Taorian'ny voina izay nandravarava tamin'ny 2008, dia teo ho eo ihany ny fankalazan'ny vahoaka Haitiana ny fanombohan'ny taona 2009 - satria ankoatra ny maha fanombohan'ny taona azy eto Haiti, dia manamarika ny fahaleovantena azo tamin'i France tamin'ny 1804 ihany koa ny voalohany Janoary, ka nahatonga an'i Haiti ho firenena mainty voalohany nandala ny demaokrasia manerantany.

Mampiahatsiahy ny androm-pankalazana ny mpamaham-bolongana Haitiana amin'ny teny frantsay na mampiomana amin'ny fahasahiranana hatrehina rahampitso aza izy ireo:

Manazava ny fandehan'ny tantara nizotra ho amin'ny fahaleovantenan'ny nosy i Darlie sady niteny ihany koa ny nentin-drazana nolovain'ny Haitiana mifandraika amin'izany : mihinana “soup joumou” amin'ny 1 Janoary [Fr]…

On raconte que du temps de la colonie, à Saint-Domingue, la soupe était très en vogue et réservée uniquement aux maîtres d'esclaves et dans la plupart des cas à certains esclaves domestiques communément appelés esclaves talentueux comme par exemple Toussaint Louverture.
Le parfum envoutant du mariage des légumes exotiques et de la viande bovine ajoutée sur les multiples revendications que les esclaves des champs murmurèrent déjà, suscitèrent chez eux le désir de révolte.

Raha mirary “sakafo matsiro” ho an'ny vahoakany izy amin'izao fotoanan'ny firariantsoa izao dia tahaka ny mirary firaisan-kina ihany [Fr]:

Vivons en vrai, vivons ensemble, marchons unis sur le chemin de la fraternité, de la paix et de la réconciliation

Ireo tenin'i Darlie ireo dia mahaliana kokoa noho ny vina natolotry ny filoha Haitiana René Garcia Préval ho amin'ny taona 2009 wizay ho “taona sarotra…ho an'ny Haitiana” (araka ny notaterin'i Romandie News [Fr]) nandritra ny fitsidihana ofisialy tany Gonaïves avaratry Haiti. Fifanojoan-javatra ve fa i Gonaïves indrindra no toerana voalazan'ny tantara ho nahaterahan'ny fahaleovantena - sady faritra niaritra ny mafy indrindra tamin'ny Fandravaravan'ny rivodoza nandritra ny 2008.

Ao amin'ny bolongana HaitiRectoVerso, no nilazan'i Decky Lakyel tamim-pahagagana ihany ny nahatongavan'ny mpitondra ambony tany Gonaives ny andro mialoha ny fankalazana. Nohazavainy araka izay henony ao amin'ny Radio Kiskeya, ny antony roa nahatonga ity fitsidihana ity:

Le ministre confie que le séjour inhabituel de 48 heures des membres de l’Exécutif dans la Cité de l’indépendance pour marquer les 205 ans de l’épopée haïtienne, représente une « manifestation de reconnaissance de l’importance symbolique » de lieux fondateurs de l’histoire nationale.
Outre les activités officielles, le Président Préval, la Première ministre Pierre-Louis et leurs principaux collaborateurs auront l’occasion de s’entretenir avec les victimes des intempéries qui avaient durement frappé les Gonaïves.

Nefa rehefa avy namaky ny lahatsoratra farany nosoratan'ny mpamaham-bolongana Haitiana Stanley Lucas ao amin'ny Solutionhaiti, dia mivandravandra fa tsy ny rehetra tsy akory no resy lahatra amin'izany ezaka izany.

Fabienne Flessel

Noho ny horakora-pahatezerana nisy teto an-toerana sy iraisam-pirenena, dia natsahatra ihany ilay fifanarahana hampanofa amin'ny orinasa Koreana Tatsimo Daewoo Logistics ny ampahany betsaka amin'ny tany azo volena eto Madagasikara. Nefa mihamitombo hatrany koa etsy ankilan'izany ny fifanarahana fampanofana tany eo amin'ny firenena manankohariana sy ny firenena an-dalam-pandrosoana hisorohana ny tsy fahampian-tsakafo. Heverina fa misy fifanarahana mitovitovy amin'izany ihany koa eo amin'ny Emirà Arabo Mitambatra sy Sodana.

Lalana anelanelan'i Toamasina sy Antananarivo tao amin'ny foko_madagascar

Ny tatitra vao haingana indrindra dia ny navoakan'i Guardian sy ny Daily Nation izay hampanofan'i Kenya tany mirefy 40 000 hekitara amin'i Qatar. Ho takalon'izany kosa dia hanorina seranana mitentina 2,4 miliara shillings eo amin'ny nosy Lamu i Qatar.

Nampitabataba an'i Opalo, mpamaham-bolongana Kenyana ao amin'i Opalo's blog ity fifanarahana ity satria heveriny fa maka endrika vaovao indray ny fanjanahantany:

So what happens after we’ve parceled off most of Kenya to Qatar, China, India, UAE, the Saudis and just about anyone willing to pay the goons that we’ve entrusted with our political leadership? Are we gonna become squatters again? Are we gonna start being called “boy” again?

