Global Voices teny Malagasy » Frantsay

Maraoka:Mitohy ny ady atao amin'ny mpanao gazety

candy — Fri, 04 Dec 2009 07:34:52 +0000

MpanoratraHisham · Nandika candy · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Manamafy ny fanenjehana ireo mpanao gazety miahy tena ny manampahefana Maraokana. Mahàlana izany hoe herinandro iray tsy ahitana ny fanjakana manameloka mafy ny asa fanaovan-gazety izany, na ny an-tsoratra na ny media amin'ny aterineto. Ny mpiaro ny fahalalahana manao gazety toy ny Reporters Without Borders izao dia mitsara ny zava-mitranga amin'ny fahalalahana manao gazety ao amin'ny firenena ho “sarotra”, amin'ny fanamelohana “rafi-pitsaràna mamoaka andian-tsazy noforonina mba hanakivy sy hanakenda ny lafiny ara-bolan'ny fanaovan-gazety tsy miankina.”

Ny fanenjehana farany voarakitra izao dia ny didy famonjàna navoakan'ny fitsaràna ao Casablanca ny Alatsinainy teo ho an'i Said Laâjal, mpanao gazety ao amin'ny Al Massa'e, gazety mpivoaka isan'andro tena be mpamaky, sy ny mpiandraikitra ny fanontàna azy, Rachid Nini, mpanoratra “chroniques” fanta-daza. Ireo mpanoratra roa ireo moa dia samy voarohirohy ho “namoaka vaovao tsy marina” mifandraika amina lahatsoratra mahakasika raharaha-na zava-mahadomelina. Nanambara i Nini fa tsy hanao fampakarana ny didy nivoaka izy. (loharanom-baovao: AFP) Niady hevitra momba izany sy ny fizotry ny raharaha ireo mpitoraka blaogy.

eatbees, mpanoratra Amerikana, mpaka sary ary mpitoraka blaogy monina any Maroka dia manahy momba izay tena tanjon'ireo mpampanoa lalàna. Manoratra izy:

Fanamelohana an-kitsirano sy tsy ahoan-tsy ahoana ny fanaovan-gazety izao. Manao hadisoana sy mitatitra vaovao mety tsy ho marina ireo mpanao gazety indraindray. Misy ireo fomba famahàna izany, nefa tsy anisan'ireny ny fandefasana ireo mpanao gazety any am-ponja. Manahy mafy aho fa nanaovana tsindrihazolena i Nini sy Laâjal, tsy noho ity zava-nitranga ity, fa noho izy ireo manohitonhina olona manana toerana ambony. Na mety ho fomba hanenjehana an'i Nini fotsiny izao, izay amin'ny maha-mpamoaka ny gazety Maraokana be mpamaky indrindra sy mpanoratra ny fanehoan-kevitra be mpamaky indrindra azy any Maraoka, dia lasa ivon-kery amin'ny zony manokana.

Raha tena tapa-kevitra ny tsy hampakatra marina ny didy momba azy i Nini, ka mandeha any am-ponja, dia ho fihetsika maneho herim-po sy tsy fankatoavana sivily izany. Hahatonga azy ho maritiora ho an'ny fahalalahana manao gazety eo imason'ny Maraokana an-tapitrisany izany. Mazotoa amin'izany, ry firenena Maraokana.

Tsara ny manamarika fa efa eo ambany vesatry ny onitra goavana noho ny fanaparitahana vaovao tsy marina ilay mpanao gazety, izay mety hahaborona ny fanontàna iray manontolo, araka ny nosoratan'ilay mpitoraka blaogy Ibn Kafka [Fr], mikasika taratasy iray nolazaina ho nosoratan'i Nini, mangataka ny famelan'ny mpanjaka:

Rachid Nini vit légitimement fort bien de cette florissante entreprise de presse (dans le contexte ravagé de la presse marocaine)…

[Il] aurait adressé une supplique au Roi […] dans laquelle il demande l’absolution des pêchés – en clair, la grâce pour son journal. Rien ne permet de garantir cette information, qui en soi n’est pas infâmante.

Mahavelona tsara an'i Nini io orinasam-panaovan-gazetiny io (mifandraika amin'ny tontolo rotika misy ny haino aman-jery Maraokana) …

Mino ny sasany fa nandefa taratasy fitalahoana tany amin'ny mpanjaka i Nini nangatahany fanafoanana ireo helony - raha tsorina, fangatahana famotsoran-keloka ho an'ilay gazetiny. Tsy misy fanamarinana izany vaovao izany, izy tsy maharikoriko rahateo koa.

Vao haingana no nisy adihevitra mifanohitra momba an'i Rachid Nini tamin'izy nitsipaka am-pahibemaso iray tamin'ireo mpanao gazety tao aminy izay naneho ny fanohanany mpiara-miasa iray voarahona sy voahenjiky ny governemanta. Larbi, izay mitoraka blaogy ao amin'ny Comme une bouteille jetée à la mer!, dia milaza [Fr] fa tsy tokony hampidirana an'i Nini any am-ponja izany na handraisana ilay mpanao gazety ho mahery fo. Manoratra izy:

[H]eureusement que tout le monde n’a pas la même conception de la liberté d’expression et liberté de la presse que celle de Monsieur Nini. La place des journalistes n’est pas la prison mais dans leurs rédactions. Cela vaut pour tous les journalistes. Cela vaut pour Monsieur Nini . Et encore plus pour le journaliste Saïd Laâjal. La place de Rachid Nini et de Saïd Laâjal n’est pas la prison mais dans leur rédaction. Je suis bien entendu solidaire avec Rachid Nini et Saïd Laâjal. Parce que la peine de prison ferme qui leur est infligée est injuste au vu de ce qui leur est reproché. Et parce que même Monsieur Nini a a droit à ce qu’il a toujours dénié aux autres : exercer son métier de journaliste et s’exprimer librement, sans intimidations et sans procès arbitraires débouchant sur des peines infamantes.

