Toy izao ary aloha ny toe-java-misy.

Notaterin'ny Financial Times tamin'ny 19 novambra 2008 ny fifanarahana teo amin'ny orinasa koreana tatsimo Daewoo Logistics sy ny fitondram-panjakana malagasy.

Tao amin'ny bolongana Global Dashboard no namintinan'i Alex Evans izay hitany:

South Korea has just struck a 99 year deal with Madagascar to lease an area half the size of Belgium to grow palm oil and no less than half of South Korea’s corn demands [..] Carl Atkins, of consultants Bidwells Agribusiness, said Daewoo Logistics' investment in Madagascar was the largest it had seen. “The project does not surprise me, as countries are looking to improve food security but its size it does surprise me.”

Ora vitsivitsy taty aoriana dia nampian'ny Financial Times ny vaovao fa tsy misy hofany aloan'ny Daewoo logistics amin'izany fanofantany izany, fa ny hany ataony dia ny manamainty molaly ny tany sy ny mampiasa azy.

Nolazain'i Alex Evans, avy amin'ity lahatsoratra faharoa ity, fa hay ratsy dia ratsy noho izay noeritreretiny ilay vaovao:

A few hours later, a truly astonishing new angle on the story emerged. Guess how much South Korea had paid for its 99 year lease? Answer: Zip. Zero. Nada. Not a cent. The sum total of the benefits for Madagascar, according to a Daewoo spokesman? “We will provide jobs for them by farming it, which is good for Madagascar.” This in a country where 3.5% of people are on WFP food aid…
The benefits for South Korea, on the other hand:
“We want to plant corn there to ensure our food security. Food can be a weapon in this world,” said Hong Jong-wan, a manager at Daewoo. “We can either export the harvests to other countries or ship them back to Korea in case of a food crisis.”

Mbola tsy namoaka fanambarana mikasika ity raharaha ity moa hatramin'izao ny governemanta Malagasy. Nolazain'ny Reuters fa mbola tsy vita ny fifanarahana. Etsy ankilan'izany anefa dia tsy mitsahatra ny mamoaka fanambarana fandavana ny fahamarinan'izany vaovao izany ny Daewoo Logistics.

Nohazavain'i Robert Koelher, mamaham-bolongana avy any Seoul ao amin'ny The Marmot’s Hole, ny andininy vitsivitsy toherin'ny orinasa Koerana Tatsimo:

In another report, the Maeil Gyeongje said experts believe the FT report, with its provocative talk of “neo-colonialism” and “pirates,” was intended as a warning against an increased Asian presence in Africa, long considered Europe’s backyard. The piece did include a quote from a Daewoo Logistics official, however, who said Madagascar was quite sensitive about this issue because when China invests, it only goes after its own profits [..]
The JoongAng Ilbo, meanwhile, released editorial blasting the FT, asking why the paper was turning a blind eye to British Jatropha farms in Madagascar (used for biodiesel fuel) and French plantations on the island while going after a Korean company only. And besides, the land Daewoo is acquiring is undeveloped, the new farms will provide employment, and the Madagascar government will be taking a 30% cut of the farm profits in taxes.”

Niakatra ny hafanana teo amin'ny tontolom-bolongana malagasy nandre ity vaovao ity:

Fotoana fohy taorian'ny nilazan'ny Financial Times ny vaovao dia nampitain'ny vohikalan'ny Malagasy ampielezana Sobika ny fifanarahana ary nanentana ny mpamaky izy haneho hevitra. Over 100 Tao anatin'ny andro vitsy monja dia efa nihoatra ny 100 ny fanehoankevitra. Tamin'ny lahatsoratra manaraka no noheverin'ny Sobika fa noho ny fahasosorana sy fahatezerana niroborobo tamin'ny aterineto no nahatonga ny orinasa handà ny fifanarahana.

Fa tsy niraisan'ny rehetra kosa anefa ilay fahatezerana. Nisy ny mpamaham-bolongana nilaza fa mety hahazoan'i Madagasikara tombotsoa io fifanarahana fampanofana tany io amin'ny alalan'ny fampitomboana ny vokatry ny tany. Aiky ao amin'ny bolongana iraisana Malagasy Miray no nanao hoe [Mg]:

Ny tombontsoa indray kosa raha jerena amin’ny saina tsy miangatra dia :
- ny fanomezana asa ireo tantsaha eny ambanivohitra ka miteraka fidiram-bola maharitra ho azy ireo izany.
- ny fanajariana ireo tany izay tsy noeritreretina fa afaka ambolena na ihany koa tany ngazana ka rahatrizay vita ny fifanarahana izany hoe afaka zato taona dia mba ho moramora ho an’ireo taranaka fara aman-dimby ny hampiasa sy hamboly azy (raha tsy lasa fanan’olom-bitsy indray avy eo)
- raha misy fidiram-bola maharitra ireo tantsaha dia mety ho hita ihany koa ny fiatraikan’izany ka mahasoa ho an’ny manodidina na “effet d’entraînement”. […]
-Asa na tafiditra ao anaty fifanarahana fa mety hihatsara ihany koa ireo lalana sy tambanjotra misy any amin’ireo faritra.
- afaka mifehy ny fiakarana an-tanandehibe ny mpitondra raha misy asa eny ambanivohitra (maîtrise de l’exode rural)

Ao amin'ny The Cyber Observer, no mahavariana fa efa nahatsinjo iray volana mialoha - tamin'ny volana oktobra - ity fisavorovoroana ity i Andrydago, mpahay lalàna sady mpamaham-bolongana eto Antananarivo, ny apetraky ny lalàna mikasika ny fiandrianam-pirenena amin'ny resaka tany sy ny fampiasam-bola ataon'ny vahiny. Tena mahavariana fa vao nahitsy mihitsy tamin'ity taona ity ny lalàna manamora ny fanaovana fifanarahana tahaka itony:

Recently, the new Malagasy investment law: act 2007-036 of January 14th, 2008, has brought a very key change concerning the possibility for foreigners to own their land in Madagascar. This law provided that foreign companies or foreign investors (individuals who have been granted with investor visa), can buy Malagasy land under the following conditions:

1. the land has to be used exclusively for professional exploitation. Any personal use and exploitation which is different from the nature of exploitation he “promised” to the Malagasy governement, are forbidden. If there is a breach of such condition, the governement can legally withdraw its title of land ownership;

2. the foreign company or investor has to submit its business plan (investment planning in Madagascar) to a public body named EDBM (Economic Development Board Madagascar). Such plan has to describe and detail its intended business and its pertaining investment in Madagascar;

3. the foreign company or investor has to apply for a formal approval named “authorization for land acquisition” before the EDBM in order to be allowed to purchase legally a Malagasy land. Such authorization if granted, gives to the foreign company or investor the same rights as for a Malagasy entity to purchase and to own land in Madagascar.

Aza mividy ny “Vita avy any Shina”

Nahatohina an’i William Iong ny sivana nampiharina tamin’ny aterineto nandritra ity olana ity, ka hoy indrindra izy niangavy : raha tena tianao marina ity firenena ity, miangavy indrindra aza mividy ny “Vita avy any Shina”

今天我博客上讨论的关于某某奶粉事件的文章被上面的人要求删除了，我感觉这个企业的公关能力真的很不错，在中国，最佳的企业公关不就是这样吗？把企业的利益和政府的利益捆绑在一起，以政府的行政力量来为企业公关，将网络和舆论上所有不利于自己的信息都删除，这是何等的舆论优势啊。这样，所有不明真相的人们可以继续喝你们制造的奶粉，在不知不觉中走进坟墓了。

Androany, nangatahana aho hamàfa hafatra iray tao amin’ny blaogiko mikasika ny olan’ny vovo-drononon’ny Sanlu. Tena matanjaka marina ny sampana fifandraisana ao amin’ity orinasa ity, tsy endriky ny lafatra ho an’ny fandraharahana sinoa ve izany ? Ampifamatorina ny tombontsoan’ny orinasa sy ny an’ny governemanta ary dia ampiasaina ny tanjaky ny fifandraisan’ny governemanta mba ho solon’ny sampana fifandraisana ho an’ny orinasa hamafàna izay rehetra vaovao na fanehoan-kevitra manohintohina ny tombontsoan’ny orinasa. Tena ao anatin’ny heriny tanteraka tokoa ry zareo. Amin’izay ireo rehetra tsy mahalàla ny marina dia hanohy hividy ny ronononao sy mandroso manàtona ny fasana.

Ary hoy ny mpitoraka blaogy manàla azy avy eo:

中国最大的问题就是人太多，特别是有知识、有思想的人太多，如果这些人都死掉的话，中国就没有任何问题了。

Ny olana goàvana ho an’i Shina dia mànana olona betsaka nahita fahalalàna isika sady malàlaka amin’ny fisainana, raha maty daholo ireny olona ireny, dia tsy mànana olana intsony isika .

