Iray amin'ireo takela-by any  Syria maneho ny Filoha Bashar al-Assad (sary an'i  jilliancyork)

Matetika ireo mpitoraka blaogy Siriana no manakiana lahatsoratry ny mpivahiny momba ny firenen-dry zareo - mazàna izy ireny no “stereotypical” loatra, indraindray moa dia diso tanteraka. Ary ho an'ny firenena izay tondroina ho  “nitoka-monina” ela, fara-faharatsiny avy any Etazonia, tena mankarary manokana ny saina ny mahita ny lahatsoratra toy izany ka asandratra ho toy ny zava-marina. Kanefa, nony nahatsikaritra lahatsoratra iray nivoaka tamin'ny National Geographic noheveriny fa “ny tsara indrindra amin'ny lahatsoratra miresaka an'i Syria tanatin'ireo folotaona farany,” i Sasa, Siriana mpitoraka blaogy be mpahalala , mpamahana ny blaogy Syria News Wire, dia  zavatra tsotra no azony nolazaina:

Ny tena Syria marina no  lazain'ity lahatsoratra ity. Mampibaribary ireo teboka maro  efa fantatry ny Siriana mikasika ny fireneny, saingy hodian'ireo mpanao gazety vahiny tsy hita (na dinganina), noho ny fahamaizan'izy ireny hanamafy fotsiny ny stereotypes-ny.

Tsy atao mahagaga, matetika ao anaty firenena voasamatsamaka, tsy ny olona rehetra no homba ny fandalinan'i Sasa ilay lahatsoratra.  Imad Moustapha, Masoivoho Siriana any Etazonia (sady mpitoraka blaogy rahateo) dia nandefa taratasy ho an'ny tonian-dahatsoratry ny  National Geographic izay nivoaka koa tao amin'ny  blaogy Syria Comment, miantso ny lahatsoratry ny  National Geographic ho  “fanehoana diso momba an'i Syria izay tany niaviako.” Tsy dia nanao fanamarihana loatra momba ilay lahatsoratra tao amin'ny Syria Comment i Joshua Landis, ny hafatra nalefany dia naharaisana  fanamarihana efa ho valopolo any ho any sy adihevitra mivaivay.

Ny mpametraka fanamarihana, Alex avy amin'ny Creative Syria dia nanakiana ilay lahatsoratry ny  National Geographic , amin'ny filazana hoe:

Tsy dia asiako olana loatra ny ankabeazan'izay voasoratra .. fa manana olana aho amin'ny fananako fahatsapana fa ny 90% amin'ilay lahatsoratra dia ny zavatra miiba no resahany … Tsy mieritreritra aho hoe Amerikana mpamaky iray no hanisy fisalasalàna hanafoana ny fialantsasatra efa nomaniny mialoha hatao any Syria. Iza no hahalatsa-kanina ao Bab Touma raha misy Siriana mahantra mitolona ho an'ny demaokrasia ampijaliana ao ambadiky ny varavaran'i Bab Touma ao?

Mpametraka fanamarihana hafa indray, Ghassan, nankafia ilay lahatsoratra:

tena mifototra amin'ny zava-misy ilay lahatsoratra, araka ny tokony ho izy, ary tsy iadian-kevitra. Manohana ny NG aho, ary ny fampitam-baovao sy fitenenana  malalaka izay tsy misy ao Syria.

Norman, dia nametraka fanamarihana ihany koa tamin'ny lahatsoratr'i  Landis, ka nanamarika fa:

Mahaliana ny hoe ahoana no tsy hiombon-kevitra amin'ity lahatsoratra ity  i Syria tia ny Siriana rehetra.

Mpitoraka blaogy maro  hafa ivelan'i Syria no nihetsi-po mafy tamin'ilay lahatsoratry ny  National Geographic. Evan Hill, manoratra ao amin'ny blaogy iraisana The Majlis, dia nahatsapa fa mametraka an'i Syria ho toy ny tavela aoriana (taraiky tsy maharaka toetr'andro) ilay lahatsoratra, ka manamarika fa:

Isika dia tavela miaraka amina Syria mihisatra, ara-toekarena sy ara-politika, amina toe-tsaina antitra be efa ho 40 taona be izao raha kely indrindra. Ny  Talen'ny orinasam-panjakana iray mpamboly hasy, manadino na manafina fotsiny izao ny fahalalàny ny loza rehetra manodidina ny tontolon'ny asa any an-toerana any, dia miondrikondrika be ihany sy toa sahirankirana rehefa nanontaniana raha toa nahazo ny tombontsoany hatramin'izay. Ireo eny amin'ny Anjerimanontolo sy ireo mafàna fo dia samy mbola raiki-tahotra amin'ny asan'ny sampam-pitsikilovana natsangan'ny rain'i Assad taona maro lasa izay mba hamotehana ny fanoherana rehefa tsy nandeha ny tetikady politikany.