Soa ihany fa tsy mitovy ny fahatakaran'ny rehetra sy Atoa Nini ny fahalalahana maneho hevitra sy ny falalahana manao gazety. Tsy any am-ponja no toerana tokony hisy ireo mpanao gazety fa any amin'ny biraony. Ho an'ny mpanao gazety rehetra izany. Ho an'Atoa Nini inhany koa. Ary na ho an'i Said Laâjal aza. Tsy any am-ponja no tokony hisy an'i Rachid Nini sy Said Laâjal fa any amin'ny biraony tsirairay avy. Mazava ho azy fa manohana an'i Rachid Nini sy Said Laâjal aho, satria ny sazy fampidirana am-ponja azy ireo dia tsy rariny raha jerena ny zavatra iampangàna azy. Ary satria na Atoa Nini aza dia manana zo amin'izay nolaviny foana tamin'ny hafa: izany hoe ny fanaovana ny asany amin'ny maha-mpanao gazety azy ary malala-pitenenana, tsy misy fampitahorana sy fitsaràna tsy marina mitondra amina sazy mahasosotra.

Hevitra iray nozarain'i Naoufel izay manazava[Ar] fa tokony ho an'ny tsirairay ny Fahalalahana fanaovan-gazety, na ho an' Atoa Nini aza. Manoratra izy:

هو بالنسبة لي شخص وقح .. انتهازي و متملق، يكتب ضد أي شيء إلا الملك..يحاكم الحكومة و الشعب و زملائه في الصحافة لكنه لا يتجرأ أن يقترب من مربع القصر رغم أن اصغر طفل في المملكة التي لم تعد شريفة يعرف أن أصغر قرار لا يمر دون دراية الملك..كتب ضد من كانوا زملائه[…]

الآن..هل نتضامن معه؟

لا خيار آخر

Amiko i Nini dia tia midera tena, mpanararaotra ary mahasosotra (sic). Manoratra zavatra mifanohitra amin'ireo rehetra izao izy, afa-tsy ny mpanjaka… Mametraka ny governemanta, ny vahoaka ary ireo mpiara-miasa aminy eo anoloan'ny fitsaràna nefa tsy sahy mandeha n'aiza n'aiza manodidina ny rovan'ny mpanjaka, na ny zandriny indrindra amin'ireo zaza ao amin'ny fanjakàna Sherifian (taranaky ny mpaminany) aza dia mahafantatra, izay marihana fa tsy Sherifian intsony, fa na ny fanapahan-kevitra faran'izay kely indrindra aza dia tsy manan-kery raha tsy mandalo any amin'ny Mpanjaka.. Nanoratra manohitra ireo mpiara-miasa aminy izy… Ankehitriny, tokony hanohana azy ve isika? Mieritreritra aho fa tsy manan-tsafidy ankoatra izay isika.

Maraoka: Indro tonga ny Masoandro

avylavitra — Thu, 12 Nov 2009 06:52:54 +0000

MpanoratraHisham · Nandika avylavitra · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Nambaran'i Maraoka tamin'ity herinandro ity ny fanombohan'ny tetikasa angovo azo avy amin'ny masoandro, mitentina hatramin'ny 9 lavitrisa $, hampiakarana ny tahan'ny angovo azo havaozina amin'ny famokarana angovo eo amin'ny firenena. Ireo mpitoraka blaogy mankasitraka azy io no tena maro mizàra ny eritreriny.

Mahita ny mazava aho, avy amin'i si David ao amin'ny Flickr

Ny vinavina, nambara ampahibemaso tany amin'ny tanànan'i Ouarzazate, andrefan'i Maraoka, nandritry ny lanonana natrehan'ny mpanjaka Mohammed VI sy ny Sekreteram-panjakana Amerikana Hillary Clinton dia, araka ny nolazain'ireo masoivohom-baovao ao an-toerana, hahafahan'ny firenena mizara amin'ny fomba mitovy ny famokarana ireo angovo azo havaozina ao Maraoka azo avy amin'ny masoandro, ny rivotra ary ny tohodrano amin'ny taona 2020. Amin'izay fotoana izay, ireo angovo azo havaozina dia hanome ny 38% -n'ny famokarana angovo eo amin'ny firenena, raha ny voalazan'ny loharanom-baovao.

Taha Balafrej, mitoraka blaogy ao amin'ny Vue du Maroc [Fr], dia manazava fa mety hisy fototra sy ainga vao ara-toekarena ho an'ny fironana politika vaovaon'ny firenena. Manoratra izy:

Dans le milieu des affaires, un intérêt grandissant est perceptible. Il faut reconnaître que l’effet Obama n’est pas étranger à cette prise de conscience animée par les opportunités économiques qu’elle engendre. Un pays comme le Maroc qui dépend presque entièrement des importations pour son énergie, et dont les ressources en eau se raréfient, a tout intérêt à rejoindre les pays qui y croient et y investissent.

Misy fahalinana misonga eny anivon'ny mpandraharaha. Ary tsapan'ny rehetra fa manana anjara ao anatin'io ny “tandindon'i Obama”, miaraka amin'ny vintana ara-toekarena napoitrany. Ho an'ny firenena toa an'i Maraoka, izay miankina betsaka amin'ny fanafàrana raha ny resaka angovo, ary ireo loharanony efa miharìtra, dia tombontsoa tanteraka ny fanarahan-dia ireo firenena izay mino sy mampiasa vola amin'ny angovo madio.

Ny tetikasa masoandro, izay sady mahazo famatsiam-bola avy amin'ny tsy miankina sy ny fanjakana, dia hahazo tombony avy amin'ny haitao Amerikana momba ny masoandro sy ny ‘termika', izay toa misovoka ny tsenan'ireo mpandraharaha nentim-paharazana - ny Frantsay no lohalaharana - zavatra izay tena nankasitrahan'i thestrategist, mitoraka blaogy ao amin'ny Genesis Morocco tokoa :

Tena ivelan'ny vala ny Eraopeana tamin'ity indray mitoraka ity. Tsara kendry [ ho an'ireo mpandraharaha Amerikana]. Momba tanteraka azy ity aho, ry zareo Eraopena tsy mbola afaka hilahatra mihitsy amin'ny fahaiza-mifehin-dry zareo Amerikana raha resaka fitantanana asa goavana…

thestrategist, namoaka taratasy misokatra ho an'ny mpanjaka Maraokana, avy eo manazava [Fr] ny antom-panohanany. Hoy izy manoratra:

