Juliana Rincón Parra

Anankiray tamin'ireo vaovao lehibe tamin'ny faran'ny herinandro lasa teo ny fahafatesan'ilay mpihira arzantina Mercedes Sosa tamin'ny 04 oktobra, anankiray amin'ireo mpihira manana ny maha izy azy any Amerika Latina. Nambaran'ny fampahalalam-baovao rehetra tany Arzantina ity vaovao ity, ary nandefa mivantana ny fiandrasam-paty nandritra ny tontoloandron'ny alahady ny fampahalalam-baovao maro.

Saripikan'i Basilievich arovan'ny Creative Commons

Araka ny efa nampoizina dia mpitoraka bilaogy maro no niresaka ny fahalasanan'ity mpanakanto ity. Namoaka lahatsary sy hira ny ankamaroan'izy ireo ho fahatsiarovana azy. Ny hafa kosa nanoratra fohifohy mikasika ity andro manjombona ity. Ohatra, tao amin'ny bilaogy La Cocina Plural [es], no nanoratan'i Tomy:

Tus acciones, tus palabras, tus canciones y tu voz despertaron alguna conciencia social…( algunas siguen dormidas), te echaremos de menos para siempre, que descanses allí donde estés

Filaharam-pisaonana hanome mari-panajana an'i Mercedes Sosa. Saripikan'i blmurch arovan'ny Creative Commons license.

Namoaka famintinana fohy nilaza ny zava-nisy tamin'ny andro nahafatesany ny bilaogy sasany. Ny bilaogy La Carabina [es] no nanoratra fa:

desde que se conoció su muerte (producida en la madrugada del domingo), sus admiradores han guardado pacientemente horas de fila para acceder al velatorio organizado en el salón de los Pasos Perdidos del Congreso, un honor sólo reservado para las más importantes personalidades políticas y culturales.

Nahazo hafatra be dia be ny vohikalan'ity mpihira ity taloha sy taorian'ny nahafatesany, satria niharatsy hatrany ny toe-pahasalamany. Nanoratra teny fampionona ao amin'ny takelaka Facebook an'i Mercedes Sosa koa ireo mpankafy azy.

Moa fantatrao fa maro amin'ny moana izay mampita hevitra amin'ny alalan'ny fipeliky ny tanana, no mihevitra io fipeliky ny tanana io ho fiteniny voalohany ary ny teny voasoratra kosa ho fiteniny faharoa? Tsy nahalala aho manko fa soa ihany fa nahita ireo lahatsary ampolony nasehon'ny avy ao amin'ny fikambanan'ny moana manerantany, teo aho vao naheno ny momba io sy lohahevitra hafa tsy fantatro teo aloha. Hotontosaina mandritra ny herinandro farany amin'ny volana septambra ny herinandro iraisam-pirenena natokana ho an'ny moana marenina, ka mandritra izany fotoana izany no handefasako lahatsary mikasika ny moana marenina manerana ny tany, koa mino aho fa ainga tsara hahalalanao bebe kokoa momba io kilema iray io sy ny fiainan'ireo olona miaina anatin'io fahalemana io ireolahatsary manaraka ireo.(lahatsoaratra nadika jerena)
Avy amin'i Manos Cuenteras avy any Arizantina (mpiresaka amin'ny alalan'ny tanana)[es] ny lahatsary voalohany. Manararaotra ny Androm-pirenena ho an'ny moana marenina tany Arizantina ry zareo hilazany amin'ny mpamaky azy fa hivoaka tsy ho ela boky fitantarana amin'ny alalan'ny tanana sy amin'ny teny Esipaniolona ho an'ny ankizy. Ao amin'ny fanehoan-kevitra momba ny rakikira an-dahatsary Esipaniolona mampiseho ireo olona mandika ny boky be mpividy manerantany tahaka ny Andrin'ny tany (Pilliers de la Terre), Harry Potter, Rômeô sy Zolieta ary ny boky hafa ho amin'ny firesahan-tanana Esipaniolona, no hanazavan'ny mpampiasa ny YouTube ny fahasahiranan'ny moana marenina mamaky sorateny satria tsy mifandraika loatra amin'ny fiteniny andavanandro ny vakiany ao.
Tsy teny iraisam-pirenena moa ny tenin'ny tanana fa miankina amin'ny teny ambava ihany. Maro ny firenena samy manana ny fanaovany azy ary matetika no tena samihafa tanteraka tahaka ny an'ny Britanika sy ny any Etazonia na dia mitovy fiteny aza ireo firenena roa ireo. Azonao jerena eto ihany ny fampahafantarana bebe kokoa momba ny tenin'ny tanana, ary hotantarain'ny mpampiasa YouTube mergfkt amintsika ihany koa ny tantaran'ny resaka amin'ny alalan'ny tanana Amerikana sy ny fiaraha-monin'ny moana marenina amin'ny ankapobeny.