听说这个企业还曾经要花300万去公关百度等门户网站，看来真是小看了它，其实只要花一半的钱去政府进行公关就足够了。

Misy siosion-dresaka fa nampiasa 3 tapitrisa yans ny orinasa ho an’ny atidoha-milina mpikaroka, toa somary nohamaivanintsika ny tanjany, antsasak’io volabe io fotsiny no ilainy dia ampy hanetsehany ny sampana fifandraisana ao amin’ny governemanta.

如果你真的爱国，请一定记住，不要购买中国制造的任何产品。

Raha tena tia tanindrazana tokoa ianao, azafady mba tsarovy, aza mividy mihitsy vokatra “vita avy any Shina”!

Eken’I Shen Yizhe fa mba ho soan’ireo taranaka ho avy, tokony ho sarotiny amin’ny vokatry ny firenentsika isika :

再这么下去，海洛因、冰毒的制贩都快失业了，而国家的中长期禁毒斗争将转移到食品加工业。看着新西兰总理用一副不可思议的表情讲述着河北省地方政府试图掩盖毒奶粉事件，并拖延召回三鹿产品后，这时候日本人一定会想起毒饺子，这个到现在都没有结论的无头公案，和毒奶粉同样出自河北。此时，是不是该换日本人抵制中国货了？用韩寒的话说，抵制日货是因为日本人伤害了我们的感情，而支持国货的下场是我们的下一代付出了健康和生命的代价。孰重孰轻，一看便知。

Raha hitohy toy izao ity tantara ity, dia mety ho very fihinana ireo mpivarotra zava-mahadomelina ary ny fanentanana hiady amin’ny zava-mahadomelina dia hihisaka hankany amin’ny orinasa mpanodina sakafo. Raha nitondra fanamarihana ny Praiminisitr’i Nouvelle-Zélande momba ny fikasan’ny governemantan’y faritanin’i Hebei hanarontsarona ity aferana vovo-dronono voapoizina ity sy hanatarazoka ny fandraofana ireo vokatr’i Sanlu, dia hitantsika soritra teny amin’ny endriny fa tena toa hadalàna sy tsy nampino azy ny zava-misy. Tsy maintsy nitamberina tamintsika ny resaka Japana sy ny ravioli voapoizina, izay mbola tsy fantatra mihitsy ny marina momba azy. Na ny ravioli na ny vovo-dronono voapoizina dia samy avy any amin’ny faritanin’i Hebei avokoa, inoako fa dia anjran’ny japoney indray izao no manao ankivy ireo vokatra sinoa. Raha ity tenin’i twocold,ity no ampiasaina “ny fanaovana ankivy ny vokatra japoney dia fomba hanabarànay ny fihetsem-ponay, fa ny vidin’ny fanohanana ny voka-pirenenay kosa dia ny fahasalamana sy ny ain’ny taranaka ho avy “. Ka iza àry no iray tena mavesa-danja ?

Fa tsy miresaka momba ny ankivy, i Wang Xiaofeng kosa indray dia mampianatra ny mpanjifa sinoa mba hanao kajikajy tsotsotra:

其实大家可以好好算算这道算术题，当某一种食品在自然界中的产量很少，但是市场上数量又很多，你可就要小心了，如果不掺假，那是不可能的。尤其是打着“绿色食品”“无公害食品”“有机食品”幌子的，您尽量别碰。牛奶里面无牛奶，果汁里面无果汁……有一天我在超市里看到Tang果珍，配方里的东西跟水果居然无关。你算算吧，橙子的产量是有限的，哪有那么多果肉工人挥霍。我去超市买东西，很多时候耽误在研究包装纸上的配料表上了，很多东西我看着就难受，能不买基本上不买。

Azafady, kajio tsara mihitsy, rehefa vokatra tsy fahita firy eo amin’ny tontolo voajanahary, nefa ananantsika betsaka eo anivon’ny tsena, dia tokony hitandrina mafy isika. Tena tsy azo inoana mihitsy ny filazana fa tsy nampiana zavatra hafa tao anatiny. Aza mikasika ireo vokatra manindrahindra ny “maitso” na “organika”. Tsy misy tena ronono ao anatin’ny ronono, tsy ahitàna tena voankazo ao anatin’ny ranomboankazo … Indray maka aho nahatsikaritra vokatra avy amin’ny voankazo Tang, tsy nahitàna voankazo mihitsy tao anatin’izay tahàrony. Meteza hanao kajy. Tena voafetra dia voafetra ny voasary eto amin’ny tanintsika, ka avy aiza no nahazoantsika voankazo betsaka hamatsiana ireo orinasa mpanodina sakafo ho an’ny daholobe ? Rehefa mandeha miantsena amin’ireny tsena lehibe ireny aho, ny ankabezan’ny fotoana laniko dia hamakiako ny fitanisàana ireny tahàro. Tsy azoko mihitsy ny aiko, ary miezaka ny tsy mividy ireny vokatra ireny aho.

Fanarontsaronana

Nahazo angom-baovao avy ao anatiny momba ny ivon-toerana mikirakira ronono ao Yili any Mongolia Afovoany i Comes Violet (紫罗兰奔你来) mangataka ny mpiasa rehetra ao amin’ilay ivon-toerana hanàla izay rehetra mety ho akora simika toy ny peroxyde d'hydrogène sy ny mélamine, sy koa hamotika ny tahirin-dronono ahitàna amidon sy akora simika hafa.

Manentana ny mpanao gazety rehetra manerana ny firenena sy maneran-tany ny mpanoratra mba handeha ho any Mongolie Afovoany hamaky bantsilana ity tantara ity:

内蒙古的奶站加三聚氰胺是向山西省的奶农们学习的，经验是从山西传过来的，这些东西奶农们都知道，他们说，山西的奶牛根本在品质方面就不是奶牛，但是那里的奶却合格，而内蒙古本地的奶就不合格，最后发现山西那边的奶站就是加了三聚氰胺才合格的，所以现在往奶里掺三聚氰胺，淀粉，双氧水是一个公开的秘密。

Ny fomba fanao manampoka melamine dia niandoha avy any Shanxi. Tsy dia tsara loatra toy ny kalitaon’ny ronono avy ao Mongolia Afovoany ny rononon-dry zareo, kanefa ny vovo-dronono avy any Mongolia Afovoany dia tsy mahatratra ny fenitra ilaina amin’ny tahan’ny proteina. Etsy andanin’izay, noho ny melamine, tafita amin’ny fitsirihana ny ronono avy any Shanxi. Izay no anton’ilay tsianbaratelon’ny ivon-toerana mamokatra ronono amin’ny fanampohany melamine, amidona sy peroxyde d'hydrogène.

现在主要是没有中央媒体的记者来采访，实际上问一下当地的老百姓，就能找到奶站和奶农，他们就和我说的一致，可惜我当时没有录音，因为我不是记者。

Ankehitriny, ny olana fototra, dia tsy manana mpanao gazety hanadihady ireo mpiompy mpamokatra ronono isika, izay nambaran’izy ireo dia hanamafy izay ambarako. Saingy indrisy, tsy mpanao gazety aho sady tsy nandrakitra ny antsipirihan-javatra.

Ary mba ahoana ny amin’ny vokatra ronono tamin’ny Lalao Olaimpika ?

I Twocold (韓寒) no manamarika fa ny vaovaon’ireo mpampita vaovao nentim-paharazana dia nanoritra hoe tsy voapoizina akory ireo vokatra ronono naroso tamin’ny Lalao Olaimpika :

通过这次事件，我终于认识到，我们真是一个礼仪之邦。你看小日本，把好的留给自己国家，稍差一点的出口。而我们始终是有骨气的国家，就要和小日本反着来，这才是反日。

Tsapako aty am-parany avy amin’ity tranga ity fa tena mahay mandray vahiny tokoa ny firenentsika. Jereo Japana, T*tazoniny ho an’ny terataniny ny vokatra tsara ary aondrany any ivzelany kosa ny sokajy faharoa (ny ratsiratsy kokoa). Ho an’ny tanintsika kosa, ny mifanohitra amin’izay no ataontsika. Tena “fanoherana an’i Japana“ marina tokoa

Kanefa, misalasala i Nickwong ny amin’ny maha-tena ara-pahasalamana tokoa ireo vokatra ronono nandritra ny Lalao Olaimpika:

1、如果国家承认奥运会使用或出口奶制品含有三聚氰胺，则将有引发国际丑闻和外交事故的危机，所以即使有，政府也不敢承认，反正都已被人吃掉或扔掉了。（希望能有国外的有心人查过尚未正式闭幕的残奥会）；2、但如果照国家和三鹿的说法，牛奶掺毒仅是不法奶农所为（警方很快抓获疑凶，办其他案也不见这么快过），连三鹿公司1100多项先进的检测程序都没法检验出来，何以肯定奥运会使用的伊利奶制品不含三聚氰胺？

1.Raha niaiky ny governemanta fa voapoizina tamin’ny melamine koa ny ronono nandritry ny Lalao Olaimpika sy ireo naondrana any ivelany, dia ho lasa olana iraisam-pirenena izy ity. Mino aho fa tsy ho sahy hiaiky izany ry zareo. Na inona na inona ambara, efa lany voatelina aloha ireo vokatra. (Manantena aho fa mba hisy hanara-maso akaiky ny ronono mandritry n y Lalao Paralimpika).