[Cette technologie pourrait] nous libérer des aléas de la pluviométrie en utilisant l'énergie abondante et renouvelable […], afin de dessaler l'eau de mer et approvisionner outre les besoins de l'industrie et des ménages, un système d'irrigation nationale en appoint, voire en remplacement, de la stratégie des barrages…

[Ity haitao ity dia mety] hanafaka antsika amin'ny fiankinan-doha amin'ny fiavin'ny orana, amin'ny alàlan'ny fampiasàna angovo azo havaozina tsy manam-petra […], mba hanalàna ny sira amin'ny ranomasina sy hamatsiana, ankoatry ny filàn'ny indostria sy ny isan-tokantrano, ny tambajotram-pirenena tsara petraka ho solon'ny tetikasa fananganana tohodrano…

Raha ny ankamaroan'ny mpitoraka blaogy no manohana ilay vinavina, tsy ny rehetra kosa no resy làhatra. Jebli, mitondra fanamarihana [Fr] ao amina hafatra iray nivoaka tamina gazety mpiseho amin'ny aterineto, Hesspress [Ar], dia mahita fa toa lafo loatra ilay tian-katongàvana. Manoratra izy:

[C]e projet solaire va produire 2000Mega Watt/h, pour un cout de 9 milliards de dollars, ce qui est TROP TROP TROP cher.

Une centrale nucléaire, sa construction de bout en bout coute 1,5 milliard de dollars et produit 1000Mega watt/heure.

Ainsi, avec 9 milliards de dollars le Maroc aurait pu créer 6 centrales nucléaires, et aurait produit 6000Mega watt/heure.

Franchement, je ne comprend pas le choix de nos dirigeants, ils choisissent des téchnologies au hasard, sans réflichir, vraiment ils gaspillent l'argent public.

Ity tetikasa masoandro ity dia hamokatra 2000 Mega Watt / ora, amin'ny vidiny 9 lavitrisa $, izay TENA lafobe tokoa. Ny fanangànana foibe nokleary iray dia andaniana eo amin'ny 1.5 lavitrisa dolara eo ary mamokatra 1000 Megawatt / ora. Raha 9 lavitrisa dolara, afaka manana foibe nokleary 6 sy hamokatra 6000 Megawatt / ora i Maraoka. Mba marina e, tsy takatry ny lohako ny safidin'ireo mpitondra antsika. Mifidifidy haitao fahatàny ry zareo, tsy mandanjalanja tsara. Tena mandanilany foana ny volam-bahoaka mihitsy ry zareo .

Mitondra fanamarihana amin'io lahatsoratra io ihany, i Hay Bin Yaqdanin [Ar], ao anatin'ilay tetikasa dia mahita fitsabahan'ny tànan'ny hery vahiny amin'ireo loharanon-karem-pirenena . Hoy izy manoratra:

نرجو أن لا يخصخص هذا المشروع و نصبح في رحمة شركة ما (في الغالب فرنسية).

لمذا انتظر الملك حتى زيارة كلنتون للإفتتاح صحبتها؟ نظرتي نحو هذا المشروع هو تكريس هيمنة الدول المتقدمة “أمريكا” مثلا

Iriko mba tsy ho tena tsy miankina tanteraka ity tetikasa ity, mba tsy hitrosonantsika any amin'ny ampihimamban'ireo fikambanana vaventy “corporations” ( frantsay ny ankamaroany). Fa nahoana no niandry ny fitsidihan'i Clinton ny mpanjaka? Raha ny fomba fijeriko an'ity tetikasa ity dia fitaovana izy io hanamafisana ny vahohon'ireo firenena efa mivoatra be, toa an'i Amerika

Voadona mafin'ny haintany sy ny ranomasina voaloto ny tapany Atsimon'i Madagasikara

Tomavana — Mon, 09 Nov 2009 17:17:35 +0000

MpanoratraLova Rakotomalala · Nandika Tomavana · vakio ato ny lahatsoratra nadika

[*Fanamarihan'ny mpandikateny: ny lahatsoratra dia nosoratana talohan'ny fanaovan-tsonia fifanarahana tany Addis-Abeba ny alin'ny Zoma 6 mifoha Asabotsy 7 Novambra 2009]

Raha ny hoavy ara-pôlitikan'i Madagasikara, izay tena tsy azo vinavinaina mihintsy izay alehany hatramin'ilay fanonganam-panjakana nitranga tamin'ny volana Martsa lasa teo iny, dia tapahina amin'izao fotoana izao any Addis-Abeba amin'ny alalan'ny fanelanelanana ataon'ny vondrona iraisam-pirenena mpampifandray, iaraha mahalala amin'ny anarana hoe GIC [Groupe International de Contact], izay manandrana indray manelanelana mba ahitana marimaritra iraisana avy amin'ireo ankolafy efatra tonta. Ny filohan'ny Vondrom-pirenena Afrikana sady isan'ireo mpanelanela izay manatrika any Addis-Abeba rahateo, ingahy Jean Ping dia nanokatra ny fivoriana tamin'ny teny manao hoe:

“The reality as you know it on the ground in Madagascar is characterized by fatigue that is felt by the people of Madagascar, people who are hoping the crisis will come to an end. A crisis to which, after all, they are the hostages. Whereas the socio-economic situation in your country is getting worse day by day. The people of Madagascar deserve better destiny and that depends completely on you”

“Araky ny iarahanareo mahalala, ny toe-javatra misy izay iainana any Madagasikara ankehitriny dia leo ny vahoaka Malagasy, miandrandra izay fotoana hiafaran'ity krizy ity ny olona. Krizy izay, izy vahoaka rahateo no mitondra faisana indrindra. Tsy mitsahatry ny miharatsy isan'andro isan'andro ny toe-draharaha ara-piaraha-monina sy ara-ekonomika any amin'ny tanindrazanareo. Mendrika hiaina tsaratsara kokoa noho izao ny vahoaka Malagasy ary miankina aminareo tanteraka ny fahefana hanova izany”

Izany teny izany dia toa azo ambara koa fa fihevitry ny ankamaroan'ny blaogasyfera [Malagasy mpivoy Aterineto] izay manompana ny herim-pony amin'ireo olana hafa koa izay tsy maintsy atrehin'i Madagasikara. Satria Faritra maro ankehitriny no indray voadonan'ireo loza samihafa toy ny haintany tsy manam-paharoa, ny ranomasina voaloton'ny faharendrehan'ny sambo izay niteraka fanapoizinana ny fiveloman'ireo mpanjono aman'aliny, ary ny loza hoan'ny tontolo iainanana vokatry ny fanapahana tsy ara-dalàna ireo hazo sarobidin'ny reniala.

