Nambara ampahibemaso tao amin'ny EU-Ukraine Summit tany Paris tamin'ny 9 septambra ny fikasan'ny Fiombonambe Eropeana  hanamafy  ny Fifanekem-piaraha-miasa miaraka amin'ny Ukraine tamin'ny 2009. Fomba samihafa no nentin'ny haino aman-jery sy ny mpitoraka blaogy maro nandray izany.

“Manolotra antoka ho an'i Ukraine ny Fiombonambe Eropeana,” hoy ny lohatenin'ny BBC. “Tsy mampanantena na inona na inona an'i Ukraine diso manantena fatratra ny EU,” hoy ny nosoratan'ny Irish Times. “Manely honohono tsara lahatra ny EU nefa fifanarahana tsy voafaitra mazava no narosony an'i Ukraine,” hoy ny fanamarihan'ny Deutsche Welle. “Manome fanantenana ny amin'ny hoavy ho an'i Ukraine ny EU  nefa tsy misy miatso azy ambony latabatra,” hoy ny The Times mamàrana.

Ny tombana amin'ny ampahany ratsy amin'ny vokatry ny fohaonambe dia avy amin'ny fanapaha-kevitry ny EU ny tsy hampiditra ny teny hoe “vinavinam-pirotsahana” ao amin'ny fanoritsoritana ny fifandraisana hisy eo amin'i  Ukraine sy ny EU - fehezanteny iray, raha araka ny hevitr'i Vitaly avy ao amin'ny The 8th Circle, mamaritra tsara ny hetaheta ho eropeana ananan'i Ukraine ho toy ny zavatra iray hafa mihitsy miohatra amin'ny hoe hevi-dravina fotsiny:

[…] Raha amiko manokana dia tsy mahagaga izany. Miaraka amin'ny Fiombonambe Eropeana mbola mitsakotsako sy mandevona ny onjam-pivelarana tamin'ny 2004 sy 2007, tratran'ny soritr'aretin'ny faharerahana Romania-Bolgaria, ary mila mamaha ny olana nateraky ny fifidianan'i Irlande manohitra ny “Fifanarahan'i Lisbon constitution“, tsy maintsy hampihaoka handoa ny hiresahana momba ny “enlargement vina” ho an'ny firenen-kafa, indrindra ireo tahaka an'i Ukraine manana vahoaka be 46 tapitrisa na i Tiorkia  manana vahoaka 70 tapitrisa. Nefa ny firenena kelikely, toa an-dry Serbia miaraka misy mponina 7 tapitrisa, dia manana vina mifototra tsara amin'ny zava-misy kokoa tahaka ny nitateran'i  Mr. Barroso azy ho antsika vao tsy ela akory izay[…].

Ny The 8th Circle koa dia manondro antony hafa andavana ny Vina eropeana momba an'i Ukraine - ny krizy politika any Ukraine ankehitriny - nefa koa  manohana fa ny zavatra lalovan'ny Ukraine amin'izao fotoana izao dia misy ifandraisany kely ihany amin'ny valeurs Eropeana:

[…] Fanampin'izany, tsy dia mivotra mivaingana loatra ny hoe fa maninona ny fisintahan'ny iray amin'ireo ao anatin'ny fifanekena, sy ny ho vokatry ny fanaovana fifidianana alohan'ny fotoana no TSY ho ohatra iray amin'ny valeurs itovizan'ny Ukraine sy ny IE. Amin'ny maha demokrasia miaraka amina fifaninanana azy , malalaka sy marina, miezaka ny hahita vahaolana mifanaraka amin'ny lalàna  izay hahafa-po ny mpandray anjara rehetra amin'ny politika i Ukraine.

Ity dia processus demokratika tsy maintsy lalovan'ny firenena demokratika rehetra, raha te-hihoatra ny vala famaritan'ny mpamari-toetra “tetezamita” izy. Ny demokrasia mafy orina, toa ny any Kanada sy Japana amin'izao fotoana dia samy mandalo izany fiaraha-mitantana/fifidianana alohan'ny fotoana izan, ary Belzika tamin'ny taon-dasa dia nandany 196 andro mba handrafetana fifanekem-piaraha-mitantana, ary efa tany amin'ny 208 andro mihitsy aza tamin'ny 1977 . […]

J Clive Matthews avy amin'ny Nosemonkey's EUtopia dia mieritreritra fa tokony hampiasa fomba fifanantonana “pratique” kokoa ny EU amin'ny fifampiresahany amin'i Ukraine:

[…] Tsy mba sahala amin'ireo firenena kely Albania sy Masedonia ve fa mpisolantsolana i Ukraine? Zaza tsy niriana raha oharina amin'i  Serbia, firenena natsangana tamina ady sivily sy fandringanana ary mbola ao anatina fifamaliana amin'ny EU momba ny fijoroan'i Kosovo?