2. Raha ny fanazavan’ny Sanly sy ny governemanta no raisina, dia ny mpamokatra ronono no nanampoka melamine (tena miasa mafy tokoa momba azy io ny mpitandro filaminana) ary dia tsy tratry ny fitsirihana kalitao efa ho 1100 ataon’ny Sanlu, ka ahoana no ahafahany mitompo teny fantatra fa ny vokatr’i Yili nandritry ny Lalao Olaimpika dia tsy nisy melamine?

Manamarika ihany koa ny mpitoraka blaogy fa efa tamin’ny taona 2007 no nisy Tale iray tao amin’ny ivon-toerana nitaraina fa hatramin’ny taona 2005 no efa fanampohana kasinga hafa nataon’ny orinasa tamin’ny ronono, ka isan’ireny ny vovoka proteina sy vovoka tavy. Nefa notsinontsinoavin’ny Yili ny fitarainany.

Iza no hizaka ny vokany ?

Miezaka mampitony ny hatezerana ny governemantan’i Hebei amin’ny alàlan’ny fandraisany an-tànana ny saram-pitsaboana ireo zazakely marary. Na izany aza, manontany tena i Caodan hoe nahoana no ny mpitondra ao Hebei no hizàka ny vokany eo amin’ny toeran’i Sanlu amin’ity tantara ity :

实在是太操蛋了，虽然看起来它是一个非常有爱心的举动。但为什么这份钱由政府来出？政府哪来的钱？还不是纳税人的？但为什么人家纳了这个税，要去让政府帮三鹿擦这个屁股？还是说，政府在给自己擦屁股？但河北政府又说，河北政府在三鹿集团里没有股份。
那么，这是一家企业因自己的产品不合格而导致其消费者受害，理应由他自己来赔偿。而且它还是个营业额高达70亿之多的企业 ，为什么会把这笔帐算在河北政府，即河北纳税人头上？这实在是太令人费解了。

Tena zavatra mahasoso…, toy ny hoe mba miasa loha ho amin’ny tombotsoam-bahoaka iny ery ny governemanta! Nefa nahoana no tsy maintsy zakain’ny governemanta ny lany rehetra ? Avy aiza no nihavian’ny volan’ny governemanta? Tsy avy amin’ny hetra alohan’ny mpandoa hetra rehetra ve? Nahoana no avela hamàfa ny hadalàn’ny Sanlu amin’ny volantsika ny governemanta ? Sa ny hadalàn’ny governemanta mihitsy io ezahany fafàna ankehitriny io ? Nefa milaza ny governemantan’i Hebei fa tsy manana vola miasa ao amin’ny Sanlu.
Milako ny mpanjifany amin’ny vokatra vokariny ihany ity orinasa ity, tokony ho azy ireo ny fandoavana ny onitra. Fanampin’izany, nahatratra 7 lavitrisa yuans ny vola kirakirany, nahoana no ny governemanta sy ny mpandoa hetra ao Hebei no hizàka ny vokany? Tsy mampino !

Araka ireo vaovao farany, be ireo tomponandraikitra ambony amina antoko tao amin’ny faritanin’i Hebei no nametra-pialàna noho izy ireo voarohirohy amin’ny tantara ratsin’ny vovo-drononon’i Sanlu.

Ady: Amin'ny fomba ahoana moa ny fiovaovan'ny toetr'andro no miteraka fahavitsian'ny akora ilaina tsy mampitombina ny toe-karena sy politika koa amin'ny lafiny sasany, ahoana no mety hahatongavan'izany ho amin'ny fikorontanana ara-tsosialy sy fandraisana fitaovam-piadiana hifanandrinana?

Fifindramonina: Misy fifandraisany ve ny fiovaovan'ny toetr'andro sy ny fifindra-monin'ny mponina?

Politika sosialy: Ahoana ny paika hahombiazan'ny fiomanan'ny mpitondra fanjakana hiatrika ny fanambin'ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Tanihay: Ahoana ny hiatrehan'ny fiaraha-monina hamahana ny olana vokatry ny fiovaovan'ny toetr'andro any amin'ny faritra makiana?

Tontolo an-tanandehibe: inona avy ny fepetra noraisina mifanaraka amin'ny filan'ny olona sahirana an-tanan-dehibe manoloana ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Andrim-panjakana (na fikambanana) ambanivohitra: Inona avy ny paika sy ny fitaovana ampiasain'ny solontenam-panjakana any amin'ny fokonolona mpamboly hamehezana ny voka-dratsin'ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Fokonolona: Ahoana ny hiatrehan'ny fokonolona sy izarany ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Lahy sy ny vavy : inona avy ny fiantraikan'ny fiovaovan'ny toetr'andro eo amin'ny lahy sy eo amin'ny vavy na kely io na lehibe (na samihafa ve ny fiantraikany eo amin'ny lahy sy eo amin'ny vavy?) ary aiza sy amin'ny fomba ahoana no ahitana izany fahasamihafana'ny fiantraikan'ny toetr'andro izany eo amin'ny tsirairay?

Fitantanana: Ahoana no atao handraisan'ny fiaraha-monina andraikitra amin'ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Ala: Inona avy ny tahotra sy ny tombotsoa azon'ny fiaraha-monina an-toerana amin'ny ezaka hampihenana ny famotehana ny ala syny fahasimban'ny nofontany?

Zon'olombelona: Aiza ho aiza no mety hampisy fiantraikany eo amin'ny fampanajana ny zon'olombelona ny fiovaovan'ny toetr'andro?

Azonao jerena eto.to ny antsipirian'ny fifaninanana. Ao amin'ny lahatsoratra nadika kosa ny lahatsarin'ny antso ho fandraisana anjara amin'ity fifaninanana ity.

Ireo mpikambana miisa 45 ao anatin'ity Filan-kevitra ho Fananganana Fiji tsara kokoa ity, izay nanoratra ireo tolo-kevitra ireo taorian'ny valo volana niasany, dia samy notendren'ny governemanta vonjimaika nilaza tena, tarihan'ny contre-amiral Josaia Voreqe (Frank) Bainimarama, izay naka ny fitondrana tamin'ny alalan'ny fanonganam-panjakana tamin'ny 5 desambra 2006.

Ny Filan-kevitra ho Fananganana Fiji tsara kokoa dia manana andraikitra mifantoka bebe kokoa amin'ny “fanafoanana ny kolontsain'ny fanonganam-panjakana” [amin'ny teny anglisy] ao amin'ity fanjakana anivon-drano ity, izay efa in-efatra izao hatramin'ny 1987 no nanelingelenana sy nampitsaharan'ny tafika ny fizotry ny, maha kenda roroka ny fandrosoana ara-toe-karena sy misarika ho amin'ny “tsy fahaiza-mitantana ary ny gaboraraka”. Mba hisorohana ny fitsabahana lava ataon'ny tafika eo amin'ny resaka fiainana ara-pôlitika, dia miaiky ity vondron'asa ity fa ilain'ny firenena ny manafoana ny “fifandonana pôlitika milafika resaka ara-poko” izay mampifandramatra ny mponina manana fihaviana indiana, ka ny razamben-dry zareo dia ireo mpanao raharaha nafaran'ny mpitantana kolonialy britanika tamin'ny faran'ny taonjato faha XIX su ny fiandohan'ny taonjato faha XX mba hanmpandeha ny asa fanaovan-tsiramamy Nandritry ny ampolotaonany maro, ireo Fijiana manana fiaviana Indiana, izay haindoista ny ankamaroany, dia somary nanatombo an'isa. Saingy hatramin'ny fanonganam-panjakana roa tamin'ny 1987, niakatra be ny fifindra-monin'ireo fijiana manana fiaviana indiana ireo, ka nanjary ny mponina melaneziana, indrindra ny kristiana, no mameno ny 57%n'ny mponina

Ilay volavolan-tSata dia mametraka fa raha tiana handroso ny firenena, dia ilaina ny haneken'ny rehetra fa ny Lalampanorenana no lalana fototry ny fanjakana, ilaina ny hanitsiana ny fombam-pifidianana mifototra amin'ny fanavankavahana ara-poko [amin'ny teny anglisy] sy hanahàna ny olan'ny fananan-tany, iray amin'ireo olana goavana sedrain'ny firenena, amin'ny fanalalahana ny fahazoan'ireo vondrona foko tsirairay hanana tany amin'ny fampitomboana ny haben'ny faritra azo volena efa misy atao amin'ny fifanarahana fampanofàna maharitra. Nilaza ny governemantan'i Bainimarama fa ireo fepetra ireo dia ilaina laniana mialohan'ny fahafaha-mametraka ny demokrasia amin'ny alalan'ny fifidiana faobe izay voafaritra tany am-piandohana fa hatao ny Martsa 2009, nefa nahemotra indray [amin'ny teny anglisy] taty aoriana kely.