Dia hoy izy avy eo:

“And where exactly are the Kenyan millionaires? Can’t they afford to invest in such ventures? What are they waiting for?”

Mbola nivembenan'ilay fifanarahana tamin'ny Koreana ihany ny mpamaham-bolongana Malagasy. Namoaka fehinkevitra momba ny fitantanana ny raharahantany eto Madagasikara avy amin'ny loa-bary an-dasy nokarakarainy tany Frantsa ny SEFAFI (na SEhatra FAnarahamaso ny FIaianam-pirenena). Ao amin'ny sehatry ny dinika ao amin'ny Yahoo momba an'i Madagasikara no namoahan'ny SEFAFI ny jery todiky ny raharaham-pifanarahana tany izay tsy nahomby sy ny lesona azo tsoahina avy amin'izany (fr):

Les démentis officiels n’ont cependant pas levé toutes les appréhensions. Vraies ou fausses informations, des leçons doivent être tirées de l’affaire Daewoo. La première leçon à en tirer est, une fois de plus, le manque de transparence pour des opérations qui engagent les ressources naturelles du pays. La prétendue gratuité du bail de 99 ans ou même une éventuelle contrepartie sous forme d’infrastructures ne fait qu’aviver les soupçons d’existence de contreparties secrètes au profit d’intérêts particuliers et au détriment de la collectivité nationale.

Mbola mahita olana ankoatra ny resaka toe-karena sy ny fomba famokarana ny SEFAFI. Nasongadin'ny SEFAFI fa mbola miaina any ambanivohitra ny 70% n'ny mponina eto Madagasikara. Mifikitra dia mifikitra amin'ny fomba fiainany ny tantsaha, dia mihisitrisitra ry zareo ny hampiasa fomba fambolena goavana (ahazoam-bokatra be dia be) satria tsy mba noheverina akory izay tena mahaliana ireto tantsaha ireto. Manolokevitra ny hanatanterahana ny fanavaozana mandeha tsikelikely ry zareo (fr):

Si l’objectif est bien de donner à l’ensemble du monde rural les moyens de gérer son propre avenir, les opérations ponctuelles de fermes pilotes ou d’élevages modèles, gérées par des groupes étrangers soucieux des paysans malgaches et donc respectueux d’une véritable démarche sociétale, seront les bienvenues. Sans empiéter sur les terres des paysans ni aliéner le patrimoine national, elles pourraient devenir un facteur d’entraînement et préfigurer ainsi l’agriculture malgache de demain

Ao amin'io dinika yahoo io ihany no hisintonan'ny Gazety Nosintsika lahatsoratra iray avy amin'ny gazety Le Monde izay milaza ny tatitra nataon'i Olivier De Schutter, Mpanadihady manokana avy amin'ny sampan-draharahan'ny Firenena Mikambana momba ny sakafo, miresaka ny fanatontoloana, ny varotra sy ny fiantraikan'ny tsy fahampian'ny sakafo. Navoitran'ny tatitra ary fa mangozohozo ny toeranamisy ny fambolena ankehitriny aty amin'ny tany an-dalam-pandrosoana satria miakatra tsikelikely ny fiankinany amin'ny voly fanondrana (fr):

On leur a promis qu'avec les devises ainsi engrangées, ils pourraient importer de quoi nourrir leur population pour un prix inférieur à ce qu'ils auraient pu produire eux-mêmes. Problème : on a engendré leur dépendance par rapport à des indices boursiers de plus en plus volatils. Après une baisse des cours de leurs produits, ils ne peuvent plus payer leurs importations, dont la valeur a, elle, été parfois multipliée par cinq ou six.

Farany, Taru Taylor avy any Korea atsimo no manana fijery manivaka momba ilay fifanarahantany nataon'ny Daewoo:

Although not contemporaries like Jefferson and Hamilton, Choe Cheu and Park Chung-hee are the grand interlocutors of Korean destiny. Tonghak is one portal; imperialism is the other. The “Republic of Korea” and “Imperial Korea” are the terms of the debate between the agrarian hero and the capitalist dictator. The beef protests argue for Choe Cheu; for Tonghak; for Korea as Luke Skywalker, Jedi Knight. But the Madagascar deal argues for Park Chung-hee; for Imperial Korea; for Korea as Anakin Skywalker nee Sith Lord Darth Vader.

Lova Rakotomalala

Maro ny mpanao gazety sy mpamaham-bolongana Senegaly no mitodika amin'ny fanamby lehibe atrehina amin'ny fitaizana ny ankizy any Senegaly.

Ao amin'ny lahatsoratra navoakan'ny vohikala vaovao PressAfrik [fr], no anoratan'i Awa Diédhiou fa “Tandindonin-doza ny sekoly Senegaly”, satria maro amin'ny sekoly - indrindra ny ao Dakar - no manakaiky loatra ny sekoly,

L’école sénégalaise est menacée. Beaucoup d’établissements scolaires sont en train de se transformer timidement en un fief de délinquants et l’environnement est de plus en plus carnavalesque. Les enseignements se déroulent dans un fond sonore assourdissant provenant des marchés dont l’animation et l’encombrement permettent aux voyous et aux drogués d'entrer discrètement dans les écoles

Sarin'ny miara-mianatra aoamin'ny sekolin'i Agnam-Goly, Senegal avy amin'i Adama Diop, alalan'i Wikipedia Commons License.