Rehefa avy namaky  ny fanakianana rehetra, ny  Syria News Wire dia nanainga ireo mpamaky mba hamaky ny lahatsoratra fototra sy ny fanakianan'i  Imad Moustapha alohan'ny handraisan'izy ireo fanapahan-kevitra.

Vao nanamarina ny Tafika an-dranomasina Filipiana fa iray amin'ny olony ilay lehilahy tratra tamin'ny 17 Septambra nitondra tany ivelany ny fanazarantenany ka nihaodihaody manodidina ny tranon'i Bienvenido Lumbera, poeta nahazo loka, mpilalao teatra, ary mpanao fanamarihana haisoratra.

Manontany i Wonderer.wanderer , “Inona ny zavatra tadiavin'ny Tantsambo ao amin'ny Mpanakanto Nasionaly?” Mamaly ny ao amin'ny Midfield fa efa miova ho entin'ny polisy izao ny firenena:

Tsy misy azo tsoahina ankoatra izao, raha manaiky ny Tafika an-dranomasina Filipiana, fa misy tetikasam-panaraha-maso mihatra amin'ny Artistan'ny Firenena nandrombaka ny loka Magsaysay dia i Bienvenido ‘Bien’ Lumbera amin'izao fotoana izao.

Miala tsiny ny lehibe fa: “Asa fanazaran-tena fotsiny io.”

Tsy manadio ny lainga satria toa misy fifandraisany amin'ny hetsika nandraisan'i Lumbera Artistan'ny Firenena anjara mavitrika manohitra ny ‘dagdag-bawas’ ataon'ny Malacanang izao.

Mibaribary ny hafatra satria vao haingana loatra: tsy voaaro isika any an-tranontsika raha mahasahy manana fijery mifanohitra amin'ny an'ny fitondrana miramila isika.

Mitana ny lohalaharana amin'ny tsy fanajana zon'olombelona taorian'ny fitondrana jadon'i Marcos ny fitondran'i Gloria Macapagal-Arroyo. Araka ny fanisan'ny fikambanan'ny zon'olombelona Karapatan dia anarivony ny vono olona ara-politika ary mihoatra ny roanjato ny fampanjavonana olona ho tsy hita popoka nanomboka hatramin'ny nandraisan'i Arroyo ny fahefana tamin'ny taona 2001.

Nandefa indray mandeha ny matoan-dahatsoratry ny gazety mivoaka isan'nadro ao an-toerana kosa ny Vondrona Sendikaly Filipiana ao amin'ny bolongany:

Asam-pitsikilovana atao amin'i Lumbera, na raha tenenina amin'ny fomba hafa dia fomba hafa fampitonena. Na dia teo aza ny fahatsora-pon'ny mpitondra tenin'ny manam-pahefana dia tsy afaka ny hieritreritra io tranga io ho toy ny “sampona” ny vahoaka, na (araka ny fomba filazan'i Eduardo Ermita azy) hoe kisangisangy fotsiny; tena zavatra anisan'ny matotra izy ity—satria naka lesona avy amin'ny traikefa mampalahelo isika, nandray ny baiko mivantana tao Malacañang ny mpiasan'ny sampam-pitsikilovana miaramila: mpitsikilo avy amin'ny vondrona mitam-piadiana tsy miankina.

Amin'ny teny mazava no nanoloran'ny The Construct hevitra fa tokony hijery ny horonantsarin'i James Bond sy ny horonantsary miresaka fitsikilovana hafa koa ny miaramila amin'ny fanazarantenany:

Fa ahoana ary no nahafahan'izy ireo ho afaka ho ao amin'ny tafika an-dranomasina? Raha fantarina ny lazan'ny Tantsambo Filipiana, tsy mahay mitsoaka ve ilay lehilahy? Tsy zava-tsotra indrindra amin'ny lesona ve ny mitsongo dia (farafaharatsiny any amin'ny sekoly fianarana mitifitra)? Hafetsifetsena kely tahaka ny hoe mitondra faktioran-jiro na manamarina ny kaontera no mody atao dia tsy misy na inona na inona ho azo kianina. Ny tiako lazaina izany dia hoe tsy maintsy misy ny antony sy fomban'ny miaramila hijerena ny manokana ny karazan'olona toa an'i Dr. Lumbera.