Ie, fisaorana be dia be ho an'izany. Tena mampahery be. Zavatra milay.

Mety ho loharano hampandroso any amina fahafahana demokratika lehibe kokoa sy hanamafy ny fananana iombonana ny fanomezan-toky amin'ny fidirana ao amin'ny EU. Nefa mila atao ilay fanomezan-toky. Fomba efa natao sy nahitam-bokatra ho fampanekena ny olona ny fampiasana ny teknikan'ny karaoty sy tsora-kazo mba hahazoana izay andrasan'ny tena aminy  - ary mandaitra amin'ny firenena ihany koa io. Fa amin'ny resaka Ukraine, toa sarisary fotsiny ny karaoty ambaran'ny EU - mandritra izay fotoana izay, fantatry ny Ukraniana fa i Rosia dia sady manana hazo no manana karaoty, ary tsy matahotra ny mampiasa izany.

Taras avy ao amin'ny Ukrainiana dia mandray fomba fijery masiatsiaka raha miresaka ny fahombiazan'ny mpanao pôlitika Ukrainiana:

[…] Azo antoka fa tsy ho mpifidy Euro[Euro-choosers] ny mpangataka Euro [Euro-beggars]. Indrindra raha tonga miaraka amina zavatra misavoritaka be toy izany hiresaka ambony latabatra hanao adivarotra ianao.

Mandritra izany, avelao ny oligargue-n-tsika mba  hividy ampahany kely amin'ny Monaco. Angamba mba mety hahazo anjara hiditra ho ao amin'ny UE koa isika avy eo? […]

Misy ampahany amin'ny hafatra eto ambony no valin-kafatra mitavozavoza sy tsy amin'ny fotoanany, amin'ny fomba fijery miabo   avy amin'i  Victor Yushchenko amin'izay teny nambàran'i Nicolas Sarkozy amin'ny anaran'ny EU tany ampamaranana ny Fihaonambe. Namoaka horonantsary fanadihadiana nataon'ny iray amin'ireo fahitalavitra Okrainiana i Ukrainiana ary nanome dikanteny Anglisy an'ilay feo lafika Okrainiana mandika ny tenin'i Sarkozy:

Filoha frantsay Nicolas Sarkozy: Ity fifanekem-piaraha-miasa ity [hosoniavina amin'ny 2009] tsy manidy izay mbola mety ho làlana hafa, na koa manokatra hafa. Izay ihany no azonay lazaina.

Filoha Ukrainiana Viktor Yushchenko: Tena nahafa-po be anay ny zavatra azonay androany.

Hay nefa, na teo aza izay rehetra izany, diso ny fandikana ny fanamarihan'i Sarkozy, ary iny fandikana diso iny avy eo no naelin'ny mpampahalala vaovao Okrainiana sy ireo mpampahalala vaovao Tandrefana sasany  (  ato ny fanazavana bebe kokoa momba an'io). Ny loharanon'ny fanambàrana - “[…]  cet accord d’association ne ferme aucune piste, que même il en ouvre” - midika hoe “[…] tsy manapaka làlana ity fifanekena fifanaraham-piaraha-miasa ity, fa manokatra ny sasany kosa aza.”

“Andao ary hojerena ny dikan'izany araka izay tena tokony ho izy” , hoy Ukrainiana mamarana rehefa avy namoaka fanitsiana.

Mino ny The 8th Circle fa tokony hijanona hifamatotra foana  amin'ireo Tatsinanana mpifanolo-bodirindrina aminy ny EU ary ny  Fiaraha-miasan'ny samy Tatsinanana, vivavinan'ny Poloney sy Soisa,  dia mety ho dingana iray ho amin'izany zotra izany.  Ity ny antony:

[…] Ity fiaraha-miasa ity dia haneho mihoatra noho ny zavatra rehetra fa mitazona foana ny maha mpialoha làlana azy eo anatrehan'ireo “firenena mpifanolo-bodirindrina” aminy ny UE, izay ahitàna taratra fahasamihafana maro karazana eo amin'ny atao hoe fandrosoana demokratika sy ara-toekarena.