Naomed, nanoratra [30th of November 2008] ao amin'ny bolongana Politique au Sénégal [fr], no mamoaka tranga hafa :

De 2001 à nos jours, au moins 1 050 cas de grossesses ont été recensés dans les écoles du département de Kolda. […]

Plus de 50% de ces grossesses seraient dues à des enseignants.

Raha atao amin'ny teny bontolo kokoa, dia olana goavana roa no avoitran'ny mpanoratra.

Voalohany ny tsy fahampian'ny fampianarana ara-pananahana any an-tsekoly, izay mahatonga ny zazavavy ho “matokitoky foana”, “tsara hohanina” ary “tsy manana ny fahalalana fototra”. Tsikerain'i Naomed ny mpitondra fivavahana izay “faingana raha hanameloka ny fomba fiainana tandrefana” ary heveriny fa ny fahotana fototra dia ny tsy fahalalàna. Ary tsy fahalalana toa ifampizarana amin'ny mpampianatra “ tsy mahay mampiasa fimailo”.

Faharoa, ny tsy famaizana ireo mpampianatra mikaoty ny mpianany ireo. Nasongadin'i Naomed fa amin'ny ankapobeny dia tsy misy ny fitoriana azy ireo. “Mifampiraharaha ny olona dia vita ny raharaha,” hoy Naomed. Miova tanana ny vola dia adino ny raharaha.

L'omerta fonctionne parce qu'un consensus non dit couvre en général ce genre d'actes, tout comme il couvre la corruption, le détournement… C'est la rançon de la difficulté des sénégalais à condamner l'un des leurs. La rançon de la propension des sénégalais à négocier toujours et encore, même le non négociable. La rançon de la tendance des sénégalais à résoudre tous les problèmes avec l'argent.

Nohamarinin'i Hamidou Sagna izany toe-javatra izany raha namoaka lahatsoratra ao amin'ny allAfrica.com [fr] izy mikasika ny fihetsiketsehan'ny ONG sy ny mpianatra any Hann-Bel Air, distrikan' i Dakar, miantso ny fampitsaharana ny herisetra, fihoara-pahefana, fanimbana fitaovam-pananahana ary fanaovana an-keriny ny ankizivavy. Manao T-shirt misy izao soratra manaraka izao ny ankizy “Te-hianatra tsy misy tahotra aho”, “Ny sekoliko, toerana atokisana hianarana” ary “Atsaharo ny fanorisorenana ankizivavy”.

Lahatsoratra iray ao amin'ny Scoops de Ziguinchor [fr] no itaterana ny kabarin'ny Ben'ny tanànan'i Ziguinchor, teo ampanolorana fanaka sy kojakojam-pianarana ho an'ny sekoly. Faly izy ary niteny amin'ny ray aman-dreny hoe: “Nihafy tokoa ianareo ho amin'ny ho avin'ny zanakareo. Safidy tsara izany”. Fa ny tena nahavariana, dia notsikerainy avy eo ny fanabeazana:

Toutefois l’édile de Ziguinchor est d’avis que plus les gens sont instruits moins ils regagnent leur village et plus ils tournent le dos à la terre. « Le travail de la terre est aujourd’hui une contrainte. C’est comme qui dirait une punition pour ceux qui n’ont pas pu fréquenter ou réussir à l’école. Cela il faut y réfléchir. Car constituant l’ennemi principal de notre développement économique et social ».

Nomarihin'ny Ben'ny tanàna moa fa mamery tsikelikely ny mponina ao aminy ny tanàna ambanivohitra; toa manabe ny olona hifindra ho any an-drenivohitra hiatrika ho avy mbola tsy fantatra, ary matetika mahatonga azy ireny ho tsy an'asa any, ny sekoly.

Soa ihany fa mihamaro ny ankizy no mamonjy sekoly ny any Senegaly. Ny antontan'isan'i UNESCO no namoaka fa mianatra any amin'ny ambaratonga voalohany

Naka hevitra avy amin'ny dokambarotry Mobinil hoe ” alaivo sary an-tsaina ny mety ho vitan'ny Ezypsiana 20 000 000″ ny Scene & Heard.

Tsy haiko ianareo ry zalahy raha efa nahare ny dokambarotra vaovaon'ny Mobinil amin'ny radiô fa tena sondriana aloha izahay tsy afeniko anareo izany!

Mihevaheva eo ambonin'ny orinasam-panjakana ny fanambarana hoe tahaka ny ahoana moa ny mety ho fandroson'ny firenena raha toa ka miasa miaraka avokoa isika rehetra…Ezypsiana 20 000 000 izany afaka manorina piramida arivo, afaka manadio ny lalan'i Kairo ao anatin'ny minitra vitsivitsy, mety hampihiratra ny andron'ny hafa noho ny tsiky kely iray [raha omenao tsikikely aho dia ho tonga lafatra?]…Tena amin-kitsim-po no ilazanay fa mendri-piderana ny ataon-dry zareo mampisaina antsika amin'ny alalan'ny hafatra manambara zavatra iny…

Fa ny ao anatin'ny hafatry Mobinil dia avoitrany tsara hoe ahoana ireo Ezypsiana 20 000 000 no afa-miaraka ka manana zavatra iray iraisana…mpamandrika ao amin'ny orinasany avokoa ireo!