(Fanampim-baovao : vita sonia tamin'ny faran'ny herinandro lasa teo ary ny fifanarahan'ireo ankolafy ara-politika efatra (BBC) : Madagasikara dia hiarahan'ny “vondrom-piloham-pirenena” 3 mirahalahy miara mitondra. Azonao arahanina amin'ireto rohy ireto izay fanadihadiana mikasika izao vaovao farany sady goavana izao: Reuters sy Madagascar Tribune (fr))

Ny tsirariny ara-tontolo iainana vokatry ny fandotoan'ny sambo Gulser Ana ny ranomasina

Ny Gulser Ana dia sambo avy any Torkià nitatitra fôsfata izay rendrika tany amin'ny morontsiraky Madagasikara ka nanapariaka loto simika tamin'izany firendrehana izany ka fototry ny fahafatesan'ireo trozona sady niteraka aretina tamin'ireo fianakavian'ireto mpanjono monina any an-toerana. Na dia notaterin'ireo fantsona fampitam-baovao vitsivitsy azy ny vaovao tato ho ato, dia efa roa volana lasa izay no naharendrika ity sambo ity araky ny notaterin'ny mpiblaogy Malagasy tamin'ireo lahatsorany tsirairay avy tamin'ny voalohandohan'ny volana Septambra.

Toy izao no nosoratan'i Tomavana amin'ny blaoginy (fr):

En plus d’écarter le drame écologique du Sud de l’île des actualités nationales, la controverse politique autour de ces nouvelles nominations pose la question du suivi de ce dossier sensible

Ankoatry ny aloka izay ataony amin' ity vaovao ratsy hoan'ny tontolo iainana ity, ny adilahy politika manodidina ireo fanendrena izay ho ministra dia mampanontany tena ny amin'izay mba fanaraha-maso ity raharaha saro-pady ity.

Tsotra ny fanontanian'i Joan : “Mba renareo ve izay vaovao momba ny Gulser Ana ?”. Anisan'ireo namela hafatra i Capt Collin Smith izay mamoaboafy izay mety ho fototr'izao faharendehan'ny sambo izao:

The only explanation which can exculpate the Captain and Officer of the Watch of this vessel is mechanical breakdown. Anything else is human error, and therefore incompetence, if not recklessness. How can a ship go aground in perfect visibility if the OOW and Captain are paying attention and properly trained? [..] Another practice to save money. The Captain and OOW should have been arrested when they got ashore, and held.

Ny fanazavana izay hany mety hanala tsiny ny kapitenin'ity sambo ity dia raha sendra izay fahasimban'ny milina. Fa izay rehetra fototra ankoatr'izay dia fahadisoan'olombelona avokoa, izany hoe tsy fahaizana, raha tsi-fivakiana loha tsotra izao aza. Amin'ny fomba ahoana koa no irendrehan'ny sambo amin'ny alina mazava tsara raha toa ka samy zatra ady sy mitandrina tsara avokoa ny manam-boninahitra teo am-pamiliana sy ny kapiteny ? [..] Fomba hafa fitsitsiana (koa anie izany fanaovana hitsin-dàlana izany e!)Raha ny izy dia tokony ho voatana dieny mikasi-tany ny kapiteny sy ny manam-bonihaitra izay teo am-paniliana tamin'io fotoana io.

I Mialisoa kosa mitatitra ao amin'ny blaoginy (fr):

les habitants « souffrent de problèmes respiratoires, et de maladies cutanées et diarrhéiques ». Car non seulement ces personnes ont été exposées aux déchets toxiques, mais le nettoyage des zones polluées s’est fait sans vêtements de protection et sans équipements adéquats

voan'ny aretina manembatsembana azy ireo hiaina (sempotsempotra) ny mponina any sady miofakofaka ny hodiny no mivalana. Satria tsy vitan'ny hoe voan'ny fandotoana ireto olona ireto fa nampiasaina tamin'ny fandiovana ireo morontsiraka koa anefa tsy nisy fitaovam-piarovana na fiasana tandrify hanaovana izany akory.

Ny tsy fisian'ny tatitra hatrany am-piandohana mikasika ity raharaha ity dia nahatonga an'i Tomavana hanoratra amin'ny Twitter hoe:

“@fanjakely j'ai l'impression que les habitants Sud #Madagascar sont des malgaches de 2nde zone. J'entends nos beaux discours mais nous sommes pas #Solidaire”

“@fanjakely Toa ohatry ny Malagasy latsaka fahefany ireo mponina any Atsimon'i Madagasikara. Mandre kabary tsara lahatra ombieny ombieny aho anefa tsy mahita izay mba firaisan-kina akory”

Sambo rendrika nampitain'i Mialisoa

Indrisy anefa fa tsy izany ihany no loza mianjady any amin'iny faritra iny.

Haintany tsy manam-paharoa

Tena vitsy ny orana tany amin'ny faritra Atsimo tato ho ato. Araky ny nambaran'ny gazety “the Guardian” [ny Mpiambina], izao haintany tsy ara-potoana izao dia vokatry ny fiovan'ny toetr'andro (nisondrotra 10% mantsy ny mari-pàna) ka niteraka haintany tsy manam-paharoa sy marika fambara izay tsikaritra efa hatramin'ny enim-bolana lasa izao, fa ho henjana ny kere. Tovoheryzo Raobi Jaona no manazava izay fomba iantefan'ny fiovan'ny toetr'andro ny faritra Atsimo (fr):

“Avant, il y avait une sécheresse tous les dix ans. Or, depuis 2000, il y en a eu quatre”

“Fahiny, isaky ny folo taona tany ho any no ahitana haintany. Fa nanomboka tamin'ny taona 2000 kosa dia efa in-4 sahady izao”

Féroce Remanongona, olomboafidy any an-toerana, aza dia miteny mihitsy hoe (fr):

Nous prions le Grand Dieu que le cyclone passe chez nous. Même s’il détruit nos maisons, c’est mieux que subir la sécheresse

Mivavaka izahay mba handalovan'ny Rivomahery aty aminay. Na dia mandrava ireo tranonay aza ireny, dia aleonay misedra azy ireny toy izay kere

Teny henjana izany indrindra raha tsaroana izay fomba namiraviran'ireo rivomahery vao tsy ela akory iny faritra Atsimon'ny nosy iny.