Tany amboalohany, tsy dia nakasitraka loatra ilay volavolan-tSata ireo mpampita vaovao maventy sy ny ankamaroan'ireo mpitoraka blaogy. Be ny nanakiana ny soso-kevitr'ilay komity milaza hoe ny avy any amin'ny nosy Fiji dia ho antsoina hoe “Fijiana”, ary ireo melaneziana dia hovàna hoe ” itaukei”, mba hisorohana ny ethno-nationalisme. Amin'izao fotoana, ny fiantsoana hoe “Fijiana” dia ampiasaina hilazana ny melaneziana, raha antsoina kosa hoa “Indo-Fijiana” ireo taranaka avy amin'ireo mpiasa indiana.

I gdevreal, mpanentana ao amin'ilay forum be mpitsidika atao hoe Fiji Board Exiles [ami'ny teny anglisy], dia mihevitra fa tokony hitady anarana hafa tsy mbola nampiasaina mihitsy ilay komity raha te-hanova ny fiantso ireo mponina ao Fiji, tsy tokony ho nampiasaina izay efa teo taloha:

Mitadiava zava-baovao fa tsy maka mindrana ny an'ny sasany. Tsy rariny ny hangalarana amin'ny vondrona iray mba hanomezana fahafaham-po vondrona iray hafa. Mifidiana teny iray izay tsy mbola nanan ny dikany, amin'izay ho voahajanareo ny zon'ireo Fijiana hisitraka ny azy, izay efa nanomezan'ny Lalampanorenana fiantohana rahateo ho an'ireo mponina rehetra ao Fiji.

Ny mponina rehetra any Inde ve izao dia antsoina hoe Indiana daholo? Na Japoney ny any Japana?

“Teratanin'i Fiji”, ampy izay…

Anaty hafatra iray hafa ao amin'io forum ihany no itondran'i real jack fomba fijery iray ara-tantara momba ny teny hoe “Fijiana”, izay tondroiny ho “noforonin'ireo britanika mpanjanaka” :

Raha nandray anjara tamin'ny lalao iraisam-pirenena momba ny Golf i Vijay Singh dia teratany Fijiana no nilazan'ny rehetra azy, indrindra fa ireo mpampahalala vaovao, toy ny hoe mari-panavahana iray izany, ary tamin'ny fanadihadiana tamin'ny fahitalavitra, dia fehezanteny toy ny hoe “ilay Fijiana Vijay Singh no nandrombaka ny Masters amerikana” no mbola neneho izany, toy ny tsy mbola fantatra mihitsy hoe fijiana anie izy! lol.

Tsy hihinanantsika hanina akory ity adihevitra momba ny teny hoe “Fijiana” ity, tsy mampandroso na inona na inona io. Tsy izany ihany koa fa tsy misy ao, sy tsy mamoaka velively ny maha “itaukei” antsika io teny io, fa fiteny britanika ary tonga niaraka tamin-dry zareo britanika …

Mbola ao amin'io forum io ihany no ametrahan'I Alohabula1 [amin'ny teny anglisy] fa :

Raha manaraka ny fomba amrikanina isika dia izao no azo lazaina “Afrikana Fijiana” sy “Indiana Fijiana”. Ary raha ireo nifindra monina tany Etazonia tato anatin'ny taona vitsivitsy lasa izao mety ho antsoina hoe Fijiana Amerikana sy Indiana Fijiana Amerikana, fa TSY ho Indiana Amerikana, satria ireo teny ireo dia efa voatokana ho an'ireo mena hoditra? Tena very tanteraka aho. Tena mety ho tiana ihany izany, indrindra fa lazaina ho avy any Afrika daholo no tena fihaviantsika rehetra, ka izaho izany ve mety ho Afrikana, Eropeana, Amerikana Hawaien??? Fijiana??? Satria miaina eto aho amin'izao fotoana izao? Sa kosa isika tokony hifototra amin'ny firenena iraiketan'ny fontsika? Na ny toerana ivelomantsika ankehitriny, na koa amin'izay nahaterahan'ireo raiamandrenintsika, na ihany koa any amin'izay nahaterahantsika, na nahalehibe antsika. Tena very foana aho e.

Tena tsy takatry ny olona ilay Sata, hoy I Delta [amin'ny teny anglisy], raha nitondra fanamarihana ao amin'ny tranonkalan-tserasera Fijilive :

Ny Satam-bahoaka no manana ny rariny. Teratanin'i Fiji isika rehetra, ara-pahaterahana, ary mendrika ny ho antsoina hoe Fijiana, saingy misy ireo fanasokajiana madinidinika hanavahana antsika toy ny hoe Fijiana, Indiana, Samoana, Tongiana, Fotsy avy any Nouvelle Zelande na Aostralia, etc.. Tsy misy afaka hanova ny fiaviany. Ny Satam-bahoaka dia manaiky ny fisian'ny maha-teratany, ry namako isany. Aza diso égocentriques loatra isika.

Ry Paceli sy Wendy kosa ao amin'ny blaogin'izy ireo Babasiga [amin'ny teny anglisy], dia mihevitra fa raha tsy maintsy hifidy anarana vaovao ho an'ny mponina ao aminy i Fiji, dia tsy maintsy anarana “foko tsy momba ny atsy sy ny aroa, ary vaovao, ho fiaingana vaovao ho an'i Fiji” . Hoy i Indo-Fijian Kaicolo mamaly azy ireo : “Fijiana aho, na iza ho faly na iza tsy ho faly… Ny maha Indiana ahy tsy tokony hanetry velively ny maha teratany Fijiana ahy!!”.

Tsy irery amin'izay mahatonga fahalinana ilay fanovana anarana. Ao amin'ny blaogy Soli Vakasama [amin'ny teny anglisy], dia heverina ho toy ny tsy manana fankatoavan'ny besinimaro ilay Filan-kevitra ho Fananganana Fiji tsara kokoa satria ireo mpikambana ao dia notendren'ny “fitondrana miaramila tsy ara-dalàna”[junte illégale[

Nihana vetivety ny fanoherana, ary isika, ato anatin'ny Soli Vakasama, mino fa ny mpikambana ao amin'ny Filan-kevitra ho Fananganana Fiji tsara kokoa dia zendana tanteraka amin'io fivoaran'ny fanoherana io, raha nieritreritra izy ireo fa ho zavatra hisosa mora izy ity ary tsy hihetsika ireo Fijiana maro fa hanohy ny fitadiavany isan'andro ihany, saingy tsy nosainin'izay ireo fa ny nataon'ity fitondrana miaramila tsy ara-dalàna tao Fiji ity dia nahatohina ny mponina tsirairay mihitsy ary hafa tsy toy ireo fanonganam-panjakana rehetra teo aloha ary tsy hitony ny olona raha tsy mandalo fitsarana ireo tompon'antoka tamin'izany.

Izahay, ato anatin'ny SV, dia miantso fanajanonana ity kolontsain'ny fanonganam-panjakàna ity ami'ny alalan'ny fitarihana ireo tompon'antoka hiatrika fitsarana na dia hiafara amin'ny fanamelohana ho faty aza izany ho an-dry Vore sy ny namany. Tadidionareo tsara, [George tompon'antoky ny fanonganam-panjakàna tamin'ny 2000] Speight nahazo fanalefahan-tsazy tamin'ny filoha Iloilo [ filoha Josefa] ka ny fanamelohana azy ho faty nanjary figadràna mandram-pahafaty araka ny teny midin'ny Commission des Grâces. Nefa kosa ry Vore sy ny mpitari-tafikany dia tsy olona sivily akory, toa an-dry Speight ka tsy misy mihitsy fialan-tsiny azo ekena avy aminy, ary sarotra inona ny hahazoany teny midina toy izany. Sa ahoana no hevitrareo?

Ho an'i Fiji Democracy Now [amin'ny teny anglisy], ny làlana tsara indrindra hananganana indray an'i Fiji amin'ny lafinny toe-karena sy pôlitika dia ny famerenana ny demikrasia narodana tamin'ny 2006.

Ny tena zavatra ilaina amin'ity fikatsahana anarana vaovao ity dia ny demokrasia. Tsy misy afa-tsy ny governemanta voafidy tamin'ny fomba demokratika ihany no hanam-pahefana hanao ny fanovana toy izany. Ny Komitim-pirenena'ny TsyFivakianaLoha ary ny BeLazao, tsy nofidiana, no te hanolotra demokrasia tsy manampaharoa ho antsika, araka izay fahitany azy, nefa nahoana izy no mitady anarana vaovao homena antsika alohan'ny fametrahana io demokrasia tsy manam-paharoany io?

Heverinay fa azo atao ny mamaly hoe : koa satria efa te-hamafy ny voan'ny fahatezerana sy ny fifampihantsiana ity fitondrana tsy ara-dalàna ity mba hampaharitra kokoa ny didy jadony. Lavitry ny eritreritra tena hampandroso marina an'i Fiji, asisiny ho ao anatin'ny fisavoritahana i Fiji, ny hatezerana ny fifampihantsiana. Ambaranay fa tsy maintsy averina ny demokrasia sy ny tàn-dalàna ankehitriny. Ndeha isika hiverina amin'ny ara-dalàna, fa tsy hihemotra, satria raha izao no ambara ho antoky ny hoavy, tsy mila an'io isika.

I Corruption Fighter, raha nitondra fanamarihana tamin'ny hafatry Soli Vakasama [amin'ny teny anglisy] , dia matoky fa ny fanoherana tamba-be an'ity Sata ity dia afaka hanafaingana ny fiverenan'ny democrasia :

Andro lehibe tokoa ho an'i Fiji. Angamba mba hisy zavatra tsara hivoaka amin'izao mafy zakaina izao raha ny tsirairay no mifanome tànana ao andamosin'ny ara-dalàna, sy ny fisainana nofaritan'ny Lalampanorenana. Aza adino mihitsy fa ny fanonganam-panjakàna tamin'ny 2006 dia nandrodana governemanta nivondronana antoko pôlitika maro izay nahasolo tena tsara ny vahoakan'i Fiji noho ireo governemanta rehetra efa nisy teo amin'ny tantarantsika.

Avoitran'i Kadmous [amin'ny teny arabo], ny fandravan'ny afo ireo hàbaka voajanahary Libaney ary iampangany koa ireo sampandraharaham-panjakàna ho variana amin'ny zavatra tsy dia manan-danja ka manamaivana ity resaka miankina aman'aina loatra ity.

تتوالى الحلقات السوداء في هذا المسلسل الدرامي الذي لا تبدو نهايته قريبة… وكلّ منطقةٍ من لبناننا نالت حصّةً من التصوير…
النار لا تميّز بين أخضرٍ ويابس… النار لا تفكّر، بل تحرق كلّ شيء لتموت في النهاية مع آخر شجرةٍ تقتلها…
من الذي أطلقها؟ الله أعلم!
كائناً ما كان السبب أو من كان خلفه وأمامه فإنّ ما تبقّى من مساحةٍ خضراء (كي لا نقول مساحات) ينتقل من الحياة إلى الذكرى…
والدولة المشغولة بهموم البيانات وتفسيرها، تخرج عن نطاق صلاحياتها إطفاء النيران… والمال المعطى لوزراء البيئة والزراعة والسياحة والداخلية والعدل والمواصلات والأشغال ولجان مجلس النواب كافةً (منذ الأستقلال وحتى اليوم( لا يكفي لتشغيل ورشةٍ تقطع الطريق على الأسباب التي تجعل كلّ حريقٍ صغيرٍ مدمّراً…

Toa tsapa ho tsy misy fiafarany velively ity tantara mitohy sy maizina mampivarahontsana ity… Samy nahazoana ny anjara sariny daholo ireo faritra rehetra tratra teto Libanona… Tsy manavaka faritra maitso sy ngàzana ny afo… Tsy mieritreritra ny afo , mandoro aloha izy alohan'ny hahalevonany miaraka amin'izay farany hazo novonoiny. Iza no niandohana? Andriamanitra irery no mahalàla! Na inona na iza, tsy izany no olana, satria izay hany tavela tamin'ny hàbaka maitso (fa tsy ireo hàbaka) dia ho fahatsiarovana sisa … ary ny Fanjakàna, sondriana amin'ireo tetikasany sy ny fitondra fanazavana mikasika izany, tsy manana hery ho enti-mamono ny afo… ary ny vola narotsaka ho an'ny minisiteran'ny fambolena, ny fizahantany, ny atitay, ny fitsarana, ny fitaterana, ny fampitaovana ary ireo komity parlemantera isan-tsokajiny (ary io, efa hatramin'ny nahazoana ny fahaleovantena) dia tsy ho ampy hametrahana tetikasa ho fisorohana sy ho fisakanana ny afo vao miandoha tsy hihitatra handravarava…

I Tears for Lebanon [amin'ny teny anglisy] dia maneho koa ny fahamaizana ary mitanisa olom-panjakàna izay nilaza fa nisy miohitsy angidim-by (hélicoptères) avy any Sipra (Chypre) nampiasaina hamonoana ny afo, sy nanambara fa nisy nanao ny fandoroana (niniana):

Afo be mijoalajoala no nitranga ny talata teo tamin'ireo ala manamorona ireo tanàna efatra ao atsimo-atsinanan'i Beyrouth ka namotika hazo an'arivony maro tamin'izay nolalovany.
I Darwish Hobeika, Tale jeneralin'ny fiarovana Sivily, dia nanamarika fa fandoroana nisy nikotrika ireny (efa nomanina), nitranga talohan'ny vao mangiran-dratsy, zavatra tsy mahazatra raha resaka afo mitranga tampoka izay, ny lohataona, dia mipoitra mandritry ny ora mampigaingaina ny hafanàna.
Ny vondron'ny mpamonjy sivily sy ireo angidim-by an'ny tafika libaney niampy ireo avy any Sipra dia niezaka niady tamin'ny afo tanàtin'ny lelafo manaka-danitra sy ny setroka mandady nandrakotra ireo havoana mitatao eo ambonin'i Beyrouth.

Anaty hafatra hafa, nefa mbola mijanona amin'ny sehatry ny tontolo iainana hatrany, ny the Inner Circle [amin'ny teny anglisy] dia manazava hoa nahoana ny fiakaran'ny maripàna ny mety hahalany ritra ny hazo sedera, isan'ny ahafantarana ny firenena libaney :

Ny fanamby lehibe atrehina hatreto ho an'ny hazo sedera ato Libanona, dia ny fiovan'ny toetr'andro, hoy i Nizar Hani.
Ny faritra voajanahary mety amin'ny hazo sedera dia miala 1200 ka hatramin'ny 1800 metatra amin'ny ranomasina , hoy i Hani. Ny toetr'andro migaingaina dia midika fa tsy misy afa-tsy ny toerana avo sisa no ahafahan'ny hazo sedera miroborobo, any no mangatsiatsiaka kokoa. Fahiny, nandrakotra ireo faritra midadasika tany Tiorkia, Siria ary Libanona ny hazo sedera, nefa ny hazony sy ny ditiny dia tena nifampitadiavana tokoa hatry ny ela, toy izay voalazan'ny Epic of Gilgamesh, voasoratra efa ho taonarivo roa talohan'i Jesosy (Jesoa) Kristy sy ny fitantaràna ara-baiboly momba ny mpanjaka Solomona nampàka hazo sedera avy any Libanona mba hanangànana ny tempoliny tao Jerosalema.

Lahatsary iray avy amin'ny Filankevitra Indizenin'i Roraima (CIR) sy ny ONG Survival International no mampiseho antsika olona mitondra basy nokaramain'ny mpamboly vaventy ao an-toerana sady mpanao politika Paulo César Quartiero hanafika ny tanàna Indizeny Makuxi iray.

Fampitandremana: Ity lahatsary ity dia miaty herisetra sy ratra izay mety hanohintohina ny mpijery. (jereo ny lahatsoratra nadika)

Heverina ho 18 000 eo ho eo ny isan'ny vahoaka indizeny avy amin'ny foko Ingarico, Macuxi, Patamona, Taurpeng ary Wapixana izay monina amin'ny faritra antsoina hoe Serra Raposa do Sol. Nampitombo ny disadisa tamin'ny taona 2005 ny nanasoniavan'ny fitondrana ny hanekena ny faritry ny Raposa Do Sol ankehitriny izay mahatratra 4 200 000 acre (1 acre = 4047 metatra toradroa) ho valanjavaboary. Nanamarika ihany koa ny didy hitsivolana fa anjaran'ny Tafika sy ny polisy federaly no miandraikitra ny fiarovana io faritra io. Nanomboka tamin'io fotoana io dia nandao ny faritra ny ankamaroan'ny mpiompy sy ny mpamboly vary rehefa nahazo onitra avy amin'ny goverinemanta.

Na izany aza dia te-hiady hevitra ny mitaky ny hampihenana io velarantany io ny goverinemantan'ny firenen'i Roraima (Brezila) izay milaza fa efa eo ampelatanan'ny Indiana ny 46 isanjaton'ny velaratanin'i Roraima, ka ny fanitarana io valanjavaboarin'ny Indizeny io dia ho vato misakana ny fampandrosoana ny firenena. Efa ampolony taona no niainan'ny voanjo tamin'ny tany sy namboleny azy, hatramin'ny namenoan'ny andian'ny voanjo voalohany ny tanin'ny indizeny mbola tsy voasoratry ny Indizeny tany amin'ny fanjakana ny taniny. Koa na nisy aza ny fanaovan-tsonia taty aoriana dia mbola misy ny vondrona kely tsy manaiky hiala amin'ny tany ary mametraka fa 1% na latsaka aza amin'ny tany (voafaritra ho valanjavaboary na tany arovana tsy hokasikasihina no marina kokoa) no ampiasainy. Niato ny fikasana hanalana azy ireo rehefa vaky ny herisetra tamin'ny Avirily 2008.

Volana aogositry ny alahelo

Efa manome tombondahiny ny vahoaka indizeny ny goverinemanta, saingy hatramin'ny nanombohan'ny gidragidra dia voatsikeran'ny vondron'olona maro, hatramin'ny mpitari-tafika izany politika izany. Eo ampelatanan'ny Fitsarana Tampony Breziliana ankehitriny ny raharaha, izay heverina hamoaka ny didy amin'ity volana ity raha ho esorina amin'ny toerana misy azy ihany ny mpamboly vary na atsahatra ny fampiharana ny mahatanin'ny Indizeny ny Raposa Serra do Sol. Ahiana manko fa raha manome rariny ny mpamboly vary ny Fitsarana Tampony dia ho fanombohan-javatra hiteraka famerenana ady any amin'ny fitsarana ihany koa ny tany efa nekena fa tanin'ny indizeny hafa.

Misara-kevitra ny mpamaham-bolongana Breziliana manoloana ity raharaha ity. bloggers have divided opinions on the matter. Nanao fitsapa-kevitra an-tserasera amin'izay antenaina hodidian'ny Fitsarana Tampony ny Filohan'ny Fifanampiana Indiana nasionaly teo aloha (FUNAI), Mércio Pereira Gomes [pt]. Amin'izao fotoana izao moa dia 253 no efa nifidy ka ny 34% mieritreritra fa hotazonin'ny fitsarana ny faneken'ny filoha Lula tamin'ny taona 2005 momba ny tany, raha 39% kosa no mino fa haverina ny famaritana (ho kelikely kokoa) indray ny tany:

Está todo mundo ansiosíssimo sobre o que sairá do STF. Basta ver ao lado o placar da enquete sobre esse assunto. Quase meio-a-meio entre os que acreditam que o STF vai manter e os que acreditam que ela vai mandar refazer a homologação de Raposa Serra do Sol. Hoje mesmo está havendo no Ministério da Justiça um debate com alguns antropólogos, o jurista Dalmo Dallari e o próprio governador do estado de Roraima sobre Raposa Serra do Sol. Debate para tentar influenciar a decisão do ministro Ayres Britto, que, segundo ele mesmo, a decisão e o voto já foram feitas.

Efa tena mitaintaina tokoa ny rehetra amin'izay havoakan'ny STF [Fitsarana Tampony Breziliana]. Jereo fotsiny ny vokatry ny fanadihadiana etsy ankilan'[ny bolongana]. Mifanasaka mihitsy ireo mino ny fitazonana ny velarantany ankehitriny sy ny mihevitra fa hisy fanitsiana io famaritana ny tanin'ny Raposa Serra do Sol. Ankehitriny dia misy adihevitra miaraka amin'ny mpahalala momba ny olona, ny mpitsara Dalmo Dallari eny fa na dia ny Goverinoran'i Roraima momba ny Raposa Serra do Sol ao amin'ny Minisiteran'ny Fitsarana handresy lahatra ny Minisitra izay, efa manana ny safidiny, araka ny fijeriny.

Tahaka ny efa mahalala mialoha ny didy hivoaka i Aldenor Jr [pt] ary manahy fa mbola hihamafy ny herisetra:

Enquanto os ministros não firmam uma posição definitiva, os ocupantes ilegais das terras públicas, incentivados pela meia dúzia de grandes rizicultores, preparam a guerra. Há denúncias de que, nas últimas semanas, teriam entrado na região armas, munições e um contingente ainda maior de pistoleiros, que ocupam posições ofensivas nas proximidades das aldeias Macuxi. A qualquer momento, sem qualquer aviso, a violência poderá explodir sem controle.

O intenso lobby a favor do esfacelamento do território indígena, realizado por políticos identificados com gananciosos e obscuros interesses, não parou de trabalhar durante o recesso, lançando sóbrias expectativas sobre o desenlace da polêmica em plenário. Haverá ainda tempo para inverter essa tendência?

Raha mbola tsy manana fanapahakevitra matotra farany ny minisitra dia efa miomana ho amin'ny ady kosa ny mpibodo tanimpanjakana ampirisihan'ny mpamboly vary vitsivitsy. Efa re siosio fa nandritra ny herinandro vitsivitsy izay dia maro ny fitaovam-piadiana, basy, eny fa na dia mpikarama an'ady aza niditra tany amin'ny faritra ary maka toerana manodidina ny tanàna manakaiky ny Macuxi. Mety hipoaka hatrany ary tsy ho voafehy noho izany ny ady.
Tsy nijanona mihitsy ny fanerena ankolaka ataon'ny mpanao politika fantatra amin'ny fitadiavan-tombotsoa mihoa-pampana mandritra ny fotoam-pisintonan'ny fitsarana mitady ny handravana ny maha an'ny indizeny ny tany, ka miteraka fanantenana matanjaka (tsy mikivilavila) amin'izay hivoaka avy ao amin'ny Lapa(n'ny Fitsarana). Hisy ve ny fotoana hampivadika izany fironana izany?

Amin'ny lafiny iray dia mino i José Correa Leite [pt] fa didy iray ihany no azo heverina hivoaka (possible). Raha hafa io didy io dia hita manomboka eo hoe mankaiza ny fironan'i Brezila:

A população de Roraima não chega a 400 mil habitantes. Para os cerca de 350 mil não-índios há quase 11 milhões de hectares de terras disponíveis, diz estudo do Instituto Socioambiental. Comparando, Pernambuco tem 9,8 milhões de hectares para cerca de 8 milhões de habitantes.
A defesa das nossas fronteiras na Amazônia sempre receberam grande contribuição das comunidades indígenas. Por exemplo, pela incorporação de seus jovens ao Exército para ações em áreas aonde ninguém quer ou sabe ir.
Assim, não há razão concreta, de natureza social ou de segurança, para desconstituir a terra indígena Raposa Serra do Sol. A decisão do Supremo, seja qual for, dirá algo relevante sobre o compromisso do Estado na defesa de uma das principais raízes de nossa identidade cultural, e sobre seu dever de protegê-la, mesmo contrariando interesses ou remando contra marés de incompreensão momentâneas.

Tsy mihoatra ny 400 000 ny isan'ny mponina ao Roraima. Ho an'ny mponina tsy Indiana eo ho eo amin'ny 350 000 eo dia tany manakaiky ny 11 000 000ha vonona ho azy, araka ny fanadihadian'ny ivotoerana Misahana ny fiarahamonina sy ny tontolo iainana. Ampitahao amin'i Pernambuco izay manana tany 9 800 000ha ho an'ny mponina manodidina ny 8 000 000 izany.
Nahazo fandraisana anjara mavitrika avy amin'ny fokonolona Indizeny hatrany ny fiarovana ny sisintanintsika manamorona an'i Amazona. Ohatra, nampidirina ho ao amin'ny tafika ny tanorany hanao ny asa tsy tian'ny hafa na tsy zakan'ny hafa.
Noho izany, tsy misy antony mitombina, na fiarovana sosialy na antony hafa, anesorana ny indizeny amin'ny tanin'ny Raposa Serra do Sol. Manamarika ny fanantanterahana ny teny ifanomezana nataon'ny fanjakana mandrakariva, eo amin'ny fiarovana ny fototry ny kolontsaintsika sy nyadidiny ho amin'ny fiarovana izany, ny Didy avoakan'ny Fitsarana Tampony na ho inona izany na ho inona, eny fa na dia mety hifanohitra amin'ny tombotsoa maro izany ary mety hiteraka tsy fifankahazoankevitra vetivety aza izany.

Ny andaniny kosa

Amin'ny andian-dahatsoratra lava no hanavazavan'i Adelson Elias Vasconcellos [pt] ny antony tokony amerenan'ny goverinemanta indray (na ijerena indray) “araka izayhaingana indrindra” ny fepetra nahatonga ny fanekena tamin'ny 2005 amin'ny famaritana ny tany voaron'ny Raposa do Sol:

E muito deste dolo se deve ao fato de Lula ter assinado, na ONU, em 2005, o protocolo que torna o Brasil signatário da Declaração Internacional de Autodeterminação das Nações e Povos Indígenas que, se homologadas pelo Congresso, será incorporada à Constituição do Brasil, e partir deste momento, toda e qualquer tribo, nação ou etnia indígenas, poderá declarar-se independente do Brasil. Em números reais, hoje seria 216 novos países que resultaria na perda de mais de 13% de nossa área geográfica, sendo que 90% disto em terras da amazônia. Dá para perceber o forte inteesse estrangeiro na questão da homologação de terras indígenas?

Ny tena nandrava zavatra dia ny nanasoniavan'i Lula tamin'ny 2005 ny Fanambarana ny zon'ny vahoaka indizeny izay, raha eken'ny Kongiresy ity Fifanarahana ity, hampidirina amin'ny lalampanorenanan Breziliana, ka manomboka amin'io fotoana io dia mety hanambara ny fahaleovantenany amin'i Brezila avokoa ny foko na vondrona Indizeny rehetra. Raha jerena ny isa ankehitriny dia mety hiteraka firenena 216 vaovao sy fahaverezan'ny velaratanintsika mahatratra 13% izany, ary ny 90%n'izany tany izany dia any Amazonia avokoa. Takatrao ve ny mahaliana fatratra ny vahiny ny hanekena ny tany ho an'ny Indizeny?

Mitovy hevitra amin'izany ihany koa i Fernando Rizzolo [pt]:

Só quem não conhece geografia, mal intencionado, ou extremamente leigo, consegue dormir em paz deixando nossas fronteiras abertas numa região perigosa; e não preciso nem dizer porquê.

Ny tsy mahalala jeogirafia, ny fetsifetsy na olona tsy mahalala na inona na inona ihany no mandry ampiadanana mamela ny sisintanintsika hisokatra amina faritra mampididoza, ary tsy mila lazaina akory hoe nahoana izany.

Bob Back [pt] koa mino fa mbola misy ambadika mihoatra noho ny zon'ny indizeny ity raharaha ity:

A região tornou-se alvo de interesses estrangeiros, de mineradoras e até de governos, que alimentam a esperança de conseguir arrancar uma lasquinha fresquinha do Brasil. Atuam ali ONGs com interesses excusos.
Colocando-se de ponta-cabeça o mapa do Brasil, este assemelha-se a um imenso presunto, de quem a comunidade internacional busca tirar um pedacinho, alimentando em nossos índios a esperança de tornarem-se em breve uma nação independente do Brasil.
Por iso, convém dizer que só pode haver soberania onde há autoridade. A reserva Raposa do Sol tornou-se terra-de-ninguém, em clima de verdadeiro faroeste.
Até que o cherife apareça para pôr ordem na casa e dizer a que veio…

Efa lasa kendrikendren'ny tombotsoa vahiny, mpihady tany eny fa na dia ny goverinemanta aza ny faritra manantena fa sao dia mahazo sombitany amin'i Brezila. Misy aza ONG miasa tsy fantatra hoe ho amin'ny tombotsoan'iza.
Raha avadika ny sarintanin'i Brezila dia tahaka ny mahita fen'henankisoa goavana izay tsiriritin'ny fiarahamonina iraisam-pirenena hakana kely ihany koa amin'ny fampanantenana ny Indiana fa hahaleo tena amin'i Brezila ry zareo.
Noho io antony io, dia tokony holazaina fa any amin'ny toerana misy fahefana ihany no misy fiandrianam-pirenena. Efa lasa tany efitra tsy misy olona amin'ny lahatsary western ireny ny tany arovana Raposa do Sol.
Mandrapipoitran'ny sheriff hanadio ny trano sy hiteny izay antony hahatongavany…

Adihevitra sy fanetsiketsehana

Altino Machado [pt], miaraka amin'ny vondrona Makunaima Grita, no iray amin'ireo mpamaham-bolongana maro manentana ny fanangonantsonia an-tserasera ho fanohanana ny vahoaka indizeny ao Raposa Serra do Sol, izay efa voasonian'olona mihoatra ny 2000 ary tokony halefa any amin'ny Fitsarana Tampony Breziliana alohan'ny 27 Aogositra, daty anapahan-kevitra ny amin'ny tany:

Enfatizamos na petição que a Constituição completa 20 anos em outubro e a decisão do Supremo Tribunal Federal no caso da Raposa Serra do Sol precisa honrá-la, resgatando a dignidade aos povos indígenas, fortalecendo nossa democracia pluralista e o Estado Democrático de Direito no Brasil.

Ambaranay indray fa amin'ity fanangonan-tsonia ity fa feno 20 taona amin'ny volana Oktobra ny Lalampanorenana ary tokony hajaina ny Didy navoakan'ny Fitsarana Tampony federaly mikasika ny Raposa Serra do Sol, hanavotana ny hajan'ny vahoaka indizeny, ary hanamafisana ny demaokirasia manaja ny hevitra samihafa sy ny fanjakana demaokiratikan'i Brezila.

Tamin'ny lahatsoratra mandresy lahatra iray no namintinan'i Sakamoto [pt] ny fandokondokoan'ny fampahalalambaovao sy ny mpilaza ny heviny ny adihevitra mafotaka amin'izao fotoana izao:

O debate está assumindo níveis de ignorância explícita. Já ouvi jornalistas afirmarem que se trata de uma “interdição” de uma área do tamanho de Sergipe para uma populaçao indígena de alguns milhares, comparando a situação com a de trabalhadores rurais sem-terra que esperam a reforma agrária. Primeiro, é um grande erro comparar culturas tão diferentes e tão díspares. Índios caçam e para isso precisam de uma grande área, enquanto nós podemos escolher nossos produtos industrializados e com conservantes nas prateleiras de qualquer supermercado. Isso sem falar das mudanças de roçado e nas suas áreas místicas. E não são as reservas indígenas o entrave da reforma agrária no Brasil. Sabemos que o problema está mais para a política do que a para a antropologia.

Nampivandravandra ny tsi-fahalalana ankehitriny ny adihevitra. Naheno mpanao gazety aho niteny “fandrarana” (ny fampiasana ny) tany mitovy velarana amin'ny firenen'i Sergipe ho ana mponina indizeny anarivony monja, miohatra amin'ireo tantsaha tsy manana tany iasana izay manantena fanajariana ny tany. Voalohany aloha dia fahadisoana ny mampitaha kolontsaina tsy misy ifandraisany. Mpihaza ny Indiana ka mila velarana lehibe izy hanaovany izany, raha nisafidy ny vokatra voaodin'orinasa aranty eny amin'ny talantalan'ny tranombarotra lehibe kosa isika. Tsy tenenina ny taom-pamboleny (ny taom-piotazany) sy ny toerana masiny. Arytsy sakana ho amin'ny fampanjariana ny tany velively ny tany arovana ho an'ny indizeny eto Brezila. Fantatsika fa any amin'ny sehatry ny politika no itoeran'ny olana fa tsy any amin'ny mahaolona velively.

Sakamoto [pt] indray mamarana azy amin'ny esoeso kely, tamin'ny filazany fa tany Brezila dia “Natakalo biby fiompy mandrakariva ny Indiana noho ny fanohanana sy firaisana tsikombakomban'ny fiarahamonim-pirenena”:

Índios vem sendo mortos freqüentemente. Assim como árvores são transformadas em tábuas. E nunca ninguém precisará saber ao certo quem faz isso porque, na verdade, não estamos mesmo interessados. Que a vida siga como ela sempre foi: nós com nossas reservas intocadas sem gente, os estrangeiros com suas mesas de madeira maciça, carne em abundância e soja barata, os latifundiários com grandes pastos, políticos com férias em Angra e os trabalhadores com seus empregos efêmeros. Do que nos interessa a vida de um grupo de índios, empurrado de um lado para outro, cumprindo pena por ter subvertido a ordem nacional?

Maty misy mamono matetika ny Indiana. Tahaka ny niovan'ny hazo ho hazo fisaka. Ary tsy misy te-hahalala izany satria tsy mahaliana antsika izany ny tena marina. Avelao hitohy tahaka ny mahazatra ny fiainana e: isika miaraka amin'ny tany arovana tsy misy olona, ny vahiny amin'ny latabany mafonja, feno hena sy saozaha moravidy, ny tompontany miaraka amin'ny tany midadasikany, ny mpanao politika mitsangatsangana any Angra ary ny mpiasa amin'ny asany tsizarizary. Nahoana isika no tokony ho liana amin'ny fiainan'ny vondrona Indiana, voatositosika etsy sy eroa, voasazy noho ny fikasana hanohintohina ny filaminan'ny firenena?