Ankehitriny raha toa moa ka afaka miaraka avokoa izany 20 000 000 izany ka hanandratra hevitra iray…fa ao anatin'ny tontolo tonga lafatra ihany izany, indrisy!

Amin'ny teny Arabo moa ny dokambarotra etsy ambany

Sarim-panajana handraisana ny Tao

Misy fanentanana iray antsoina hoe Take Back the Tech (Raiso an-tanana ny Haitao) izay mikendry ny hampiasa ny “haitaon'ny fampahafantarana sy ny Fifandraisana (TIC) hampitsaharana ny herisetra Atao Amin'ny Vehivavy,” tahaka ny fanohizana ny ady amin'ny SIDA. Itony no iray amin'ny tetikasa maro manerantany izay mampirisika ny vehivavy tsy hatahotra ny hampiasa ny haitao sy hanatsarana ny andavanandrom-piainany amin'ny alalan'ny fanabeazana [es]. Ankehitriny ary no fotoan-dehibe ho an'ny vehivavy sy ny tovovavy hampiasa ny haitao hanatsarana ny fiainany, indrindra ho an'i Amerika Afovoany.

Voalaza matetika amin'ny lohatenim-baovao ny vehivavy amin'ity faritra ity, saingy tsy any amin'ny antony tian'ny hafa hamakiana ny vaovao izany. Ny herisetra mihatra amin'ny vehivavy, ny fahantrana faratampony, ny tsy fisian'asa, tsy fahampiankanina, fiakaran'ny taham-pahafatesana, eny famonoam-behivavy aza no hitanao amin'ny gazety. na eo aza izany dia misy ny vehivavy maha-te-hidera manerana ny faritra, izay manao ho laharam-pahamehana ny fanoratana momba ny haitao ary miezaka ny maneho ny fahasamihafana eo amin'ny fisiany ao anatin'ny fiainan'ny vehivavy.

Tsy mba hoe manam-pahaizana momba ny rindrambaiko ihany i Sweetsakura [es] fa mpankasitraka ihany koa ny rindrambaiko afaka, mizara ny tsara ho fantatra sy ny toro-heviny ao amin'ny bolongany miresaka momba ny rindrambaiko, rindrambainga ary ny Ubuntu avy any El Salvador.

Avy any Honduras, Librecaos [es] no mizara ny mahazavadehibe ny rindrambaiko amin'ny fiteny ao an-toerana ary mankalaza fa manana Ubuntu, azo ampiasaina, vita amin'ny teny Miskito, teny teratany ao Amerika Avaratra.

Mahatalanjona ihany koa ny bolongana Vinculación [es] nataon'i Ivonne Aldana avy any Guatemala. Miresaka famoronana vaovao, haiendrika sy haibika (jerena amin'ny efijery) ary soritra, ny vondrona TIC ary ny halehiben'ny fandrosoana vitan'ny manampahaizana.

La Piensa Libre [es], avy any Costa Rica kosa misariaka amin'ny fanoratana ny momba ny haitao, ankoatra ny lohahevitra hafa, hatramin'ny tsy nisarahany tamin'ny fiaraha-monina, ny tontolo iainana ary ny hafa. Mampahatsiahy ny Andro iraisam-pirenena hoamin'ny famongorana ny ady amin'ny herisetra atao amin'ny vehivavy vao notontosaina farany teo izy ka mahatsiahy ny traikefany:

En esto días recuerdo más cuando empezaba a trabajar y me tocada hacer transcripciones de cassetes, todos eran talleres con mujeres hablando sobre sus experiencias, no podía evitar conmocionarme al oir como sus esposos las golpeaban, oirlas llorar cuando aseguraban que podían trabajar porque “No tenian permiso de su marido”, o peor escuchar como las usaban como si fueran muqueñas para sexo, y luego las dejaban.

Ny hahaizan'ny ehivavy mamaky teny sy ny fanatsarana ny fanabeazana no antoka iray hamahana ny ankamaroan'ny olana mba hanomezana azy ireo ny fampahafantarana ny fahasalamana ara-pananahana hisorohana ny aretina, ohatra. Antenaina fa hitombo isa ny vehivavy mpampiasa ny haitao (teknolojia), mpamokatra (mpandraharaha) ary mpanapa-kevitra politika!

Mampahatsiahy ny mpamaky azy ny mpamaham-bolongana mandritra ity andro manerantany iadiana amin'ny SIDA ity fa na dia eo aza ny fandrosoana misy eo amin'ny fisorohana ny VIH sy ny fitsaboana ny SIDA ity, dia tsy tokony ho moramorainy amin'ny fisorohana azy ny tsirairay. Nandritra “Ny tenin'ny Filoham-pirenena” fanaon'ny filoha Marc Ravalomanana no nampahatsiahiany amin'ny olom-pirenena fa tsy misy fampandrosoana vanona raha tsy tsy misy ny fitsaboana sy nampirisihany ny fikambanana tsy miankina amin'ny fanjakana ( ara-tsosialy) sy ny fikambanana miankina amin'ny fiangonana hiray hina amin'ny fiadiana amin'ny ady amin'ny VIH/SIDA.