Ny toeram-pandinihana ”Panos Insitute” dia namoaka vao tsy ela andian-dahatsoratra nampitondraina ny lohateny hoe “Pushed to the Edge” [atao ankila-bao] mikasika izay fianjadian'ny fiovan'ny tontolo iainana amin'ny vahoaka Malagasy monina any amin'ny faritra Atsimon'ny nosy. Toy izao ny fijoroana vavolombelona nataon'i Bruno:

I noticed that the weather had changed from our usual predictions, and the rainy seasons were starting very late… Not only was rice production affected, but also sweet potatoes and cassava. It was getting hotter and hotter, which made planting cassava challenging… When I harvested it, I discovered that the roots had become smaller, compared to my previous harvest. In terms of rice, I used to collect three to four large baskets and now I can harvest only one small basket. The change is so obvious that it makes me ask the question, “What is happening to the climate?”

Tsikaritro fa tsy manaraka ny fihevitray toy ny mahazatra ny toetr'andro tato ho ato, fa tara be ohatra vao manomboka ny fahavaratra… Ka tsy ny fambolem-bary ihany no simba fa na ireo Bélé [voamanga] sy Balahazo [mangahazo] koa aza. Mihamafana hatrany hatrany ny andro, ka tena hasakasaka be ny fambolena Balahazo… Rehefa fotoana filana indray, dia tsikaritro fa madinidinika ireo voany raha oharina amin'ireo vokatra taloha. Resaka vary indray, taloha dia kitapo telo no jinjainay fa ankehitriny kosa dia zara raha misy vody harona. Tena misy fiovana mihitsy ka mampanontany tena hoe ”fa dia inona loatra no mahazo ny toetr'andro e?»

Misy tatitra vokatry ny fanadihadiana izay vao navoaky Richard Marcus amin'ny alalan'ny ”American Political Science Association” [Fikambanana Amerikana hoan'ireo Mpandinika ny Pôlitika] izay mampiseho ireo olana tsikaritra manodidina ny fitantanana ny rano any amin'ny faritra Ambovombe-Androy. Toy izay no voasoratra:

“Rural communities are suddenly faced with having to pay exorbitant costs for water. They are ill-prepared to carry out their municipal functions and unable to raise the level of user-fees or community taxes necessary to fund infrastructure development”

“Ireo fokonolona any ambanivohitra dia voetry nandoa saran-drano midangana dia midangana. Tsy nivonona ny hiandraikitra ny fitantanan-draharaha amin'ny maha olom-boafidy azy ireo mpitondra no sady tsy nahavita nanangona hetra mba ho takalon'ny fampiasana ny rano na koa fikambanana mba hiantoka ny fanamboarana ny famatsian-drano hoan'ny tanana rahateo”

Stephane, mpiblaogy anivon'ny fikambanana Foko Madagascar dia vao avy nanatrika ny Vòvònàna izay nokarakarain'ny Firenena Mikambana handinihina izay mikasika ny Fiovan'ny Toetr'Andro tamin'ny volana Septambra lasa teo [New-York] sady miblaogy mikasika izay olana tsy maintsy hovahana amin'ny fampivoarana ny firenena andalam-pandrosoana toa an'i Madagasikara.

Farany, nisy volavolan-dalàna izay manameloka ny fanapahana ireo hazo sarobidy any amin'ny reniala any Madagasikara izay napetraky ny Solombavambahoaka Earl Blumenauer (Demokraty avy any Oregon) amin'ny Antenimieram-Pirenena Amerikana. Nirongatra mafy mantsy ny fanapahana ireo hazo sarobidy avy amin'ny reniala, hatramin'izay nanombohan'ny fifanolanana ara-politika izay.

Ireo gazety “Courier International” sy “l'Express de Madagascar” moa dia mitatitra koa fa hay ny fitondrana mihitsy no nanome alàlana ny fanondranana ireo hazo mavokely sarobidy, izay efa tra-tehaka, tamin'ny faramparan'ny volana Septambra (fr).

Ginea: miaramila nijoro vavolombelona tamin'ny famonoana ny 28 septambra tao Conakry

Jentilisa — Fri, 16 Oct 2009 00:06:21 +0000

MpanoratraClaire Ulrich · Nandika Jentilisa · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Ity resadresaka teto ambany ity dia fijoroana vavolombelona nataona miaramila Gineana iray nandray anjara tamin'ny famoretana ny fihetsiketsehana nataon'ny mpanohitra tany Conakry, any Ginea, tamin'ny 28 Septambra 2009. Noraisimpeo tamin'ny alalan'ny antso an-tsofindavitra ary navoakan'ilay mpanao gazety frantsay Olivier Rogez tao amin'ny Radio France Internationale tamin'ny voalohany Oktobra 2009, roa andro taorian'ny fandripahana tao Conakry, ary mivoaka amin'ny teny frantsay tao amin'ny vohikan'ny RFI.

Nijoro vavolombelona rehefa tsy lazaina ny anarany ity miaramila ity, saingy fantatra sy iantohan'ny solontenan'ny RFI any Afrika Andrefana kosa ny anarana sy ny asany. Hatramin'izay dia nohamarinin'ny loharanombaovao maro sy fijoroana vavolombelona ny fisian'ny famoretana sy ny fanolanana faobe. Na eo aza izany dia vaovao mivaingana maneho ny toeran'ny tafika Gineana, ny fisian'ny miaramila vahiny ao anatiny ity fijoroana vavolombelona iray ity, ary efa nahatsinjo ihany koa ny adim-pahefana tao anatin'ny tafika Gineana izay nipongatra tamin'ny 7 Oktobra [fr].