Ny 17 jolay 2008 teo dia nolavin’ny Antenimieran-doholona Arzantina ny volavolan-dalàna natolotry ny Filoha Cristina Fernández de Kirchner mba hampiakarana ny haba alaina amin’ny fanondranana ny vokatry ny fambolena.

Nizara mitovy ho antsasany avy ny vato narotsak’ireo loholona, 36 nandany ary 36 nitsipaka, i Julio Cobos, Filoha lefitra arzantina, izay voatendrin’ny Lalam-panorenana noho izany toerany izany ho filohan’ny antenimieran-doholona, ary tsy mifidy raha tsy sendra fitoviam-bato, dia nifidy ny hitsipaka ny governemanta izay misy azy rahateo.

Ity fifidianana ity, izay ny ampitson’io dia narahan’ny fanajanonana ilay “marimaritra 125″ avy amin’ny mpitondra arzantina, dia fandresena iray ho an’ny “tantsaha”, izay ivondronan’ireo tompom-pananana vaventy, ireo mpiompy madinika, ary ireo orinasa manofa tany mba hambolena soza, izay manome ny ampahatelon’ireo fanondrànana avy aty Arzantina ka amidy lafo noho ny fiakaran’ny filàna eran-tany. Ity tsy fahombiazan’ny filoha ity dia fiandohan’ny olana pôlitika anaty izay tsy mbola fantatra izay ho vokany ho an’ny Governemanta arzantina, izay raha ny tokony ho izy dia mbola manana telo taona hiasana.

Ny blaogy Viva el Campo [amin’ny teny espagñola] dia nankalaza ity fanapahan-kevitra ity tamin’ny kiaka hoe “Ho ela velona anie ny tanindrazana”, ary mitatitra ny fotoana tao amin’ny Antenimieran’doholona izay nitsipaka ity volavolan-dalàna ity.

I Paro Agropecuario [amin’ny teny espagñola] dia mandefa antso ho fanangànana firenena mendrika iray, ary maniry ny mba hamitàn-dramatoa Filoha ny fe-potoam-piasana nahalàny azy – na dia avy amin’ny fanoherana aza ny tenany -, valin-teni-na tia tanindrazana ho setrin’ireo fiampangàna fikotrehana “fanonganam-panjakana” voizin’ireo mpomba ny governemanta rehefa miresaka ny mpanao fihetsiketsehana mitsipaka ity fanavaozana ity.

I Ciudadanos Participando [amin’ny teny espagñola] dia nanoratra hoe “Nahazo ny anjara Waterloo-ny i Kirchner ”.

Mendieta el Renegau [amin’ny teny espagñola], mankasitraka ny fisiam-pomba fijery maro ao anatin’ny antokon’ny maro an’isa, dia mangataka ny mba handraisana amin’ny fo tony ilay fanapahan-kevitr’i Julio Cobos [izay tsy mba péroniste, toa an-dramatoa Filoha, fa tena mpiara-mitolona ilaina tokoa], ary tsy miala ao anaty Governemanta.

I Homo Economicus [amin’ny teny espagñola] dia manontany tena ny amin’izay ho fiantraikan’ity fanajanoana ny volavolan’ny governemanta ity eo amin’ny lafiny toekarena, indrindra indrindra eo amin’ny vidin-tsakafo [be tombom-barotra, ny fambolena soza ka nàka ny toeran’ny fambolena vokatra fihinana hafa].

Ny Blog del Ingeniero [amin’ny teny espagñola] dia mihevitra fa raha ny zava-misy marina dia samy voa ny rehetra ao anatin’ity fifandirana lava efa ho efa-bolana ity. Ao amin’ny Arte Política [amin’ny teny espagñola], mpikambana iray no nandefa antso ao anatin’ny hàfany ny mba handranitan’ireo mpandray anjara (hanompàna) an’i “Cleto” (Julio Cobos) : na dia teo aza ny lohateniny feno fandranitana (”Pejy iray ho fanompàna an’i Cleto”), ity hafatra ity dia toerana iray iadian-kevitra momba ny anjara noraisin’i Cobos tamin’ny tsy fampandaniana ilay volavolan’ny fitondrana.