Sipagasy no mampahatsiahy antsika fa mari-pitiavana ny miangavy ny miaraka aminy hanao firaisana voaaro (mg):

Mahagaga tokoa mantsy fa araka ny hita @izy ireny dia misy ny mieritreritra fa dia hoe mahamenatra hono ny manontany ‘fimailo’ @ ilay olona miaraka aminy!! amiko anisan’ny porofom-pitiavana izany, satria miaro azy sy miaro ny tenanao ianao

Manontany ny mpamaky azy i Ikala raha tena siora (matoky) ny toe-tenany tokoa izy ireo amin'ny tsy fisian'ny VIH ao aminy. Manasa ny tsirairay izy hanao fitiliana tamin'ny alalan'ny fakana antontan'isa (fr):

Selon les derniers chiffres rendus publics par l’InVS, 6 500 personnes ont découvert leur séropositivité en 2007. Presque une personne sur trois vivant avec le VIH ignore encore sa séropositivité. Le sida existe toujours, malgré les progrès récents qui permettent de mieux soigner cette maladie et d’améliorer la qualité de vie des séropositifs

Manombana kosa i Pati hoe hatraiza moa izay ny zavatra vita. Fantany tsara ny fampahafantarana natao mikasika ny VIH saingy amnontany izy raha vitantsika ny voadintsika (na ny adidintsika)(fr):

Pendant que d’autres refusent de se faire dépistés et de connaître leur situation par rapport au VIH/SIDA, des ateliers ne s’arrêtent d’être organisés […] Même jusqu’aux zones les plus enclavées de l’île, on en parle,on fait des sensibilisations sur mais la même question se pose, où en sommes nous?! […] je ne vais pas faire de sensibilisation car je crois que ce n’est plus la peine de répéter tout le temps ce que tout le monde connaît par cœur […] Mais je pense que ce qui reste à faire c’est de rappeler à tout le monde que par rapport à ce qu’ils savent, ils ont leur devoirs.

Tomavana indray moa mampahatsiahy amin'ny rehetra fa mbola matanjaka dia matanjaka ny fanavakaahana ny olona mitondra ny tsimok'aretina VIH:

Ny SIDA / AIDS no tokony havahana, fa tsy ireo olona izay mitondra ny otrik’aretina

Ho fampanajana ny zon'ny olona mitondra ny tsimok'aretina VIH, dia nanangana bolongana vaovao hitehirizana ny asa nataony ny fikambanana miaro ny zon'ny mpivaro-tena sy mpitia ny olona mitovy fananahana aminy na FIMIZORE izay miorina eto Madagasikara.

Raha te-hahalala bebe kokoa ianao dia tsidiho ny takelaka manokan'ny Global Voices mikasika ny Andro manerantany iadiana amin'ny SIDA 2008.

Asaina avokoa isika rehetra.

Ora isaky ny toerana: New York 07:00 | Buenos Aires 10:00 | London 12:00 | Johannesburg, Beirut 14:00 | Nairobi, Moscow 15:00 | New Delhi 17:30 | Tokyo 21:00 | Hong Kong 20:00 | Sydney 23:00

Kianja: http://www.worknets.org/chat/

Hanomboka amin'ny tetikasa roa  vatsian'ny Rising Voices ny karajia dia ny REPACTED any Nakuru, Kenya  sy ny AIDS Rights Congo izay miorina any Brazzaville. Ho fantatsika ao ny fomba nataon'ireo fikambanana  roa ireo nampiasa ny famahanam-bolongana sy ny fandaharan'asa momba ny lahatsary (video) ho fampahafantarana ny fandraisana andraikitra nataon'izy ireo manoloana ny fisoroahana ny fielezan'ny  SIDA sy ny fiarovan'izy ireo ny zon'ny olona mitondra ny tsimok'aretina VIH.

Misy koa ny lohahevitra hafa tahaka ny: Inona avy ny tranga tsy maintsy heverina tsara raha misy mpamaham-bolongana mitondra ny tsimok'aretina VIH hilaza ny toe-tenany amin'ny daholobe? Ahoana ny fomba hanampian'ny famahanam-bolongana ny tambajotra an-tserasera? Ahoana ny amin'ny dinika (forum) an-tserasera? Inona koa ny zava-baovao amin'ny fitaovam-pahafantarana tahaka ny fanehoana an-tsary na an-tsoritra (mashups) mety ampiasaina tsara?

Raha misy koa moa ny lohahevitra tianao ikarajiana mandritra io fotoana io dia mety raha ampianaoamin'ny fametrahana hevitra etsy ambany na ao amin'ny lahatsoratra nadika izany. Mazava Ioatra fa ho amin'ny teny anglisy no iresahana amin'io fotoana io.

Indro mijoro eo anilan'ny filoha Wade ao amin'ny lapam-panjakana ilay mpandraharaha Senegaly sady Filoha Tale Jeneralin'ny vondrom-barotra Bara Mboup (CCbm), Atoa Serigne Mboup, nilaza ny tsiri-keviny omaly hampiasa vola mahatratra 34 arivo arivo arivo Cfa (US$ 666 arivo arivo) hanomezana asa vaovao mahatratra 60 000 amin'ny fanafarana posy-bisikileta ampolo arivony avy any ivelany ampidirina any Senegaly.

lahatsoratra avy ao amin'ny Le Quotidien no nakan'i Seneweb ilay tetikasa:

Il s’agit de remplacer notamment les motos-taxis qui circulent à Kaolack et Fatick, par des tricycles dans lesquels les passagers sont installés de manière un peu plus confortable. L’ambition de la Ccbm et de l’Etat est que ces nouveaux moyens de transport remplacent progressivement les pousse-pousse traditionnels, tractés par la force d’homme ou tirés par la traction animale. Pour Serigne Mboup, il y a là, rien que pour Dakar, l’opportunité de «générer ou consolider 3000 emplois plus valorisants».