Nanaiky ny handikan'ny Global Voices ny voasoratra sy ny famoahana ity resadresaka manan-tompo [copyright] ity ny Radio France Internationale ho antontan-taratasy hiarovana ny zon'olombelona ary hamoaka ny dikany amin'ny teny anglisy eo amin'ny vohikalany [ka azo avoaka teny malagasy ve?].

Olivier Rogez (Radio France Internationale): Miaramila avy amin'ny BATA ianao, vondro-tafika mpilatsaka an'elon'aina, ary anisan'ireo miaramila nandrava ny fihetsiketsehana tamin'ny 28 septambra.

Miaramila : Voalazanao, anisan'ireo nandrava ny fihetsiketsehana nisiana ra mandriaka tao amin'ny kianjan'ny 28 Septambra aho;

RFI : Ny tiako anontaniana anao voalohany, araka ny vaovao niely nandritra andro vitsivitsy izao, nanatri-maso ny tifitra tamin'ny bala tena izy ve ianao sy ny fanolanana vehivavy araka ny fijoroana vavolombelona maro? Nanao izany zaatra izany tokoa ve ny mpiray tafika aminao avy ao amin'ny BATA?

Manamarina aho fanisy tokoa ny fanolanana sy ny tifitra tamin'ny bala tena izy.

Ny marainan'io andro [28 Sept] io, efa nahazo baiko manokana ve ianareo rehefa hanakana ny fihetsiketsehan'ny mpanohitra teo an-kianja?

Ny zandary aloha no niandraikitra azy, fa rehefa tsy nifanaraka tamin'ny mpanohitra ry zareo dia nahazo baiko izahay hanafay ny mpanohitra, izay lazain'ny lehibenay ho tsy voafehy. Dia nandeha tany izahay. Izaho koa izay anisan'ny miaramila. Tsy afa-mandà ny baiko hanaparitaka ny mpanohitra izahay, mba ho azon'izy ireo fa tokana ny fahefana misy eto Ginea ary manome lesona azy ireo. Maro loatra ny isan'ny faty ka tsy tambo isaina. Narary ny lohako, lazaiko anao fa tena fanina aho. Tany ho any amin'ny 160 na 180 tany ny isan'ny maty… Na izaho aza tsy afa-milaza aminao ny isany. Ary fantatro ihany koa fa nasaina naka ny faty izahay ny alin'ny alatsinainy [28 Sept]. 47 ny isan'ny nafenina, fa tsy azoko lazaina anao hoe taiza marina izany.

Nandray anajara tamin'ny fakana ny faty tany amin'ny tranoim-paty ve ianao?

Mpiasam-panjakana aho.

Noterena ve ianao hanangona ny razana?

Tsy misy afa-mandà. Izay mandà dia maty.

Maty ve ianao raha vao mandà?

Izay indrindra.

Nizarana basy sy bala izany ianareo?

Efa herinandro nialoha izahay no nizarana basy sy bala ary efa niatrana.

Herinandro ianareo no efa niatrana?

Eny.

Rehefa nialazana ianareo hanaparitaka sy hanome lesona ny mpanohitra, nahazo baiko hamono ny mpanao fihetsiketsehana sy ny mpitarika politika ve ianareo?

Tsia, tsy misy baiko hamono ny mpanohitra. Fa tsy maintsy manome lesona. Raha miteny aho hoe “manome lesona”, amin'ny fiteny miaramila dia fantatrao ny dikany!

Azonao azavaina bebe kokoa ve?

Manafay no dikan'izany fa tsy manao izay mahafaty, fa hampisehoana amin'izy ireo fa misy mitondra ny firenena. Izay no nolazaina anay.

Betsaka no nilaza taminay fa nisy ny fiaraha-nanao fanolanana faobe, ny daroka sy ny fanaovana an-keriny ny vehivavy tamin'ny basy. Azonao nofantarina ve ny vondro-tafika nisy ireo miaramila nanao izany?

Ry zalahy mpiambina ny filoha, rehefa somary nihemotra taoriandriana kokoa ny zandary. Tsy tamin'ny basy ihany, fa nisy tamin'ny vatan-kazo. Izay azo noraisina rehetra. Nisy aza tamin'ny alalan'ny daka!

ilaza ianao teo fa tsy afa-mandà hanaparitaka ny mpanohitra. Ahoana ny fihetse-ponao amin'izao fotoana izao [1 Okt]?

Tsy nahita tory aho hatry ny alatsinainy. tsy mety mahita tory aho. Mitamberina amiko hatrany ireo sary mampihoron-koditra, tifitra bala tena izy atohoka eo amin'ny… tsy mampahita tory. Manonofy ratsy aho. tsy mety mahita tory. (sento).

Namono daholo ve?

Izay no baiko andriamatoa : na mamono na vonoina.

Ianao koa, tsy maintsy namono ve ianao?

(fanginana) Sarotra ho ahy nyhamaly izany fanontaniana izany. Efa nilaza taminao aho fa na mamono na vonoina.

Avy any amin'ny ambaratongam-pahefana izany ny baiko?

Tsoriko aminao fa tsy misy ambaratongam-pahefana izany ao amin'ny tafika. Mandray ny baiko avy amin'ny rehetra ianao. Manome baiko avokoa ny rehetra, manome baiko avokoa. Tsy misy ambaratongam-pahefana eo amin'ny tafika Gineana. Manjaka ny korontana. Tahaka ny milisy voalamina. Efa ela izahay no tao amin'ny tafika fa mikorontana e! Raha tsy mamonjy anay ny fianakaviambe iraisam-pirenena dia manhy ny ho amin'ity firenena ity aho.

Lazaina betsaka ny fikorontanana misy eo amin'ny tafika. Azonao lazaina e ny momba izany? Ahoana ny fomba fiasan'ny BATA amin'izao fotoana izao? Nisy fandraisana zazavao e teo aloha teo? Misy milisy ve ao amin'ny BATA?

