi.” Misy koa ny loharanom-baovao manambara fa “niasa tamin'ny tafika niara-dalana tamin'ny Nazi notarihin'ilay jeneraly Rosiana Vlasov.”ny rain'i Vladimir Putin. Miresaka momba ireo lahatsoratra ampiady hevitra ireo eto sy eto i Kyiv Scoop.

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2008/04/22/878/feed/ Tantara Sovietika : Fartsovhchiki http://mg.globalvoicesonline.org/2008/01/16/481/ http://mg.globalvoicesonline.org/2008/01/16/481/#comments Wed, 16 Jan 2008 08:24:54 +0000 Jentilisa http://mg.globalvoicesonline.org/2008/01/16/481/ Window on Eurasia indray no mamintina ny boky vaovao momba ny Sovietika fartsovshchiki: “ Niroborobo tokoa ny ‘fartsovka' nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 ka heverin’i Vasil’yev fa misy tarika enina samihafa miditra amin’ny sehatry ny fitadiavan’entana - fiasana amin’ny hotely fandraisambahiny, tantsambo any amin’ny sambo Sovietika, fiarabe mandeha lavitra, fandraisana anjara anatina ekipa, mpitarika mpizahatany, ary misy koa ireo mivarotra “ivelan’ny hotely” sy ireo mivarotra ny entana amin’ny hafa. Mitantara hatramin’ny antsipiriany madinika indrindra ny tsirairay amin’ireo tarika ireo i Vasil’yev, ary manampy be dia be amin’ny famintinana ireo tsikaritra isa-tarika hitan’i Vasil’yev ny lahatsoratra napetrany amin’ny aterineto.”

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2008/01/16/481/feed/ Tantara Sovietika : Ny hetsiky ny mpianatra Afrikana tamin'ny taona 1963 http://mg.globalvoicesonline.org/2007/12/21/350/ http://mg.globalvoicesonline.org/2007/12/21/350/#comments Fri, 21 Dec 2007 08:30:46 +0000 Tomavana http://mg.globalvoicesonline.org/2007/12/21/350/ Ny blaogy De Rebus Antiquis Et Novis izay miblaogy momba ny vaovao sy tantara mikasika an'i Rosia, dia mampahatsiahy mikasika ny hetsika vitsy mpahalala izay nataon'ny mpianatra Afrikana tamin'ny taona 1963 teo amin'ny kianja Mena anivon'ny tanànan'i Maosko [Red Square | Place Rouge], mpianatra 500 no indray niray hina ho fanoherana ny famonoana mpianatra Ghaniana iray vokatry ny fanavakahavam-bolok'hoditra :

« At present  there are  only about 1400 African students in the USSR, and  since  500 took part in the demonstration (New York Times, 19 December 1963) it seems that more than a third of  all the  Africans now at  Soviet universities believe first that Mr. Asare-Addo was murdered and  secondly that the motive was at  least partly racial prejudice, Since some of  the demonstrators came from  points as remote  as Tashkent and Odessa it is clear that they were protesting against  discrimination in  general  rather than  out of  sympathy for  the dead  man in particular,  whom they almost  certainly did not know. »

« Ankehitriny dia zara raha misy 1′400 ireo mpianatra Afrikana any URSS, anefa ny 500 tamin'izy ireo dia nandray anjara tamin'ny hetsika (gazety New York Times, 19 Desambra 1963), izany hoe ampahatelon'ireo mpianatra Afrikana rehetra any any amin'ny Sovietika no mihevitra fa, voalohany Ingahy Asare-Addo dia maty nohon'ny famonoan'ny sasany ary faharoan'izany ny antom-pamonoana dia nohon'ny fanavakavaham-bolok'hoditra, Ary satria ny mpikomy sasany dia nirohotra avy tany amin'ny toerana lavitra tahaky Tachkent na Odessa, dia mazava ho azy fa tena ny fanoherana ny fanavakaham-bolok'hoditra mihitsy no notoherin-dry zareo fa tsy ny fanohanana ny vonoan'olona iray monja, satria mazava ho azy fa tsy fantatry ankamaroan'ny mpikomy akory aza (ilay Ghaniana). »

]]> http://mg.globalvoicesonline.org/2007/12/21/350/feed/