Nampitandrina ny Rising Sun hoe:

Sa konteksto ng maraming kaso ng paglabag sa karapatang pantao, may dahilan para mabahala ang mga katulad ni Lumbera. Ang operasyong militar ay hindi humihinto sa simpleng pagkuha lang ng larawan o pagtatala ng mga naobserbahang aktibidad. Maaaring ito ang simula para sa planong pagdukot o pagpatay, sa pangunguna ng mga sundalong nasanay na sa kultura ng walang pakundangan.

Sary avy amin'i Basykes

Inona no ho lazainao ny mpitondra eran-tany raha omena anjara amin'izany ianao? Aleo ho fantatr'izy ireo ao anatina horonan-tsary tsy mihoatra ny telo minitra ny faharetany izay heverinao fa ilaina tokony atao mba hanaovana an'izao tontolo izao ho toerana voaaro kokoa sy tsaratsara kokoa ary hahazoanao vintana mety hitsidika ny Foiben'ny Firenena Mikambana amin'ny andro fankalazana ny faha 64 taonany.

Iraky ny Fandriampahalemana avy amin'ny Firenena Mikambana ny mpilalao sarimihetsika  George Clooney, ary ao amin'ity horonantsary manaraka navoakan'ny fahitalavitry ny Firenena Mikambana ity, manazava ny fomba ahafahanao mandray anjara izy, ary mba ho isan'ny 5 mpandresy  mety hahazo vintana handray anjara amin'ity fotoan-dehiben'ny Olo-manan-kaja ambony any amin'ny Tanànan'i New York ity.

Tsotra kely ny fitsipika arahana:

1.Forony ny video-nao, tsy atao mihoatra ny 3 minitra ny faharetany.
2. Alefao amin'ny kaontinao ao amin'ny YouTube ilay video-nao.
3. Ampio amin'ny video jerenao amin'izao fotoana izao izany, toy ny hoe VALIN'NY VIDEO.
4. Fotoana farany fisoratana: 10 Oktobra 2009

Fomba fisafidianana:
1. Ny komity no misafidy ny video 5 tsara indrindra izay napetraka tamin'ny fijerena ny votoatiny, ny maha-tokana azy sy ny famoronana.
2. Tondroina ho Solontenan'ny Mponina ireo mpandray anjara farany ireo ary hasaina any amin'ny Foiben'ny Firenena Mikambana any New York amin'ny fankalazana ny andron'ny faha 64 taonan'ny Firenena Mikambana.
3. Hahazo fitsidihina manokana ny Foiben'ny Firenena Mikambana izy ireo, haka sary miaraka aminin'ny Sekretera Jeneraly Ban Ki-moon ary hahazo toeran'ny Olo-manan-kaja ambony amin'ny kaonseritra ny Andron'ny Firenena Mikambana, izay hatao ny Zoma 23 Oktobra 2009.

Taty aoriana, kely noho ny indray mandraoka amin'ny tanana ny valin'ireo video  nandeha, roa avy amin'ny Etazonia (1 sy 2 ), ny iray avy any Canada ary iray avy amin'ny Emira Arabo Mitambatra. Amin'ny 10 Oktobra ny fotoana farany, raiso ary ny fakan-tsarimihetsikareo, ary manaova vaovao, feno fahaiza-mamorona, ary fahaiza-mandrafitra!

(eSary avy amin'i basykes, efa zatra maneho lahatsoratra miankina amin'ny Creative Commons Attribution License )

Peta-drindrina manohitra ny sivana, navoakan'i Andréia tao amin'ny Flickr

Ny Ministeran'ny Fampianaran'ny governemantan'i Porto Rico dia nanala boky dimy amin'ny fandaharam-pianaran'ny taona faha-11 ao amin'ny rafi-pampianaran'ny sekolim-panjakana: Antología personal, nosoratan'i José Luis González; El entierro de Cortijo, nosoratan'i Edgardo Rodríguez Juliá; Mejor te lo cuento: antología personal, nosoratan'i Juan Antonio Ramos; Reunión de espejos, fantina fanadramana navoakan'i José Luis Vega (Puerto Rican ireo mpanoratra rehetra); ary Aura, nosoratan'i Carlos Fuentes avy any Meksika. Nentin'ny masoivohom-panjakana ho fanamarinana ity hetsika nataony ity ny filazana fa hoe “nahitana fomba fiteny sy voambolana tsy azo ekena, izay tena manompa sy tsy mahalala fomba” ireo boky.