Ny gazety La Nación dia manana takelaka amin’ny Aterineto mitondra ny lohateny “Soy Corresponsal “, ka ireo mpamaky azy dia afaka mametraka lahatsoratra sy sary ao: ny fifidianana nataon’ny Antenimieran-doholona no mitàna toerana betsaka ao, isan’andro vaky.

Tsy dia misy ambara firy ireo blaogy amin’ny fiteny anglisy, nefa na izany aza dia misy azo vakiana momba azy ity ihany ao amin’ny Understanding Argentina; By The Fault sy Open Democracy.

Niara-niravoravo tamin'ny vahoaka Kôlômbiana ny faritry Amerika Atsimo [Latina] iray manontolo raha vao nahare ny vaovao fa Rtoa Ingrid Betancourt sy olona 14 hafa izay nalaina sy notazonina an-keriny no avotra. Rtoa Betancourt, teratany Amerikana 3 sy miaramila Kôlômbiana 11 no indray afaka taorian'ny andram-panavotana nampitondraina ny anarana teti-panorona hoe “Jaque.” Mpiblaogy avy amin'ny firenen-drehetra any Amerika Atsimo no indray miara-miravoravosy mizara ireo fihetseham-pony.

Ekoatera - Cronica Cero manoratra ny lafiny fanoharana [icon, icône] mikasika an-dRtoa Betancourt :

LIBRE. Así, con mayúsculas. (…) Betancourt alcanzó una imagen mundial, universal. (…) Abrimos periódico con ella y nos regocijamos con su liberación, nos hermanamos con los colombianos, con aquellos que buscan la paz antes que la confrontación. Betancourt es un ícono de la lucha contra el secuestro. Hoy, Colombia amanece diferente. Creo que el mundo, el que se relacionó y conmovió con su historia, también

AFAKA. Amin'ny sorabaventy ohatr'izao. (…) Nanjary fanoharana manerana izao tontolo izao Rtoa Betancourt. (…) Nosokafanay ny gazety dia hitanay ny fahafahany, miombom-pifaliana amin'ireo rahalahy sy anabavy Kôlômbiana izahay, ireo indrindra izay nikatsaka ny fandriam-pahalemana talohan'ny fifanoherana. Fanoharana mikasika izay ny ady amin'ny fakana olona an-keriny Rtoa Betancourt ankehitriny. Nifoha amin'ny rivotra vaovao ry zareo Kôlômbiana androany. Ary heveriko ho toy izany koa izao tontolo izao, izay nitatitra ny tantarany sy tohin'izany.

Bolivia - Carlos Gustavo Machicado Salas avy ao amin'ny Guccio's kosa mamakafaka ny fanambarana izay nataon-dRtoa Betancourt dieny izy afaka :

para mi lo más importante es el mensaje de amor y perdón que nos dio Ingrid, que rezo por los muertos y por los guerrilleros y además les ofreció su perdón. Después de las penurias y los maltratos que tuvo que vivir uno pensaría que solo tendría odio y rencor en su alma, pero no al contrario irradia una paz espiritual y un apego a Dios increíble. Realmente algo muy lindo y que a todos nos debería hacer reflexionar en relación a cual debe ser nuestra actitud frente a la vida.

raha ny amiko manokana dia ny fitoriana fitiavana sy famelan-keloka nataon'i Ingrid no lehibe indrindra, ny nilazany fa mivavaka hoan'ireo rehetra nodimandry sy ireo mpiada anaty akata izy, sy ny namotsorany sahady ny helok'izy ireo. Taorian'ny fahasarotana sy ny herisetra izay nosedrainy, dia mety ho nihevitra isika fa fankahalàna sy lolom-po no nameno ny fanahiny, mifanohitra tamin'izany anefa, fahatoniana ara-panahy sy fifikirana mafy mahagaga amin'Andriamanitra, no taratra mamiratra avy ao aminy. Tena zavatra mahagaga loatra izay tokony hisarika antsika tsirairay handini-tena mihitsy izao.

Arzantina - Marian B ao amin'ny Miscellaneous, Nonsensical and Unnecessary Ramblings koa dia manindry mikasika ny fanambaran-dRtoaBetancourt :

Estoy escuchando su discurso en el aeropuerto y le tengo envidia a los colombianos por contar nuevamente con una política excelente, excepcional e
increíble como ella. A Colombia le va a ir increíblemente bien si se presenta para las elecciones y la eligen.