Na dia tsy mazava tsara amin'ny antsipiriany aza anefa dia marihin'ny lahatsoratra fa tian'ny orinasan' i Mboup ny hanangana fampindramam-bola madinika ahafahan'ny orinasa madinika na olo-tsotra mividy fiara kodiarantelo.

Tsy ny rehetra tsy akory no resy lahatra amin'ity tetikasam-pampandrosoana amin'ny famenoana fiara vaovao mamoaka setroka maloto ny firenena ity.

Le Blog politique au Senegal no manazava:

Ces petites cylindrées sont extrèmement polluantes, surtout celles venant d'Asie où aucune règle ne s'impose en matière de pollution. Rajouter ces engins dans le bordel des rues de dakar me parait hautement suicidaire.

La circulation de Dakar va empirer, les bronches de nos gamins se goudronner un peu plus pour que la géniale idée de Mr Mboup lui rapporte 4 ou 5 milliards.

Mieritreritra i Naomed fa raha tena te-hanatsara ny fitaovam-pitaterana eto Dakar ny fitondrana dia any amin'ny fitaovam-pitaterana mahazaka olona maro sady maoderina no tokony ifotorany.

Raha namoaka ny tantara ny gazety Le Quotidien, omaly [FR], dia difotry ny fanehoan-kevitra mafana vay ny vohikalany. Maro kokoa no tsy resy lahatra.

Dioh:

Les motos-taxis, il n'y a rien de pire dans une ville comme Dakar. Ce genre de système de transport doit être interdit. Aggravation du trafic, accidents, incivisme, pollution…

Laye:

…Ce projet est à saluer et à soutenir mais plus important nous devons veiller à ce qu'il ne tombe pas dans les travers de la pratique politicienne et, ce faisant, être la chasse-gardée des autorités politiques (comme il en a déjà été le cas dans un passé très récent avec REVA) au détriment des vrais demandeurs d'emploi…

BOUKI

DU N'IMPORTE QUOI. C'EST UN RETOUR EN ARRIERE. QUI VA MONTER SUR CES TROTINETTES POUR ALLER SE SUICIDER? WHAT A F…K IS GOING ON? C'EST CE QUI SE PASSE QUAND DES INCOMPETANTS ET IDIOTS DIRIGENT UN PAYS.

Tsy nitonana anarana:

Bara veut tout simplement transposer la Chine au Sénégal. Il n'a pas l'esprit creatif, il ne fait que du copié collé. Mais ce qui est valable en Chine ne l'est pas forcémént au Sénégal.

Fa misy kosa ireo hafa izay mitehaka ny tetikasan'i Mboup ho fanehoana fitiavan-tanindrazana vitsy mpanana ka te-hampiasa ny volany amin'izao fitadiavana mpampiasa vola izao.

boy Dakar:

Le malheure c'est que les sénégalais sont commlexés. C'est comme ça que beaucoup de secteurs de notre économie nous ont échappé. C'est le cas du commerce controlé par les libano syriens, les mauritaniens et les guinéens… ce que le jeune Mboup propose c'est ce que tout patriote doit faire. Son projet ne s'adresse pas à tous les séngégalais mais peut régler en parte le problème du chômage. Il ya des jeunes qui restent du matin au soir sans rien faire, avec ces motos ils peuvent au moins assurer les besoins courants et on verra la suite.

izz:

si tous les Sénégalais riches pensaient comme le jeune Mboup,on serait loin de la souffrance.Des centaines de milliardaires Sénégalais n'investissent que sur l'immobilier ou thésaurisent leur argent dans les banques occidentales jusqu'à mourir.C'est vraiment égoiste de leur part.”pensons à s'entraider entre fréres Sénégalais” au lieu d'en faire profiter les toubabs…

Toy izao ary aloha ny toe-java-misy.

Notaterin'ny Financial Times tamin'ny 19 novambra 2008 ny fifanarahana teo amin'ny orinasa koreana tatsimo Daewoo Logistics sy ny fitondram-panjakana malagasy.

Tao amin'ny bolongana Global Dashboard no namintinan'i Alex Evans izay hitany:

South Korea has just struck a 99 year deal with Madagascar to lease an area half the size of Belgium to grow palm oil and no less than half of South Korea’s corn demands [..] Carl Atkins, of consultants Bidwells Agribusiness, said Daewoo Logistics' investment in Madagascar was the largest it had seen. “The project does not surprise me, as countries are looking to improve food security but its size it does surprise me.”

Ora vitsivitsy taty aoriana dia nampian'ny Financial Times ny vaovao fa tsy misy hofany aloan'ny Daewoo logistics amin'izany fanofantany izany, fa ny hany ataony dia ny manamainty molaly ny tany sy ny mampiasa azy.