Ny governoran'i Porto Rico, Luis Fortuño, dia nanohana ilay fanapahan-kevitra: “Mieritreritra aho fa nazava tsara ny teniko, ary ireo ray aman-dreny rehetra dia mahazo tsara fa ireo boky azo vakian'ny olona feno 18 taona dia tsy tokony hovakian'ny olona 12 taona.” Maro ireo mpanoratra sy mpanakanto any Porto Rico no  naneho ankarihary ireo olan-dry zareo ary nitsara ny fanapahan-kevitry ny governemanta ho sivana. Manameloka ilay fanapahan-kevitra koa ny Federasionan'ny mpampianatra ary milaza fa “mampiseho ny tsy fahalalana momba ny zava-misy ara-tsosialy iainan'ireo mpianatsika izany, sy fijery ambany ny literatiora maoderina ho ampahany amin'ny lamin'asa akademika.” Taorian'ny tsindry hazolena natao ny vahoaka tahaka izany dia niteny ny Ministeran'ny Fampianarana fa boky iray monja no notsoahin-dry zareo mandritra ny fotoana maharitra, fa mbola dinihana kosa ny amin'ireo ambiny.

Ny Fikambanan'ny Mpanao Gazety ao Porto Rico dia nanome tànana an'ireo mpanoratra, mpampianatra ary mpanakanto amin'ny fanoherana nanoloana ny Ministeran'ny Fampianarana tany Hato Rey, toerana izay namakian-dry zareo ampahany amin'ireo boky notsoahina. Nisy horonantsarin'ny fanehoana ny fanoherana ilay fanatsoahana boky amin'ny rafi-pampianarana ho an'ny sekolim-panjakana navoaka tamin'ny YouTube.

Nanao tsikera mamaivay koa ireo mpitoraka blaogy. Niteny ilay mpanoratra Mayra Santos Febres ao amin'ny Lugarmanigua [ES]:

Temo a la censura. Sobretodo le temo cuando se utiliza “la formación integral de nuestros niños y jóvenes” como excusa para privarlos del contacto con experiencias y sobretodo con libros que los ayuden a desarrollar herramientas para pensar. La reflexión tiene que hacerse en un contexto amplio, sin verjas ni “no pases”. Es imposible pensar: es decir, “sopesar ideas”, cuando estas ideas diferentes, divergentes son sacadas de en medio desde un principio. Cierto es que la educación debe tener en consideración la capacidad de jóvenes y niños para asimilar y digerir información. No vas a servirle churrasco a un bebé de cuatro meses que no tiene dientes. Pero los muchachos de undécimo grado que configuran el estudiantado de Escuelas Públicas de nuestro país, a su edad, ya tienen dientes. Tienen dientes, uñas y garras. Algunos ya tienen bebés de cuatro meses. Ya pueden comer churrasco.

Ilay mpitsara lasa mpitoraka blaogy tsy ela akory izao, Dora Nevares-Muñiz dia nandinika ny fifanoherana amina fomba fijery araka ny lalàna:

La censura de textos literarios de parte del Departamento de Educación es inconstitucional y viola derechos de los estudiantes… La censura, aparte de coartar el libre flujo de las ideas y la libertad de expresión atesorada en nuestra Constitución, constituye un acto de violencia de parte del Ejecutivo hacia unos estudiantes que tienen el derecho a recibir una educación que propenda al pleno desarrollo de su personalidad y al reconocimiento de los derechos y libertades fundamentales. El acto de censurar es de por sí un atentado a la libertad de pensamiento y expresión, típico de sociedades intolerantes y totalitarias…La censura no debe tener espacio en el sistema educativo. Una de las metas del sistema escolar debe ser que el estudiante internalice actitudes de tolerancia y respeto ante la diversidad y las personas que tienen ideas discrepantes. Este es uno de los primeros pasos para prevenir la violencia. Los libros censurados se leían en grado undécimo. Se trata de obras reconocidas en Puerto Rico y en el extranjero por su calidad literaria. Un estudiante de Escuela Superior debe tener desarrolladas las destrezas de pensamiento crítico y análisis lógico necesarias para analizar esos libros.

Ao amin'ny blaoginy Lecturas urbanas [ES], Javier Valentín Feliciano dia mahatsiahy ny zava-niainany tamin'ny rafi-pampianaran'ny sekolim-panjakana tany Porto Rico:

Cuando cursé mis doce años de estudios en la escuela pública nunca conocí a ninguna de estas autoras puertorriqueñas, tampoco conocí a escritores hispanoamericanos que estaban en todo su auge como Gabriel García Márquez, el propio Carlos Fuentes, Mario Vargas Llosa, Luisa Valenzuela, la lista es inmensa. Tuve que esperar muchísimos años para poderme reconocer como hispanoamericano con estos autores. En la escuela pública no los leí, nunca los asignaron. Quién sabe y nunca los hubiera descubierto.

*Ireo lahatsoratry ny mpitoraka blaogy dia nanaovan'ny mpanoratra dikateny. Ny sary dia avy amin'ny rakitsarin'i Andréia's ao amin'ny Flickr ary navoaka mampiasa ny Creative Commons licence.