Eo ho eo amin'ny 11% amin'ny velarantanin'i Brezila sy manakaiky ny 22%n'i Amazonia no eo ampelatanan'ny Indiana. Nanambara ny Lalampanorenana Breziliana tamin'ny 1988 fa ny tsy maintsy tafaverina amin'ny fokony ao anatin'ny dimy taona ny tanindrazan'ny Indiana.

Nizara mitovy ho antsasany avy ny vato narotsak’ireo loholona, 36 nandany ary 36 nitsipaka, i Julio Cobos, Filoha lefitra arzantina, izay voatendrin’ny Lalam-panorenana noho izany toerany izany ho filohan’ny antenimieran-doholona, ary tsy mifidy raha tsy sendra fitoviam-bato, dia nifidy ny hitsipaka ny governemanta izay misy azy rahateo.

Ity fifidianana ity, izay ny ampitson’io dia narahan’ny fanajanonana ilay “marimaritra 125″ avy amin’ny mpitondra arzantina, dia fandresena iray ho an’ny “tantsaha”, izay ivondronan’ireo tompom-pananana vaventy, ireo mpiompy madinika, ary ireo orinasa manofa tany mba hambolena soza, izay manome ny ampahatelon’ireo fanondrànana avy aty Arzantina ka amidy lafo noho ny fiakaran’ny filàna eran-tany. Ity tsy fahombiazan’ny filoha ity dia fiandohan’ny olana pôlitika anaty izay tsy mbola fantatra izay ho vokany ho an’ny Governemanta arzantina, izay raha ny tokony ho izy dia mbola manana telo taona hiasana.

Ny blaogy Viva el Campo [amin’ny teny espagñola] dia nankalaza ity fanapahan-kevitra ity tamin’ny kiaka hoe “Ho ela velona anie ny tanindrazana”, ary mitatitra ny fotoana tao amin’ny Antenimieran’doholona izay nitsipaka ity volavolan-dalàna ity.

I Paro Agropecuario [amin’ny teny espagñola] dia mandefa antso ho fanangànana firenena mendrika iray, ary maniry ny mba hamitàn-dramatoa Filoha ny fe-potoam-piasana nahalàny azy – na dia avy amin’ny fanoherana aza ny tenany -, valin-teni-na tia tanindrazana ho setrin’ireo fiampangàna fikotrehana “fanonganam-panjakana” voizin’ireo mpomba ny governemanta rehefa miresaka ny mpanao fihetsiketsehana mitsipaka ity fanavaozana ity.

I Ciudadanos Participando [amin’ny teny espagñola] dia nanoratra hoe “Nahazo ny anjara Waterloo-ny i Kirchner ”.

Mendieta el Renegau [amin’ny teny espagñola], mankasitraka ny fisiam-pomba fijery maro ao anatin’ny antokon’ny maro an’isa, dia mangataka ny mba handraisana amin’ny fo tony ilay fanapahan-kevitr’i Julio Cobos [izay tsy mba péroniste, toa an-dramatoa Filoha, fa tena mpiara-mitolona ilaina tokoa], ary tsy miala ao anaty Governemanta.

I Homo Economicus [amin’ny teny espagñola] dia manontany tena ny amin’izay ho fiantraikan’ity fanajanoana ny volavolan’ny governemanta ity eo amin’ny lafiny toekarena, indrindra indrindra eo amin’ny vidin-tsakafo [be tombom-barotra, ny fambolena soza ka nàka ny toeran’ny fambolena vokatra fihinana hafa].

Ny Blog del Ingeniero [amin’ny teny espagñola] dia mihevitra fa raha ny zava-misy marina dia samy voa ny rehetra ao anatin’ity fifandirana lava efa ho efa-bolana ity. Ao amin’ny Arte Política [amin’ny teny espagñola], mpikambana iray no nandefa antso ao anatin’ny hàfany ny mba handranitan’ireo mpandray anjara (hanompàna) an’i “Cleto” (Julio Cobos) : na dia teo aza ny lohateniny feno fandranitana (”Pejy iray ho fanompàna an’i Cleto”), ity hafatra ity dia toerana iray iadian-kevitra momba ny anjara noraisin’i Cobos tamin’ny tsy fampandaniana ilay volavolan’ny fitondrana.

Ny gazety La Nación dia manana takelaka amin’ny Aterineto mitondra ny lohateny “Soy Corresponsal “, ka ireo mpamaky azy dia afaka mametraka lahatsoratra sy sary ao: ny fifidianana nataon’ny Antenimieran-doholona no mitàna toerana betsaka ao, isan’andro vaky.

Tsy dia misy ambara firy ireo blaogy amin’ny fiteny anglisy, nefa na izany aza dia misy azo vakiana momba azy ity ihany ao amin’ny Understanding Argentina; By The Fault sy Open Democracy.

Efa nivoaka 8 volana lasa izay ny didim-pitsarana saingy ny fanentanana samihafa hamotsorana ny helok’izy ireo no nampiverina indray ity raharaha ity hanaitra ny fifantohan’ny olona. Hita an-tserasera amin’ny alalan’ny dinika sy ny bolongana moa ny adihevitra momba izany.

Fa mialoha ny itaterana ireo fijery samihafa ireo, dia ilaina aloha ny mampahafantatra ny voalazan’ny lalàna (na ny ara-dalàna) nahatonga ny fifandirana.

Araka ny voalazan’ny L’Express de Madagascar dia mpandraharaha iray no tompon’ilay tany mirefy 172 ha izay novidiany hananganana tetekasam-pampandrosoana iray (loharanom-baovao tsy voamarina no nilaza fa hanaganana toeram-pialam-boly ilay izy). Na izany aza, dia efa nanamainty molaly ny tany ireo tantsaha ireo hatramin’ny taona 70 rehefa tsy fantatra mazava intsony ny mombamomba ny tena tompontany ara-dalàna.

Toy izao manaraka izao ny fanamelohana azon’ireo tantsaha 21 ireo: 12nomelohina ho faty, 6 voasazy hiasa anterivozona 12 taona, 1 migadra herintaona ary ny 1 hafa kosa herintaona sazy mihantona.

Mpiserasera iray, Raharimbahoaka Andriahobijaona, no manazava ao amin’ny takelaka facebook mangataka ny hamotsorana ny helok'ireo tantsaha ireo fa efa nanasonia ny fehinkevitra hanafoanana ny fanamelohana ho faty (natsangana tamin’ny 1958 teto Madagasikara) ao aminy i Madagasikara na dia mbola tsy voaisotra ao amin’ny Lalampanorenana aza izany, ny fanamelohana ho faty 53 nodidiana hatramin’io fotoana io tokoa manko dia « niofo » ho figadrana mandrapahafaty. Hoy izy nandresy lahatra (fr):

“ devant la justice, vu les faits et les preuves, les riches ont presque toujours gain de cause. La justice n'est pas mal faite, mais certaines lois sont dépassées et ne correspondent plus au monde actuel.[..]Le vrai problème est que le foncier dans la tradition malgache reste un héritage culturel.”

Nampiany koa hoe:

“Utiliser la presse étrangère, la diaspora malgache et tous les médias dont on disposent est, je pense, très utile. Car à notre ère, la présidence suit de très près ce qui se passe au pays et ailleurs. Ce qui compte c'est la manière et la façon dont on s'y prend pour agir. Nous devons respecter la loi en vigueur tout en négociant pour pouvoir trouver ce qu'il convient de faire sur le moment.”

Efa natao ny fanangonantsonia hanafahana ireo tantsaha ireo ary efa natolotry French Association for friendship and solidarity with the African People na Association Française d’Amitié et de Solidarité avec le Peuple Africain (AFASPA na Fikambanana Frantsay Minamana sy Miray Hina amin’ny Vahoaka Afrikana) ny filoha Marc Ravalomanana sy ny Minisitry ny Fitsarana Bakolalao Ramanandraibe Ranaivoharivony.

Ny tena nampakaran’ireto mpanohana ny hanafahana ny tantsaha malagasy ireto ny feony dia ilay didy eo anatrehan’ny fahasarotan’ny tantaran’ny aditany miraikitra amin’iny faritra iny. Nohazavain’Atoa Jean Razafindambo fa ny vanim-potoanan’ny fanjanahantany no tena nampiteraka ny savorovoro raha heverina izay tena tompon’ny tany ankehitriny. Nanolotra izao vahaolana izao ny lehilahy (fr):

“Le dialogue ne devrait-il pas toujours primer sur la répression dans un litige foncier? [..]L'Etat de Madagascar devrait racheter ces hypothèques à leurs justes valeurs actuelles et effectuer une réforme agraire en bonne et due forme qui tient compte des facteurs historiques et non juste des archives héritées de la colonization”

Hoy ny mpamaky iray, patch01 :

Mety mahafinaritra ho an'ireo mpizaha-tany koa, heveriko fa tsy hitolagaga ireo fianankaviana 30000 izay nifindra noho ny fikarakarana ny lalao ………