Nolazain'i Alex Evans, avy amin'ity lahatsoratra faharoa ity, fa hay ratsy dia ratsy noho izay noeritreretiny ilay vaovao:

A few hours later, a truly astonishing new angle on the story emerged. Guess how much South Korea had paid for its 99 year lease? Answer: Zip. Zero. Nada. Not a cent. The sum total of the benefits for Madagascar, according to a Daewoo spokesman? “We will provide jobs for them by farming it, which is good for Madagascar.” This in a country where 3.5% of people are on WFP food aid…
The benefits for South Korea, on the other hand:
“We want to plant corn there to ensure our food security. Food can be a weapon in this world,” said Hong Jong-wan, a manager at Daewoo. “We can either export the harvests to other countries or ship them back to Korea in case of a food crisis.”

Mbola tsy namoaka fanambarana mikasika ity raharaha ity moa hatramin'izao ny governemanta Malagasy. Nolazain'ny Reuters fa mbola tsy vita ny fifanarahana. Etsy ankilan'izany anefa dia tsy mitsahatra ny mamoaka fanambarana fandavana ny fahamarinan'izany vaovao izany ny Daewoo Logistics.

Nohazavain'i Robert Koelher, mamaham-bolongana avy any Seoul ao amin'ny The Marmot’s Hole, ny andininy vitsivitsy toherin'ny orinasa Koerana Tatsimo:

In another report, the Maeil Gyeongje said experts believe the FT report, with its provocative talk of “neo-colonialism” and “pirates,” was intended as a warning against an increased Asian presence in Africa, long considered Europe’s backyard. The piece did include a quote from a Daewoo Logistics official, however, who said Madagascar was quite sensitive about this issue because when China invests, it only goes after its own profits [..]
The JoongAng Ilbo, meanwhile, released editorial blasting the FT, asking why the paper was turning a blind eye to British Jatropha farms in Madagascar (used for biodiesel fuel) and French plantations on the island while going after a Korean company only. And besides, the land Daewoo is acquiring is undeveloped, the new farms will provide employment, and the Madagascar government will be taking a 30% cut of the farm profits in taxes.”

Niakatra ny hafanana teo amin'ny tontolom-bolongana malagasy nandre ity vaovao ity:

Fotoana fohy taorian'ny nilazan'ny Financial Times ny vaovao dia nampitain'ny vohikalan'ny Malagasy ampielezana Sobika ny fifanarahana ary nanentana ny mpamaky izy haneho hevitra. Over 100 Tao anatin'ny andro vitsy monja dia efa nihoatra ny 100 ny fanehoankevitra. Tamin'ny lahatsoratra manaraka no noheverin'ny Sobika fa noho ny fahasosorana sy fahatezerana niroborobo tamin'ny aterineto no nahatonga ny orinasa handà ny fifanarahana.

Fa tsy niraisan'ny rehetra kosa anefa ilay fahatezerana. Nisy ny mpamaham-bolongana nilaza fa mety hahazoan'i Madagasikara tombotsoa io fifanarahana fampanofana tany io amin'ny alalan'ny fampitomboana ny vokatry ny tany. Aiky ao amin'ny bolongana iraisana Malagasy Miray no nanao hoe [Mg]:

Ny tombontsoa indray kosa raha jerena amin’ny saina tsy miangatra dia :
- ny fanomezana asa ireo tantsaha eny ambanivohitra ka miteraka fidiram-bola maharitra ho azy ireo izany.
- ny fanajariana ireo tany izay tsy noeritreretina fa afaka ambolena na ihany koa tany ngazana ka rahatrizay vita ny fifanarahana izany hoe afaka zato taona dia mba ho moramora ho an’ireo taranaka fara aman-dimby ny hampiasa sy hamboly azy (raha tsy lasa fanan’olom-bitsy indray avy eo)
- raha misy fidiram-bola maharitra ireo tantsaha dia mety ho hita ihany koa ny fiatraikan’izany ka mahasoa ho an’ny manodidina na “effet d’entraînement”. […]
-Asa na tafiditra ao anaty fifanarahana fa mety hihatsara ihany koa ireo lalana sy tambanjotra misy any amin’ireo faritra.
- afaka mifehy ny fiakarana an-tanandehibe ny mpitondra raha misy asa eny ambanivohitra (maîtrise de l’exode rural)

Ao amin'ny The Cyber Observer, no mahavariana fa efa nahatsinjo iray volana mialoha - tamin'ny volana oktobra - ity fisavorovoroana ity i Andrydago, mpahay lalàna sady mpamaham-bolongana eto Antananarivo, ny apetraky ny lalàna mikasika ny fiandrianam-pirenena amin'ny resaka tany sy ny fampiasam-bola ataon'ny vahiny. Tena mahavariana fa vao nahitsy mihitsy tamin'ity taona ity ny lalàna manamora ny fanaovana fifanarahana tahaka itony:

Recently, the new Malagasy investment law: act 2007-036 of January 14th, 2008, has brought a very key change concerning the possibility for foreigners to own their land in Madagascar. This law provided that foreign companies or foreign investors (individuals who have been granted with investor visa), can buy Malagasy land under the following conditions:

1. the land has to be used exclusively for professional exploitation. Any personal use and exploitation which is different from the nature of exploitation he “promised” to the Malagasy governement, are forbidden. If there is a breach of such condition, the governement can legally withdraw its title of land ownership;

2. the foreign company or investor has to submit its business plan (investment planning in Madagascar) to a public body named EDBM (Economic Development Board Madagascar). Such plan has to describe and detail its intended business and its pertaining investment in Madagascar;

3. the foreign company or investor has to apply for a formal approval named “authorization for land acquisition” before the EDBM in order to be allowed to purchase legally a Malagasy land. Such authorization if granted, gives to the foreign company or investor the same rights as for a Malagasy entity to purchase and to own land in Madagascar.