Eny, manamarina aho fa misy milisy ao anatin'ny BATA. Misy ny olona tonga tao. Misy aza milisy avy any Liberia no tafiditra ao anatin'ny tafika Gineana, ao anatin'ny BATA, tsy manana toe-tsaina miaramila, tsy nofanina ho amin'izany. Tena mpampono olona mihitsy ireo noraisina ireo. Lazaiko fa miaramila aho, miaramila aho fa manahy ny amin'ity firenena ity. Tsy amin'ny fisainana tahaka izao mihitsy no nandraisana ny fahefana. Noraisinay ny fahefana tsy hampivakivaky ny firenena, hanaovana azy ho andrin'ny demokrasia. Saingy tsy izany ankehitriny no mitranga eo amin'ny tafika Gineana. Tena mankaloiloy, manahy mihitsy aho. matahotra na dia izahay miaramila aza. 600 ankehitriny no nampidirna tao amin'ny tafika, misy ny avy any an'ala, misy ny avy any Liberia. Ahiana hatamin'ny valifaty.

Hatramin'ny oviana ianao no miaramila?

Hatramin'ny 2002.

Hatramin'ny nahatafiditra anao tao amin'ny tafika, tao amin'ny BATA, nahita ny fitotongan'ny toe-draharaha ve ianao?

Miharatsy isan'andro isan'nadro ny toe-draharaha.

Mahazo fitaovam-piadiana ve ny zazavao? Nahazo fitaovam-piadiana vaovao ve ianareo? Betsaka ve ny fitaovam-piadiana nozaraina any an-toby?

Mivezivezy any an-toby isan'andro ny fitaovam-piadiana. Mahazo fitaovam-piadiana ireo vao zazavao. Omena azy ny rehetra: grenady, basy, bala. Tsy heverina ny andro nampidirana azy ireo (ao amin'ny tafika). Nozarina fotsiny dia aseho azy ny lalan'ny ady, izay ihany. Misy ny tanora vonona, ary tsoina fa ny hiaro ny fitondrana mijoro ihany no ataony, tsy manana fiofanana ara-miaramila. Mitady y fomba ijanonana eo amin'ny fitondrana ny ekipa misy ankehitriny. Tsy te-hiala teo amin'ny fitondrana izy. Tahaka ny filoha Conté. Ankehitriny vao tena miseho endrika izany sefo izany. Izahay koa dia voahilikilika ao amin'ny tafika. Feno tahotra, tsy afa-miteny. Lazaiko anao ny zavamisy ao amin'ny tafika amin'izao fotoana izao: Baranahiny tanteraka, baranahiny tanteraka, baranahiny tanteraka! Tsy misy mifankafantatra intsony ny ao ami'nny tafika ankehitriny. Tsy misy mahalala hoe iza no komandà ary iza no kaporaly. Nidaroka ny Jeneraly Toto ry zalahy tao amin'ny mpiambina ny filoha. Kaporaly ry zalahy ireo. Tsy misy fitsipi-pifehezana ao amin'ny tafika Gineana. Ao amin'io tafika io, rehefa tsy misy ny “hery vonjy taitra” dia lazaiko anao fa ho fanjakan'i baroa tanteraka i Ginea, ary ho avy amin'ny tobin'i Alpha Yaya (tobin'ny Kapiteny Camara) ihany no iavian'izany. Efa feno avokoa ny fepetra rehetra hisian'ny gidraka, akaiky dia akaiky, ao amin'ny tobin'i Alpha Yaya [ihany]. Tsoriko fa manahy indrindra ny ho amin'ity firenena ity aho.

Copyright : resadresak'i Olivier Rogez, Radio France Internationale

Claire Ulrich

Mbola tolona mafotaka ny an'ny mpamaham-bolongan'i Gabon

Jentilisa — Sun, 11 Oct 2009 20:05:21 +0000

MpanoratraAndriankoto Ratozamanana · Nandika Jentilisa · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Notsongaina tao amin'ny bolonan'ny Komity miaro ny mpanao gazety tamin'ny 2 Oktobra 2009 ity lahatsoratra ity. Nierana ny famoahana azy etoana.

Tapabolana izay no lasa ka nandaozako an'i Gabon, iray volana kosa ny fifidianana ny mpandimby an'i Omar Bongo, izay nitondra ny firenena fahaefatra mpamokatra solika be indrindra eto Afrika nandritra ny 41 taona. Mbola tsy nivaha ny olan'ny fanisam-bato sy ny isan'ny olona maty noho ny gidraka taorian'ny fifidianana.

Mifanatrika amin'ny mpanao gazety ny polisy misahana ny rotaka tao Rio nandritra ny fihetsiketsehan'ny mpanohitra tamin'ny 7 aogositra (Andriankoto Ratozamanana)

Hatramin'ity fahavaratra ity dia tsy nahalala zavatra betsaka momba an'i Gabon aho, ankoatra ny heno kisandrasendra fa manana PIB mitovy amin'ny an'i Paortigaly ity firenena manana mponina 1,4 arivoarivo ity. Niova izany fahafantarana izany taorian'ny 3 Jolay rehefa nahazo mailaka avy tamin'i Alice Backer, tonian'nyGlobal Voices Lingua teny frantsay teo aloha izaho sy i Lova Rakotomalala, samy mpamaham-bolongana avy eto Madagasikara, mba hitatitra ny fifidianana ho filoham-pirenena notontosaina tany Gabon tamin'ny 30 aogositra. Nanaiky aho satria nila rivo-baovao. Sady amin'ny maha-mpamaham-bolongana ahy ao amin'ny Global Voices teny Malagasy, dia efa nitati-baovao ny momba ny krizy politika nandrovitra ny nosin'ny Oseana Indiana dia i Madagasikara rahateo aho. Nanampy tamin'ny alalan'ny fametrahana sehatra Foko-ushahidi, nahafahan'ny olo-tsotra nandefa SMS nijoroany vavolombelona, fitateram-baovao mivantana (eo noho eo) amin'ny alalan'ny Twitter, ary ny vohikala eto an-toerana tahaka an'i Topmada, i Lova, izaho ary ny mpamaham-bolongana hafa no nitatitra ny endriky ny krizy amin'ny lafiny rehetra. Misy aza ny fitateram- baovaon' olo-tsotra no notsongain' ny gazety iraisam-pirenena rehefa hita fa nisara-kevitra ho lasa mpanohana vondrona politika ny gazety malagasy.