[…]

Mariho koa fa ny resaka eto tsy hoe momba ny fampanantenana fandraisana ho mpikambana na ho mpilatsaka ho mpikambana - toy ilay iray izay nataon'i  Barroso manoloana an'i  Serbia - fa kosa momba ny fanairana ireo mpanao pôlitika ao  Kyiv sy ny valalabemandry  Okrainiana fa hoe raha tian'izy ireo ary manao ny fanovàna tena andrasana aminy izy ireo, dia hitondra aina ho amin'ny hoavy ny UE. […]

Raha nanambara samirery ny fizakan-tenany i Kosovotamin’ny 17 febroary 2008, dia nizarazara be ihany ireo fiorenena maro manerantany ny amin’ny maha-aradrariny na tsia iny fihetsika iny Amin’izao fotoana izao, 45 amin’ireo firenena 192 mpikambana ara-dalàna ao amin’ny Firenena Mikambana no nankato tanteraka ny Repoblikan’i KosovoSinganina amin’izany ny firenena maromaro ao anatin’ny Fiombonam-be Eropeana (20 amin’ny 27). Na izany aza, misy vitsivitsy toa an’i Espana, Silovakia, Romania, Gresy na Sipra tsy nakato ity fahaleovantena ity, noho ny tahotra ireo mpitaky fizakan-tena any amin’izy ireo tsirairay avy, ka mijery ny fahaleovantenan’i Kosovo ho toy ny ho tari-dàlana fakan-tahaka. Tsy toy izay kosa ny fijerin’ny filoha Rosiana, Vladimir Poutine.

Araka ny filazan’ny gazety mpiseho isan’andro sinoa Xinhua nivoaka ny 23 febroary 2008 :

Tamin’ny Zoma [22 febroary 2008] dia nanambara ny Filohan’i Rosia Vladimir Poutine fa ny fankatoavan’ireo firenenan matanjaka maro ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo dia ho “tari-dàlana fakan-tahaka lozan-tany”.

Tamin’ny 18 febroary, namoaka lahatsoratra iray momba ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo ny tranonkalan-tseraseran’ny Masoivoho Reuters. Ny lahatsoratra, izay nitondra lohateny hoe “Niarahaba ny fahaleovantenan’i Kosovo ny mpioko tchétchènes ” , dia milaza toy izao [amin’ny teny anglisy] :

I Rosia dia manohitra tanteraka ny fahaleovantenan’i Kosovo, amin’ny filazàna fa ny fankatoavana fanjakàna iray mpisintaka nefa tsy nahàzo ny fankatoàvan’ny firenena nisy azy teo aloha dia hanjary ho ohatra faran‘izay ratsy indrindra ho an’ireo ady tany maro manerana izao tontolo izao.

Nihetsika koa ny mpitoraka blaogy maro ary nandalina ny vokatra mety hateraky ny fankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo. Inty misy fantina maneho tsara ireo lahatsoratra voasoratra taoriana kelin’iny zava-nitranga iny:

Hoy i Stanley Crossick tao amin’ny blaoginy tamin’ny 22 febroary 2008 :

Vaha olana mampalahelo ny fankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo, nefa koa tsy misy vaha olana tsara kokoa noho izany amin’izao fotoana.
[…] Nisintaka tamin’i Serbia tsy nahazo ny fankatoavan’ity farany i Kosovo; ary ny Firenena Mikambana dia tsy nahavita nanohana ity fahaleovantena ity noho ny fanoherana mafy nataon’i Serbia sy Rosia, notohanan’i Sina. Na izany aza, tokony ho noresahana tao amin’ny fiflan-kevi-pilaminan’ny Firenena Mikambana ity tranga ity, mba hampisy lanjany ara-drariny kokoa ity fahaleovantena ity, rehefa tsy ho ara-dalàna ihany, arahana drafitra tohanan’ny maro an’isa, na eo aza ny vato tsy azo ivalozana. Ireo Minisitry ny Raharaham-bahiny ao amin’ny Fiombonam-be Eropeana dia nanazava tsara fa tranga maningana ity raharahan’i Kosovo ity ary tsy tokony ho tari-dàlana fakan-tahaka mihitsy, fa tsy hahalala izany I Espana sy Sipra.