Sarotra ihany anefa matetika ny mijery lafitsaran-javatra manoloana ny fahasarotam-piainana mitambesatra. Tsy afa-nidify ny adihevitra momba ny fahantrana lalina manjo ny ankamaroan'ny Malagasy ny mpamaham-bolongana malagasy tamin'iny herinandro lasa iny. Indreto ohatra vitsivitsy ampitonantonanan-dRafahantrana an-dRaolombelona amin'ny fanapahan-keviny any anivon'ny fiarahamonina any.

Patricia, Mpamaham-bolongan'ny Foko izay afaka snitondra hafatra nandritra ny andron'ny fifampiankinana tany Bruxelles, no nitatitra ny nivarotan'ny ray aman-dreniny ny zazavavy iray (fr)

Pour certains, les parents et la jeune fille se mettent d’accord pour la personne qui va acheter la jeune fille et pour la somme ou le cadeau en échange. Il faut préciser que la personne qui achète n’est pas forcement un étranger mais c’est seulement ce qui se présente dans la plupart des cas. Pour d’autres, cela se présente sous forme d’ordre, les parents ordonnent et la jeune fille obéit!
Le dernier cas qui a été publie est celui d’une jeune mineure de 15 ans qui a été offerte a un étranger pour 200.000 Ariary. Il lui a meme promis le mariage, mais après avoir ete avec elle une nuit et l’avoir deviergee, il lui a remise entre les mains de son pere.
Cette histoire n’est qu’une parmi les cas identiques qui se présentent dans l’île.

Nanamarina i News2dago fa niakatra ho avo dia avo ny tahan'ny nofinofyhanambady vazaha(mg):

Tonga eto Madagasikara ireo mpanera vazaha ka nampiantso ireo malagasy te hanambady vazaha. Gaga fotsiny aho nahita ity tatitra an-gazety fa mahery ny 4.000 izy ireo no milingilingy te hanambady vazaha. Ary voalaza fa arahan-dranomaso mihitsy oe ireo izay tsy lany. Indrisy tokoa fa dia hitomaniana ankehitriny ny hanambady vazaha.

Maro moa no naneho ny heviny tamin'ity lahatsoratra iray ity. Nomarihin'i Tritriva fa tsy ny ehiavy ihany nomitady hanambady vazaha. Sylvie indray miteny fa tsy ratsy tsy akory ny manambady vazaha aoka fotsiny hatoky tsara fa tsy nananjanaka ilay vazaha tamin'ny fanambadiany teo aloha fa tsy hanaja anao velively ireo ary hitongilana amin'ny zanany hatrany ny vadinareo. Mandresy lahatra kosa i Maintikely mba tsy hitsara befahatany fa hanaja ny safidin'ny vehivavy. Nampitandremany moa fa tsy voatery ho tsara araka ny iheverana azy tsy akory ny fiainana ampitan-dranomasina.

Lomelle, Mpamaham-bolongana ay amin'ny foko-Mahajanga, koa no nanatri-maso endri-pahantrana hafa. Hoy izy (fr):

On avait été contacté pour faire un reportage à Andralanitra. Rondro et moi y sommes allé sans trop savoir ce qui nous attendait sur place. Tout ce qu’on savait c’est que c’était un reportage sur les ordures [..] Un camion à ordure roulait devant notre voiture au moment où on s’est rapproché de l’endroit. Arrivé à sa destination il a renversé toutes les ordures et à ce moment là une quelque trentaines de personnes se sont ruées sur les ordures [..] Ecœurement, c’est le seul mot qui puisse définir ce que j’ai ressenti à ce moment là. Ecœurement pour toute ces personnes qui n’ont que les ordures pour vivre [..] Ecoeurement pour l’attitude répulsive que j’avais adopté à ce moment là. Je me suis cru être une fille ouverte d’esprit,n’ayant ni préjugé, ni jugement. Pourtant devant ce spectacle je n’avais qu’une seule envie, me tirer de là et me detacher de ces gens.”

Nanana fomba fijery hafa momba ny fahantrana kosa i Micramia. Nohazavainy ary fa tsy aretina tsy azo sitranina tsy akory ny fahantrana(fr):

Si vous arrivez encore à manger normalement chaque jour, vous n’êtes pas pauvre. Mais la pauvreté est curable. À mon avis la pauvreté est en faite due au manque d’intelligence. Seul les gens qui n’utilisent pas leur coco n’arrivent pas aller loin. Il sont pauvre intellectuellement et si on n’a rien dans la tête, comment avoir de l’argent pour acheter de quoi manger [..] la solution c’est de se cultiver, augmenter ces connaissances.