Eo am-pihainoana ny kabariny eto amin'ny seranam-piaramanidina aho dia velom-paniriana ireo Kôlômbiana aho ny ahafahany indray miantehitra amina pôlitisiana tsara sy tokana an-tany ary mahatsikaiky toa azy. Tombotsoa lehibe hoan'i Kôlômbia mihitsy raha toa ka mirotsaka ho kandida sy voafidy amin'ny fifidianana filoham-pirenena manaraka izy.

Gatemalà - Prensa Negra ravo satria tsy nisy nidiran'ny filoham-pirenena Venezoelana Hugo Chávez ity fanavotana ity :

Se logro el rescate de Betancourt, sin duda alguna, el secuestro mas controversial de los ultimos años de las FARC, y lo mejor de todo sin la ayuda de Chavez por que si hubiera tenido algo que ver con esto quien le oyera la trompa ahora al pizado!.

Tsy misy fihambahambana fa ny fanavotana an-dRtoa Betancourt, vokatry ny fakana an-keriny nataon'ny mpiady anaty akatan'ny FARC no niteraka adihevitra indrindra nandritra izay taona maro lasa izay. Ary mahafinaritra fa tanteraka tsy nisy nitsofotsofohan'i Hugo Chavez izany, raha tsy izany dia efa nieboebo indray eran'izao tontolo izao ny lehilahy !

Però - Menoscanas mikasika izay mety ho fiantraikan'izany amin'ny vondron-tafika mpiady anaty akatan'ny FARC :

Sonrisas de los ex rehenes evidencian uno de los golpes más duros a las FARC debido a que todos los ojos del mundo se encuentran sobre Colombia en este momento. El caso de Ingrid Betancourt es el más reconocido y las sonrisas y abrazos entre los ex rehenes y el reencuentro con sus seres queridos nos muestra como luego de largas pesadillas, uno puede despertar.

Ny tsikitsiky mandravaka ny tavan'ireo olona nohafahana dia mampiharihary fa isan'izay fahavoazana lehibe indrindra nosedrain'ny vondron-tafika mpiady anaty akata FARC hatramin'izay izy ity nohon'ny mason'izao tontolo izao izay voasarika hijery ny zava-misy any Kôlômbia. Ny ohatry Rtoa Ingrid Betancourt no isan'izay mazava indrindra ary ireo tsikitsiky sy orokoroka izay ifampizaran'ireo olona voatana an-keriny nohafahana sy ireo fianakavian'ny tsirairay dia mampiseho fa afaka taitra amin'ny torimaso ihany, na dia tao aorian'ny nofiratsy maharitra aza.

Diana Zorrilla of Morena Escribe [es] writes:

Ella se convirtió en el ícono del flagelo que han infligido las FARC al pueblo colombiano y su liberación junto con la de los otros catorce es una importante victoria moral para Colombia

Nanjary fanoharana mikasika ny kapoka karavasy izay nataon'ny FARC ny vahoakan'i Kôlômbia Rtoa Ingrid Betancourt, ary ny fanafahana azy sy ireo olona 14 hafa mpiray fakana an-keriny taminy dia fandresena ara-môraly lehibe hoan'i Kôlômbia.

Paragoay — Edwin Britez ao amin'ny Derecho Viejo [es] wrote about Betancourt earlier in December, and returns with the good news spread throughout the country:

Me reconforta saber que hoy mucha gente salió a las calles de Asunción, por lo menos a expresar su contento con bocinazos, por la libertad de Ingrid. Muchas de ellas son mujeres. Hoy, todos somos de alguna manera, un poco más libres que antes.

Nankaheritena ahy ny nahita fa nohon'ny fanafahana an-dRtoa Ingrid Betancourt, dia mponina maro no nivoaka tany an-dalambe mba hanambara ny hafaliany amin'ny alalan'ny fampandrenesan'ny fiarakodia. Vehivavy ny maro tamin'izy ireny. Azo ambara fa androany, dia mihoatra ny omaly ny fahafahantsika tsirairay.

Sary tapaka nindramina tamin'i Pixiduc

Efa vonona ny soritr'asa fampitohizana amin'ny alalan'ny fiaran-dalamby haingam-pandeha ny tanànan'i Buenos Aires sy Rosario ary Córdboa izay mitentina 4 miliara dollars ety ampanombohana. Manolotra lisitra lavabe ny antony ilazany fa hevitra tsy masaka io soritr'asa io ary hanimba vondron'olona maro isan-kazarany. [es]