Ao amin’ny blaogin’ny The Guardian Comment is Free, tamin’ny 23 febroary 2008, no nitondran ‘i Irina Filatova, mpampianatra toekarena ao Mosko sady mpikaroka any amin’ny Anjerimanontolon’ny KwaZulu-Natal ao Afrika Atsimo fanamarihana toy izao [amin’ny teny anglisy] :

Maro no nihevitra fa hanararaotra ity tranga ity ny Rosiana mba hankatoavana ireo Repoblika mpisintaka any Zeorzia, Abkazia sy Osetia Atsimo, ary angamba koa i Transnistria, faritra mpitaky fisintahana ao Moldavie.

[…] Lazain’ny Amerikana fa tsy voalohany akory ny tranga Kosovo, fa tranga maningana fotsiny. Sarotra be ny hino an’izany. Raha misy firenena iray mikasa hisintaka mba hanagana ny fanjkakany manokana, tsy manan-javatra betsaka hatao amin’izany ny governemanta, afa-tsy ny hoe hitazona azy ho eo ambany vahohony amin’ny alalan’ny fampiasan-kery. […] Nanampy ny Amerikana mihitsy ny fahaleovantenan’i Kosovo, hanehoana amin’izao tontolo izao fa tsy manana kakay amin’ny Silamo akory ry zareo, fa ireo firenena be mokon-doha ihany, izay silamo ny sasantsasany […] Nefa tsy hanohana ny Basques ry zareo, na ny Wallons, na ny Kiorda, ny Transnistriana moa tsy lazaina intsony.

Zareo koa aloha tsy hanohana ny Abkazy sy ny Asety [Ossètes], mazava ho azy. Ny mifanohitra amin’izany aza, raha toa ka mankatoa ny fahaleovantenan’ireo repoblika mitaky fizakan-tena i Rosia, ary i Zeorzia kosa hanohitra (izay hataony rahateo), dia hanohana ny Zeorziana ny Amerikana, ary Rosia dia mety ho saro-toerana manoloana ireo tandrefana.

Tsy ny fahaleovantenan’i Kosovo akory no hampiparitaka an’i Eropa, saingy kosa efa nampipoaka fitsipika maro nifotoran’ny fifandraisana iraisam-pirenena amin’izao fiaraha-monina iainantsika izao izy ity. […]

Tamin’ny volana Aprily 2008, tao anatin’ny Prospect Magazine, dia hoy i Shaun Walker [amin’ny teny anglisy] :

[…] Raha tonga tany Abkazia aho tamin’ny volana lasa iny dia nandre fanehoan-kevitra mitovy tsy misy valaka mikasika ny fahaleovantena toy ny tamin’ireo fitsidihana nataoko tany aloha tany. Fa tamin’ity indray mitoraka ity, nisy antonym fanampiny indray izany, i Kosovo.

Mihevitra ry zareo Abkazy fa tsy miraharaha azy ireo mihitsy ny tandrefana, ary ankehitriny, hatramin’ny nankatoavana ny fahaleovantenan’i Kosovo nataon’ireo firenena tandrefana maro, dia vao mainka mihalalaina izany fihevitr’izy ireo izany. Nahoana ny Kosovara no mendrika ny fahalalahany ary tsy toy izany kosa ny Abkazy ?[…]

Toa voaporofo ankehitriny ny vinavinan’ireo mpitoraka blaogy mar. Zendana ny rehetra, tamin’ny andro nanokafana indrindra ny Lalao Olaimpika tao Pekin, ny 8 Aogositra 2008, naka toerana tao Osetia atsimo ny tafika Rosiana sy ny mpitaky fizakan-tena Osety (Ossètes), rehefa avy naka izany teo an-tànan’ny manampahefana ao Zeorzia.

Tohina toy ireo mpitoraka blaogy maro hafa, i Jelena Milić, raha nahare ny vaovao. Hoy indrindra izy [amin’ny teny Serba] mikasika io tranga io ao amin’ny blaoginy ao amin’ny Serbian news portal B92 :

Šta je ovo? Zar nisu nekad ratovi prestajali kad su igre počinjale?

Fa misy inona ? Fa tsy tokony hitsahatra ve ny ady rehefa manomboka ny Lalao Olaimpika e?

Mbola ao amin’ny B92 dia hoy i Ivan Marović ao anaty lahatsoratra iray [amin’ny teny Serba] mitondra ny lohateny hoe “Ny ady any Zeorzia” :

Postavlja se pitanje zašto baš sad, nakon petnaestak godina primirja?
S jedne strane, separatisti i Abhaziji i Južnoj Osetiji su osetili da nakon priznanja jednostrano proglađene nezavisnosti Kosova od strane vodećih država Zapada, oni mogu učiniti nešto slično i očekivati podršku Rusije. […] Rukovodstvo Južne Osetije je, poučeno događajima na Balkanu, skapiralo da sve može, ako imaš moćnu državu iza sebe, a u njihovom slučaju to je Rusija.
S druge strane, gruzijski predsednik Miša Šakašvili kapira da je situacija sad ili nikad. On takođe misli da ima moćnu državu iza sebe, Ameriku, ali da će, što vreme duže bude odmicalo, sve teže biti izvesti vojnu akciju protiv separatista. Već sad se oseća smanjenje uticaja Amerike i povećanje uticaja Rusije na Kavkazu. […]
Međutim, već posle nekoliko sati postalo je očigledno da je Rusija reagovala brzo i odlučno, dok se Amerika još uvek drži retoričkih reakcija. Izgleda da će SAD da pomogne Gruziji onoliko koliko je Rusija pomogla Srbiji 1999, odnosno da je gruzijska vojna akcija u Južnoj Osetiji propala, nema ništa od brzog zauzimanja Južne Osetije. Sad je samo pitanje šta će se desiti, da li će rezultat biti prekid vatre uz pojačano pristustvo ruskih trupa ili otvoreni rat koji može poprilično da potraje.

Ny fanontaniana dia hoe : nahoana no ankehitriny, 15 taona taorian’ny fifanarahan’ny mpifanandrina hampitsahatra ny korontana ?
Amin’ny lafiny iray, ireo mpitaky fizakan-tena ao Abkazia sy Osetia Atsimo nihevitra fa hoe satria nankatoavin’ny firenen-dehibe tandrefana ny fanambaràna samirery ny fahaleovantenany nataon’i Kosovo, dia afaka manao zavatra mitovitovy amin’iny koa ry zareo ary afaka hiantehitra amin’i Rosia. […] Tsy alàn’izy ireo ao an-tsaina i Kosovo, ireo mpitondra tao OsetiaAtsimo dia nihevitra fa raha mahazo fanohanana avy amina firenena iray matanjaka ry zareo , Rosia ohatra, dia ho tratra ny tanjona.
Amin’ny lafiny iray hafa indray, ny filohan’i Zeorzia Mikheïl Saakashvili dia mihevitra fa ny vaninandro ankehitriny dia fotoana fakàna fanapahan-kevitra hentitra ho an’ny fireneny. Heveriny koa hahazo ny fanohanan’ny firenena matanjaka iray, i Etazonia, saingy arakaraky ny handrosoan’ny fotoana no mahasarotra koa ny fanamarinany ny hetsika miaramila nataony hanoherana ireo mpitaky fizakan-tena. […]
Na eo aza izany, ora vitsy taty aorian’izay dia nihetsika haingana sy tamin-kery i Rosia, raha mbola nikatsaka ny làlana diplaomatika kosa i Etazonia. Azo sainina ny hanohana’i Etazonia an’i Zeorzia toy izay nanohanan’i Rosia an’i Serbia tamin’ny 1999. Midika izany fa ny fidirana ara-miaramila nataon’i Zeorzia any Osetia Atsimo, sy ny fahazoana azy malaky, dia nandamoaka avokoa. Ny fanontaniana amin’izao fotoana dia ny hahafantarana hoe hisy fampitsaharana poa-basy hapetraka ve miaraka amin’ny mbola fisian’ny miaramila Rosiana any Osetia Atsimo, na hitohy ny ady.

Ny mpitoraka blaogy Giles Elgood avy amin’ny Reuters, no nanoratra lahatsoratra iray [amin’ny teny anglisy] mitondra ny lohateny hoe “Mifamatotra amin’izay misy any Kosovo ve ny ho avin’i Osetia Atsimo?” , Hoy izy nanontany tena:

Horaisina ho toy ny tomponandraikitra amin’ny ady any Osetia Atsimo ve i Kosovo?
Raha nisintaka ny faritany serba iray tamin’ny febroary, i Osetia Atsino andalan’ny fanamafisana ny fangatahany ny fankatoavan’izao tontolo izao.
Araka izay nambaran’ilay vehivavy Edouard Kokoïty mpitondra tenin’ny mpitarika ireo mpitaky fizakan-tena tamin’ny Reuters tamin’ny, “tari-dàlana ho antsika i Kosovo mba hitondra antsika amin’ny fametrahana mavitrika ny zontsika”.
Tsy nandalo fotsiny ireo fanamarihana ireo tao Tbilissi, ary mety nitarika ny fahamehan’ny fanirian’i Zeorzia hamerina amin’ny laoniny ny vahohony amin’i Osetia Atsimo mpiodina.
Miampy ny fanohanana betsaka avy amin’ny tandrefana, i Kosovo dia nahazo fisarahana mazava tamin’ireo mpanjanaka azy teo aloha, na teo azan y fitsivalanan’ny rosiana.
Ankehitriny dia manohana ny mpitaky fizakan-tena I Mosko, ary tsy mbola hita mazava izay azo hamaritana ny ho fivoaran’ny toe-draharaha amin’ity indray mitoraka ity.

i Austin Bey dia tsy manaiky izany. Ho azy dia tsy azo ampitahaina ireo disadisa roa ireo, ny an’i Kosovo sy Osetia Atsimo :

[…] Nanaraka ny fanambarana samirery ny fahaleovantenan’i Kosovo, dia lasa azo atao ny fisintahana vokatry ny fanohanana iraisam-pirenena imba hiarovana ireo foko vitsy an’isa..
Izay no fomba fijery rosiana izay milaza fa tsy tokony ho nomena alalana mihitsy i Kosovo mba hisintaka samirery amin’i Serbia.
Ny fananiham-bohitry ny rosiana any amin’ny faritra mpitaky fizakan-tena any Osetia Atsimo, izay an’I Zeorzia, dia fiantsiana ady vaovao amin’ny rosiana izay mpifanolobodirindrina akaiky indrindra. Mampitamberina amin’ny fomba mahery vaika ny tsy fitombenan-toeran’i Eropa Atsinanana hatramin’ny faran’ny Ady mangatsiaka izany .
Noho ny filàn’ny pôlitika ivelan’ny rosiana, dia manaraka ny “lasitra Kosovara” ny korontana misy any Zeprzia : misy vitsy an’isa eo ambany vahohon’ny fitondrana “nasionalista ara-poko” mikatsaka ny fahalalahany.
Ny filazako izany tsy hoe satria mino aho fa I Zoerzia dia ny Serbian’i Slobodan Milosevic. Tsy izany velively. Firenena demokratika i Zeorzia izay manana fironana amin’ny tandrefana amin’ny lafiny ara-pôlitika sy ara-toekarena. Be ny elanelana amin’ny fahaizan-manao eo amin’ny Zeorzia ankehitriny sy i Serbian’ny taona 1999.
Na izany aza, efa nampitandrina ny diplaomaty rosiana fa hahazo faritany eo amin’ny 200 maneran-tany eo ity tari-dalan’i Kosovo ity. Betsaka izany isa izany, nefa raha ny tena zava-misy dia mety ho kely ihany.
Nanindry mafy I Mosko ny amin’ny haha-mpitaky fizakan-tena mpitari-dalana an’i Kosovo ho an’ireo firenena kely maro mitangorona amin’ireo fanjakana manana ny fiandrianany. Tamim-pomba mahazendana, I Romania toa an’i Gresy dia nanohitra ny fahaleovantena nambaran’i Kosovo samirery. I Espana, miaraka amin’ireo mpitaky fizakan-tena basques, tsy dia rototra loatra. […]

Cafe Turco no manoratra fa mbola tsy eken'i Portugal ny fahaleovantenan'i Kosovo - ary lazainy ihany koa ny fihenambidy ataona trano fandraisam-bahiny iray ao Pristina ho an'ireo “mpitsidika avy amin'ny firenena manohana ny fahaleovantenam-pireneny.”

Sary marobe, lahatsoratra ary hafatra maro mikasika ny tohin'ny dian'i Michael J. Totten's any Albanìa, sy Montenegrô ary Kôsôvô.

[Ity dia mbola tohin’ilay lahatsoratra efa notaterina teto ihany : Michael J. Totten mpizahatany]

Michael J. Totten ao amin'ny gazety Middle East Journal no manapariaka lahatsoratra ravahina sary mikasika ny diany farany tany amin'ny faritra Balkanika (93 ireo hafatra voarainy); LimbicNutrition Weblog kosa dia nanoratra ao amin'ny blaoginy ny valin-taratasy atolony an'i Totten.

Fanehoan-kevitra iray ao amin'ny A Fistful of Euros‘ mikasika ny fifidianana Serba: “Tsy nisy nanampo ny valim-pifidianana saingy hoy aho hoe misy hafatra tian-kampitain'ireo mpifidy araka ny fijery serba milaza fa tsy voatery hanaiky ny fahaleovantenan'i Kosovo vao tafiditra ao amin'ny Vondrona Eoropeana.” I Mark Mardell ao amin'ny BBC moa manaraka ny fifidianana ao amin'ny Euroblog - eto, eto ary eto. I Eric Gordy indray manaraka ny fifidianana ao amin'ny East Ethnia - eto, eto, eto ary eto. Manoratra i Gray Falcon fa “ny lala-tokana hahazoan'ny Demôkiraty fandresena amin'ny fifidianana dia ny fahfaha-mandingana ilay kajikajy milaza fa tsy ho azony ny maro an'isa ahafahana manangana governemanta.” Hoy ny mpamaham-bolongana  Greater Surbiton ao amin'ny ny antoko radikaly Serba - sy ao amin'ny voka-pifidianana santatra hoe: “[…] Nametraka fanavahana tsara ity fifidianana ity satria na dia banga aza ny fanekena an'i Kosovo, dia voailika ihany koa ny fikororosi-fahana mankany amin'ny fitiavan-tanindrazana  mihoa-pefy. […]”

Vladikavkaz renivohitry Ossetia Avaratra any Rosia, nametraka a baoritra kisarintsoratra amin'ny teny Rosiana izay ho sarotra tanterahina any Kaokazy avaratra ny mpampiasa ny LJ alan-tskhurbaev:

Kosovo is Serbia!

Kosovo an'i Serbia!

Raha mitaha amin'i Ossetia atsimo faritra miendaka amin'i Georgia, izay iheveran'ny mpitarika ao fa fanombohan-javatra iny fahaleovantenan'i Kosovo iny, dia nanamarika io domberina io (RUS) ny tonian'ny ivon-toerana amin'ny fanaovan-gazety Oleg Panfilov - mpampiasa ny LJ oleg_panfilov:

Wasn't there a second part - “South Ossetia is Georgia”?

Tsy hisy ve ny fizarana faharoa manao hoe -” Ossetia atsimo an'i Georgia”?

Ary dia namaly ilay mpampiasa ny LJ Alan_tskhurbaev:

Since the question is addressed to me and not to the author of the graffiti, I'll express my own opinion - South Ossetia is not Georgia even more than Kosovo is not Serbia. And here [in North Ossetia], you don't have to write it on the buildings - everyone knows it anyway.

Satria moa mivantana amiko namoaka ny kisarintsoratra ny fanontaniana, dia ambarako ny hevitro manokana - Tsy an'i Georgia i Ossetia atsimo tahaka ny tsy maha an'i Serbia an'i Kosovo. ary eto [Ossetia avaratra], dia tsy afa-manoratra izany eny amin'ny rindri-trano na oviana na oviana ianao - mahafantatra izany avokoa angamba ny rehetra.

***

Tafintohina teo anoloan'ny bokintantara navoakan'ny foibe momba ny demokrasia sy ny fampihavanana ao Eoropa atsimo atsinanana (CDRSEE): ” boky mampianatra ny fandriampahalemana, ” hoy ny fanoritany azy. Toy izao ny heviny (RUS) momba ity tetikasa ity:

[…] Sixteen historians from various corners of the Balkans have developed the region's joint history textbook.The essence is simple. Albanian history textbooks teach that if all other peoples disappear from the earth, Albanian nation will continue to flourish. In Greece, high school students are being taught that “the fall of Constantinople” took place in 1453, while their Turkish counterparts learn about the “liberation of Istanbul.” Students from Skopje, Belgrade and Sofia get to know the history of the “liberation from the Turkish yoke,” while in Ankara they study the “dramatic and unfair war that put an end to the Great Ottoman Empire.”

Indeed, there are as many versions of the Balkan history as there are nations living in this region. Each group is searching through history to find explanations of the present and arguments in favor of the national idea. Kosovo believes it has historical arguments to support its independence. Belgrade is convinced of the opposite. Today, every nation has its own view of the past and isn't really concerned with finding ways to co-exist in the present.

[…]

And it has occurred to me … that, perhaps, the former Soviet republics should stop […] re-writing history separately and finally publish something jointly.

[… ] Mpahay tantara 16 avy amin'ny lafivalon'i Balkans no namolavola ity tantara iraisan'ny faritra ity

Tsotra ny antony. Ny boky tantara albaney dia mampianatra fa na dia manjavona avokoa aza ny vahoaka manerantany, dia mbola hiroborobo kosa ny firenena albaney. Any Gresy, ampianarana amin'ny mpianatra any amin'ny lisea fa ” lavo i Constantinople” tamin'ny taona 1453, nefa ny an'ny Tiorka indray milaza ny “Fanafahana an'i Istanbul.” Ny fahalalan'ny mpianatra any Skopje, Belgrade ary Sofia ny tantara dia hoe “fanafahana amin'ny ziogan'ny Tiorka”, nefa any Ankara ny ianarana dia hoe” ady nampalahelo sy tsy rariny nandrodanana ny fanjakana Ottoman lehibe.”

Mazava loatra fa maro araka ny isan'ny firenena ao amin'ny faritry Balkan ny isan'ny fomba fijery ny tantara balkanika. Samy mitady ny anton'ny zavamisy ankehitriny ny vondrona tsirairay ary mitady fandresen-dahatra ho azy hanandratany ny tarigetram-pireneny. Mino i Kosovo fa maro ny fandresendahatra hanohanany ny fahaleovantenany. Vontom-pinoana amin'ny mifanohitra amin'izany kosa i Belgrade. Samy manana ny fomba fijeriny amin'ny lasany avy ny firenena tsirairay fa tsy dia liana loatra hitady izay fomba iaraha-monina amin'izao fotoana izao.

[… ]
Ary efa nitranga tamiko … izany, angamba, tokony hitsahatra ny hanoratra ny tantara manokana ho azy indray ny tao anatin'ny repoblika sovietika taloha ka hamoaka zavatra niaraha-nidinika.

Nanampy toy izao ny mpampiasa ny LJ sebtinos hamaliana ny mpamaky iray:

I had a chance to attend schools in four different countries: USSR, Russia, Ukraine and France. The views differ completely. It's not fair that the humankind has one universal history, but nations or individuals [do not share a common view on it.]

Tsara vintana aho fa nianatra an-tsekoly tamina firenena efatra samihafa: URSS, Rosia, Okiraina ary Lafrantsa. Tena samihafa tanteraka ny fomba fijery. Tsy dia tsara loatra raha iray monja ny tantaran'izao tontolo izao, fa ny vondron'olona na vondrom-pirenena [ dia tsy manana hevitra iraisana amin'io. ]

Nandefa mailaka ho an'olona maro, ao amin'ny ru_politics LJ, ny teny fampidirana ao amin'ny boky tantara nosoratany i Sebtinos, indreto eo ambany misy setriny roa nosoratan'ny mpamaky (RUS):

kabashek:

Joint history is not good for the powerful elites [of each nation]. Makes it harder to manipulate [the population]. And the example you're citing is funded by the EU, not by Albania and Turkey.

***

stepanov_karel:

I, of course, haven't read this textbook, but I suspect that it's written [in an extremely appeasing manner]. That is, all controversial topics are simply ignored.

All controversial topics have to be thoroughly discussed, however.

kabashek:

Tsy tsara ho an'ny manampahaizana manampahefana [ ho an'ny firenena tsirairay] ny tantara iraisana. Manjary sarotra ahodin-doha [ny mponina]. ary ny ohatra noraisinao dia naorin'ny vondrona Eoropeana, fa tsy Albania na Torkia.

***

stepanov_karel:

Mazava loatra fa mbola tsy namaky io boky io aho, saingy mampiahiahy ahy ny fomba fanoratra [ izay mandamina sy mampitony tafahoatra]. Satria manko nodiana fanina avokoa izay nampiteraka adihevitra rehetra.

Tsy maintsy resahina avokoa anefa ny lohahevitra nampisahotaka rehetra.