Eo amin'ny lafiny ilany kosa dia voasokajy ho firenena “voageja” eo amin'ny lafiny teknolojia i Gabon. Latsaky ny 6 isanjaton'ny mponina no manam-pahafahana hijery aterineto, araka ny voalazan'ny InternetWorldStats. Raha nihora-panoherana ny nanakatonan'ny filohantsika teo aloha ny fahitalavitry ny mpanohitra azy ny olona ary anisan'ny nampianjera azy teo amin'ny fitondrana, efa maridrefy eken'ny gazety any Gabon hatramin'ny taona maro kosa ny sivana, araka ny lazain'ny fikambanana mpiaro ny fahalalahan-gazety maro.

Na izany aza, nandao ny fotoam-pahavaratr'i Madagasikara aho ka nankany amin'ny rivotra mafana sy mandon'ny morondranomasin'i Libreville renivohitr'i Gabon, ambony kelin'nyEkoatera indrindra, Efa fantatro fa hanana ny tantarany ity fifidianana ity, eny fa na dia ny anjara toerana sambany misy ny fampitam-baovao teknolojika fotsiny aza.

23 ny isan'ny nirotsaka hofidiana, maro no nanao fampielezan- kevitra tamin'ny alalan'ny vohikala toa an'i Ali9, Mamboundou, AndreMbaObame na i Moubamba. Henjana dia henjana tokoa ny fampielezan-kevitra tamin'ny alalan'ny vohi-tserasera sosialy. Navitrika dia navitrika tamin'ny fampiasana Facebook, Flickr, YouTube ary Twitter ohatra ny iray amin'ny mpifaninana, dia ilay mpanao gazety Frantsay-Gaboney Bruno Ben Moumbamba. Niavaka tamin'ny alalan'ny fampiasana SMS ho an'ny tsirairay indroa miantoana tamin'ny alalan'ireo mpanao tolotr'antso am-pinday telo lehibe tany an-toerana dia ny Zain, Libertis, ary ny Moov kosa ny kandidàn'ny antoko eo amin'ny fitondrana Ali Ben Bongo.

Any amin'ny bar (antsoina any hoe “makis”) afovoan-tanànan'i Libreville distrikan'i Louis, moa ny olona no miady hevitra amin'ny zavatra rehetra sady miara-misotrosotro ny labieran'ny ao an-toerana “Regab” sy tsaky endin-trondro. Koa satria moa ataon'i Bongo ampihimamba ny haino aman- jerim- panjakana, ary miompana amin'ny fivavahana na amin'ny fialam-boly ny ankamaroan'ny radio ao an-toerana, sady eo ampelatanan'ny sangan'olona amin'ny lafiny politika, fandraharahana ary fivavahana ny fahitalavitra, dia lasa mitodika any amin'ny haino aman-jery iraisam-pirenena no manara-baovao ny ankamaroan'ny Gaboney te-hihaino vaovao tsy mitongilana. Indrisy moa fa voafefin'ny sivana, fampitahorana, ary herisetra ny mpitati-baovao an-gazety sy amin'ny haino aman-jery manaraka ny fifidianana.

Rehefa tonga tany Libreville aho dia tsapako avy hatrany fa sadaikatra ny olona any hanambara amim-pahalalahana ny heviny amin'ny olona tsy fantany. Eny fa na dia ilay mpanety nanapaka ny voloko aza dia nandà tamim-panajana ny haneho ny heviny momba ny fifidianana, nefa nandritra ny fotoana nanontaniako azy dia mitatatata aok'izany ny fahitalavitra ao aminy eo amin'ny fantson'i Africa 24 mitatitra ny voka-pifidianana. Hafahafa.

Tamin'ny voalohany ny tanora maro nifanena tamiko dia tsy liana loatra tamin'ny aterineto. Ny zava-misy, ireo mba nandalim-pahaizana indrindra no niteny tamiko fa ny ampiasan'izy ireo ny serasera dia natokana hamakiana mailaka, hikarajiana ary mandany andro amin'ny vohikala fikaotiana olona. Misy ireo liana ihany ny hamaham-bolongana saingy mitady karama amin'ny fanaovana izany. Na izany aza, noho ny fifanampiana, dia misy ireo maningatsingana nanao ny dingana voalohany hampiasa ny aterineto ho fampitan-kafatra ara-tsosialy, ka mihamisongadina tsikelikely ny feon'ireo mpiserasera vaovao ireo. Nizara ny niainany nandritra androm-pifidianana ao amin'ny YouTube ny mpanao gazety sady mpikatroka Gaston Asséko. Roger Edima Mavoungou Wilson, matihanina amin'ny fifandraisana, kosa dia nanokatra bolongana ary mazoto mi-tweet (sioka). Régis Ngoma, mpanao hatsikana ao an-toerana, aza moa dia nanokatra kaontyYouTube ihany koa ary namoaka lahatsary manebaka ny fifidianana.

Raha tsy jerena kosa izany, dia tena nandia fotoan-tsarotra tokoa ny fanangonam-baovao nataoko. Tsaroako tsara fa tsy afa-namoaka lahatsoratra aho rehefa notapahin'ny mpanao tolotr'antso ny SMS nandritra ny fifidianana. Vokatr'izany, dia tsy afa-niainga mihitsy ny sehatra Ushahidi nampiasain'ny Gaboney ampielezana nonina tany Frantsa antsoina hoe Ny anjely mpiambin'i Gabon. Na izany aza dia nanamora ny fifampitam-baovao teo amin'izay tao an-toerana sy tany ampielezana ny seha-tserasera sosialy. Nitsambikina ho eo amin'ny tampony aza ny tag “#Gabon” ho an'ny Twitter miteny frantsay nandritra ny namoahana ny valim-pifidianana, araka ny voalazan'ny Twirus.

Mbola mampisalasa ny valim-pifidianana ho filoham- pirenena rehefa nihanandroso ny fanisam-bato indray mandeha koa, mbola voateritery ihany ny mpanao gazety. