Medaily volamena Olaimpika sy fitazonana ny zava-bita vaovao manerantany eo amin'ny hazakazaka 100 metatra sy 200 metatra no vitan'ilay Jamaikana Usain Bolt, ary tao anatin'ny fandresena nahoraka sy nahavalalanina no nahavitany izany tamin'ny faran'ny herinandro nandritra ny fiadiana tompondaka manerantany IAAF notontosaina tany Berlin, tafiditra 9.58 segondra nanamontsana ny zava-bitany tsara indrindra. Mientanentana ny mpamaham-bolongana any amin'ny faritra, indrindra ny any Jamaika…

Tsy menatra i Life, Unscripted, on the Rock niteny:

Mi glad bag buss!

BIG UP, Bolt and Asafa. Lightning Bolt scorched, and Asafa [Powell, who took home the bronze for Jamaica in a time of 9.84] showed us what he’s made of.

Congratulations are also due to all the Caribbean participants on a job well done.

Niresaka momba ilay fandresena ny Abeng News Magazine:

Usain Bolt’s sizzling 9.58 sec world record 100 meters run on Sunday gave Jamaicans one more reason to celebrate, despite the tough economic times facing the island.

Tsy very anjavony ihany koa ny dikan'ity zava-bita ity aho an'ny The Phoenix in a Gas House:

One day Usain Bolt is going to do something that a normal human being might do. He'll spill his tea, or drop his chicken nuggets, or trip over his shoelaces.

One day. For now, he astonishes and astounds with everything he does.

Almost exactly 73 years ago in this Olympiastadion, Jesse Owens produced an athletic performance that made sporting history. Before Sunday night, it seemed impossible that anyone could ever match those deeds.

That was before 9.58 seconds. That was before Usain landed.

The greatest 100m in history? Surely. The greatest sprinter ever? Unquestionably.

Mbola mangovitry ny hagagana sy ny hafaliana hatrany i Girl With a Purpose, - nanampy i Stunner's Afflictions:

Once again the man dubbed the fastest man on earth has proven why he got that title and in fine style.

Nanome lanja azy ity ihany koa ny mpamaham-bolongana avy any Trinidad and Tobago. Nolazain'i Trinidad and Tobago News Blog ho “mahagaga” ity fandresena ity ary hoy ny ttgapers.com:

Usain Bolt proved again he races in a world all his own.

Janine Mendes-Franco

Mamahana avy any Jamaika, Annie Paul no milaza an'i Muntadar al-Zaidi (Ilay mpitoraka kiraroan'i Bush) ho ny  “Olon'ny taona”, fa “izy no nanana aingam-panahy (mampisy aingam-panahy) indrindra tao anatin'ny taona vitsivitsy izay”, ary nanamarika ihany koa: “Fa tokony deraina tamin'ny valinteniny fohy ihany koa i Bush…” Manana izay lazainy ihany koa ny Review of Cuban-American Blogs sy Yohandry's Weblog (ES).

Iray volana sy tapany lasa izay dia firenena ravo sy tretrika i Jamaika raha nankalaza ny fandresena azon’ireo mahery fo Olaimpikany. Tamin’ity herinandro ity, dia firenena iray fanina no nisaona tamin’ny nahitàna ny vatana tsy nisy lohan’ilay tovovavy kely Ananda Dean novinavinaina ho eo amin’ny 11 taona eo efa ho herinandro vitsy taty aorian’ny nakana azy an-keriny.
Ity fiafaràna mangidy tamin’ny fitadiavana an’i Dean ity dia tena nampisahotaka tokoa, indrindra fa hoe maherin’ny dimampolo ny ankizy nisy namono tao Jamaika hatramin’ny fiandohan’ny taona, isan’ireny i Aakim Scott, izay hita voatetitetika natao tanaty gony ny vatany. Adolantsento iray no voampanga tamin’ity vono olona mahatsiravina ity
Tohina mafy tokoa toy ireo vahoaka maro ireo mpamaham-bolongana Jamaikana, ka dia nanandratra ny feony ho ré ho fijerena ifotony ny antony mampirongatra be ny herisetra atao amin’ny ankizy tsy ampy taona toy izao. Eny fa na dia talohan’ny nitaterana ny fahitana ny vatana mangatsiakan’i Dean aza, i Kadene Porter tao amin’ny Abeng News Magazine dia nanara-maso akaiky tokoa ny fivoaran’ny raharaha:

25 Septambra, valo andro taorian’ny nanjavonan’i Ananda “Passion” Dean, iraika ambinifolo taona, tao Kingston tanàna fonenany, vondrom-piaraha-monina ao Jamaika. Nitohy ny fikarohana làlina momba azy, andro maromaro taorian’ny nahitàn’ny mpandalo iray ireo fitaovam-pianarany vaovao nariana teo amin’ny Pembroke Hall Avenue, toerana maresaka ao an-drenivohitry ny firenena. Mazava ho azy, niatrika tahotra tsy nisy toy izany izay tsy zakan’ny sain’ny raiamandreny maro ireo raiamandreniny, nefa toa zary lasa zava-mahazatra eran’i Jamaika, manaraka ny sakany sy ny lavany, ny hoe misy ankizy avy mianatra ka tsy mody an-trano amin’ny ora mahazatra. Ny fanjavonan’i Ananda dia isan’izay tena nampitaintaina sy nampivarahontsana indrindra tao amin’ny distrika kely milamina ao Sandside, St Mary, toerana nahitàna ny vatana mangatsiaka voatetitetika an’ankizy 11 taona iray hafa tao anaty harona fanariam-pako.
Ny olana dia izao, manaraka mora foana ireo olona itokiany ny ankizy. Maro amin’ireo mponina efa ho telo tapitrisa eto amin’ny nosy no midradradradra noho ity sangy mihoatra ny loha taterina mazàna saiky isan’andro amin’ny gazetin-dry zareo ity. Mihorohoro izy ireo, tsy mahalala hoe rahoviana no idonan’ity resaka “lian-drà” ity amin’ity ireo, sady tezitra mafy ihany koa amin’ny fahalemen’ny fanjakana, na tsy fandraisana andraikitra hoy ny sasany, mba ho fiarovana azy ireo. Lasa fitaovana fototra ho vonjy aina ho an’ny lehibe sy ny ankizy ny fitondràna fitaovam-piadiana afenina sy izay azo faritana ho toy izany, na eny an-dàlam-ben’ny tanàn-dehibe io na hatrany amin’ireny fonenana manamorona ny làlan-tany mamovoka eny ambanivohitra ireny, ny fahatapahan-kevitry ny olona hanao fitsaram-bahoaka avy hatrany.

Vantany vao hita ilay vatana mangatsiaka (izay noheverina fa ny an’i Dean), dia nanoratra i Porter :

Tatitra vaovao tamin’ireo gazety mpiseho isan’andro eto amin’ny nosy no nitondra antsipirihany ny zava-doza nitranga sy ny nandraisan’ny fianakaviana aryireo vavolombelona izany, ary koa tatitra momba ny antso an-telefaona voarain’ireo raiamandreny avy amin’ireo tsy mataho-tody mananihany mangataka takalo, na manome indice tsy mitondra mankaiza akory. Na dia efa dimampolo aza ireo ankizy no nisy namono hatramin’ny niandohan’ny taona, dia nilazàna ny rain’ny zaza fony izy nilàza ny tsy nahitàna azy, fa mila miandry 24 ora ny mpitandro filaminana alohan’ny hahafàhana milàza fa tena tsy hita tokoa izy sy handraisana ny andraikitra tandrify an’izay. Raha izao fironana amin’ny famonoana izao, dia tena maneho tsy firaharahàna mivandravandra mihitsy ity tsy fanatanterahana asa avy hatrany nataon’ny mpitandro filaminana ity, ho an’ny andro manaraka, efa nadio ny rano nitàn’ireo naka azy an-keriny.
Fahoriana tsy hay lazaina no hololohavin’ny fianakavian’i Ananda mandritry ny volana maro ho avy, nefa indrisy, ho an’ireo vahoaka notefen’ny andro sy fotoana hanamafy fo hiatrika ny vokatry ny horohoro, afaka andro vitsy dia hiverina amin’ny nahazatra ho toy ny tsy nisy izany, mandra-pisian’izay sento iraisan’ny mpiara-monina indray ateraky ny setrasetra tsy hay faritana.

I Yawd From Abroad dia niezaka namehy ny fihetseham-pony teo am-pandrenesana ireo vaovao:

Ranomaso no nameno ny masoko teo ampijerena ny sarin’i Nordia Campbell, renin’i Ananda Dean 11 taona, tanatin’izay hoe tena tebiteby làlina. Angamba vao avy nijery maso ny sisa tamin’ny zanany vavy nampakarina avy any anaty hantsana izy ary tena tsy hay nampiononina. Iza no tsy ho toy izany? Tsy ho adinoko mandrakizay izay sary izay, izay hirifiry izay.
Toa tsy misy fiafaràna tsinjo mihitsy ity firongatry ny herisetra ifanaovantsika samy olombelona ity. Hanàisotra ny ain’ankizy iray tsy manantsiny ho takalon’ny karatra hamahànana telefona? Andriamanitra ô! Tena efa lavitry ny mampalahelo sy ny mahaketraka. Isan’ireo zavatra tena tokony hijoroan’ny governemanta itony ary tsy ho fanehoan-kevitra fotsiny fa tena firotsàhana manao asa mihitsy. Inona no andrasana hitranga vao handray fepetra hitondra fiovana goavana?

Raha mbola tsy nisava tsara akory ny sain’i Stunner mikasika ny zavatra mampihoron-koditra manodidina ity fahafatesan-jaza ity dia efa nahare sombim_baovao ratsy sahady izy:

Tsy nanam-potoana hisentoana sy hakàna aina akory ny firenena alohan’ny dona hafa … ZAZA iray VAO SIVY (9) VOLANA MONJA…no nanaovana herisetra sy novonoina. Ny fieritreretana fotsiny hoe zaza tanora miharitra habibiana toy izany dia efa mampanotika hatrany anaty tsokan-damosiko ary mandrehitra hatezerana ato amiko! Tsy tokony hitranga mihitsy ny fihetsika toy izany! Amin’ny fomba ahoana no hisian’izany aty anatin’ny fiaraha-monintsika e? Ahoana no hamelàn’ny olona ny zavatra toy izany ho vaky masoandro ao ambany tafon-tranony?
Tafakatra ho 57 ankehitriny ny isan’ny ankizy maty nefa ny taona tsy mbola mifàrana … raha io no fototra iaingàna dia afaka manomana sahady ny saintsika isika fa mbola be no ho sisa amin’ny zavatra mahavaky fo tahaka ireny. Toa sahala amin’ny tsy misy na inona na inona atao mba hampitsahàrana ity vono olona ity. Sa kosa tena tsy misy na inona na inona azo atao mihitsy tokoa hampitsaharana azy ity?

Hoy izy manohy:

Mila manamafy kokoa ny fitandremany ny raiamandreny indrindra fa rehefa mikasika ny zanany, ilaina ho mpiaro sy hampianatra ny zanany mba ho mailo manoloana ny vahiny dieny mbola kely izy ireny. Nefa ny raiamandreny tsy ho afaka ny ho eo anilan’ny zanany mandrakariva, ary ny fanomànana sy ny fampianarana raiamandreny iray tsy midika avy hatrany fa ho voaàro ny zaza. Mànana ny anjara toerany ny mpitandro filaminana, ny sekoly mànana ny anjara asany, ny governemanta tokony hametraka izay fanovàn-dalàna tokony hatao sy hampihatra ny lalàna, ary ny fiaraha-monina koa dia tokony hanao andrimaso ireny zanatsika ireny. Mety tsy hanafoana ny zava-doza izay, nefa angamba mba hampihena ny fitrangan’ny famonoana ny tanorantsika.

The rain didn't stop Usain Bolt's return ‘back a yawd'. People lined the road from Norman Manley Airport all the way to the Jamaica Pegasus Hotel in New Kingston

: samy mitatitra ny figadonan'i Bolt [ilay nandrombaka ny medaly Olaimpika volamena amin'ny hazakazaka 100m tany Beijing farany teo] amim-piezinezenana any Jamaïka avokoa ry A Fe Me Page Dis Iyah sy YardFlex.com ary Guyana 360.

“Volam-pihobiana ity olana Septambra ity ho an'i Tirinite sy Tobagô ary Jamaika noho ny figadonan'ireo Atileta nandray anjara tamin'ny lalao olaimpika tany Beijing farany teo tany an-toerana”: Caribbean Beat Blog te-hanomboka ny fety izany!

Androany no Androm-panafahana any amin'ny firenena Indiana andrefana ( tsy karana)  - andro nanambarana ny fiafaran'ny fanandevozana, rehefa afaka araka ny lalàna ny andevo rehetra. 170 taona aty aoriana, vitsy ireo mpamaham-bolongana Karaibeana mba mahatsiaro ireo razambeny izay nanao tsy ho zavatra ny ainy hananan'ny ankehitriny ny fahafahana…

Montego Bay Day By Day dia naka sombin-dahatsoratra avy amin'ny The Road to Freedom na lalam-pahafahana nosoratan'i Tanesha Ramdanie, izay mamariparitra ny fihetsika mamaly ny filazana ara-tantara:

Tears of joy flowed incessantly, while shouts of freedom rang from the mountain tops and the plains, from the men, women and children, who had learnt that they were finally free of the oppressive social and economic system in which they were treated as less than human.

…raha naka ampaham-kira  malaza Baribady izay nanainga ireo andevo afaka an'arivony hihira an-dalambe hihira ny isan'andininy rehefa nandre ny fanafoanana ny rafi-mpanompoana ka mametraka amin'izay ny tena fahafahana tamin'izany taona 1838 izany i Gallimaufry :

Lick and lock-up done wid,
Hurrah for Jin-Jin!
Lick and lock-up done wid,
Hurrah for Jin-Jin!

God bless de Queen fuh set we free
Hurrah for Jin-Jin!
Now lick and lock-up done wid,
Hurrah for Jin-Jin!

Tsitoha hitahy ny mpanjaka nandefa antsika ho afaka,
mihoraha ho an'i Jin-Jin
Nihidy anaty lalina no afaka nahazo ny malalaka,
mihoraha ho an'i Jin-Jin

 
“Jin-Jin” dia milaza ny Mpanjakavavy Victoria ary io tononkira io dia voasokitra ao ambadiky ny sarivongan'ny fanafahana ho fahatsiarovana an'i Bussa - andevo nitarika ny fikomiana tamin'ny tompon'ny sahabe naharitra indrindra tany Baribada ary maty mahery fo nandritra ny ady iray.

Mpamaham-bolongana Baribady hafa, Dennis Jones, no mitantara ny fisesisesin'ny asa any Bridgetown ho fiomanana amin'ny fety:

The Esplanade was already set up and decked ready for celebrations later in the day. Amongst those already milling around for these, I saw many Rastas, or at least people with dreadlocks and tied heads; they were equally numbered with people who were dressed in west African style clothes. Each group was outnumbered by vendors at this early stage, as they set up and started cooking: the smell of the fish fritters was really hard to resist…

Saingy nampiany hoe:

I'll be very surprised if I hear many words about emancipation during the day, except during the radio or TV broadcasts related to the day's celebrations, and that strikes me as sad. For most of us there is nothing august about this day–nothing majestic, dignified, or grand. It is very ordinary. Maybe freedom has made us all complacent about what bondage really represented. Many black people only focus on the slave heritage imposed on their ancestors by Europeans and so see it as a white-on-black “crime”, and know little or nothing about the long history of slavery…

So, while we can loll around complacently with the freedom that we now have, we ought to get sight of its absence in many, many places. Remember that slavery is an international injustice, that has racial and ethnic aspects far removed from black-white relations.

Noho izany raha mianoka ny fahafahana iaianana ankehitriny isika, dia tokony hahay mijery ny fahabangany any amin'ny toerana maro dia maro. Tsarovy fa tsy rariny hita any amin'ny firenentsamihafa ny fanandevozana, ary toetram-pifandraisana eo amin'ny foko na fiaviana mifanalavitra amin'ny fifandraisan'ny fotsy sy ny mainty

Na izany aza dia namoaka ny fandaharam-potoana hotanterahina mandritra ity Androm-panafahana ity i Discover TnT Blog ho an'i Trinite sy Tobago ary Abeni avy any St. Vincent sy Grenadines indray nisintona avy amin'i  Bob Marley sy Maya Angelou hilazany ny fomba fijeriny ny mahazava-dehibe tokony hankalazana mandrakariva ity fotoana ity.

Montego Bay Day By Day no manapariaka sarin'ny faritra Saint-Ann taorian'ny tondra-drano izay nidona tany Jamaïka :

Last week business & home owners in the parish of Saint Ann received an unpleasant surprise. Following two days of very heavy rains sections of the parish were left battling flood waters. Schools & business places had no choice but to close their doors and cruise ships apparently had to be detoured. […]

The town of Ocho Rios was not spared from the unpleasantness. The main street was flooded and from news reports, several vehicles were stranded in and covered by the flood waters.

“Voan'izay tsy nampoizina ireo tompon-trano sy trano fivarotana tamin'ny faritry Saint-Ann tamin'ny herinandro lasa. Nikija nandritra ny roa andro tsy ankijanona ny orana ary dia tondraka ny ampahan'izany faritra izany. Voatery nakatona tsy satry ireo sekoly sy fivarotana sady toa hoe nisy sambo tsy afaka niantsona koa vokatr'izany […]

Tsy afaka fa isan'ireo voan'izany voina izany ny tanànan'i Ocho Rios. Tondraka manontolo ny arabe mamakivaky ny tànana ary fiarakodia vitsivitsy no heno hoe norakofan'ny tondra-drano.”

Bajan Global Report sy ny Jamaïkana Geoffrey Philp dia samy mitatitra momba ny fivarotana fitaovam-piadiana Shinoa any Zimbaboe. Geoffrey Philp's mampahatsiahy ny fifandraisan'ny mpihira fanta-daza Bob Marley sy Zimbaboe :

Twenty-eight years after Bob performed “Zimbabwe”, Robert Mugabe is still holding on desperately to power and it seems that he will use any tactic necessary to continue his dictatorship. Now the Chinese are involved

“Valo ambi-roapolo taona taty aorian'ny nihiran'i Bob [Marley] ny hira hoe “Zimbabwe”, dia mbola mifikitra eo amin'ny fitondrana [ihany] i Robert Mugabe ary toa mampiasa izay tetika rehetra mba ahafahany manohy ny fitondrana jadony aza. Izao indray idiran'ny Shinoa ny raharaha.”
[FANAMPIM_PANAZAVANA : tamin'ny 17 Aprily 1980 dia tonga nihira ho fankalazana ny fahaleovantenan'i Zimbaboe i Bob Marley sy ny tariny The Wailers, tamin'izany andro izany no nanombohan'i Robert Mugabe ho Praisministra “vaovao” ary lasa filoham-pirenena nanomboka tamin'ny 1987 - via fluctuat.net >>]

Bajan Global Report kosa manolotra ny heviny ny amin'ny hoavin'ilay sambo:

the vessel, the An Yue Jiang may have no choice but to return to its origins with its shipment of weapons. That’s because Mozambique, Angola and Namibia under international pressure and lead by the Bush administration have also denied access to the ship docking and unloading at their ports in case they risk hurting relations with the US.

“mety tsy hanantsafidy afatsy ny miverina any amin'ny tany izay niangany miaraka amin'ireo fitaovam-piadiana izay entiny ny sambo An Yue Jiang. Satria nohon'ny fahatahorana ny governemantan'i Bush, na i Môzambika, na i Angôla, na i Namibia dia samy nandà ny hiantsonan'ilay sambo sy ny hamoahana ireo fitaovana any aminy, mba tsy hanohintohina ny fifandraisan'ny tsirairay amin'ny Amerikana.”

Miaiky ny ezaka nataon'i Aimé Cesaire ny mpamaham-bolongana Jamaikana Geoffrey Philp , Manonona azy ho “ilay poeta hajaina manerana ny tontolo miteny frantsay sy mpitolona ho amin'ny zon'ny Indiana andrefana (mena hoditra)”, ary ny Caribbean Beat Blog kosa miteny azy hoe: “Amin'ny hafenoan-drano ( fo mavesatra) no hanaovana veloma ilay zanaky ny tanin'ny Indiana andrefana sy misaotra azy noho ny tolona tsy nanampitsaharana nanoherany ny fanjanahantany.”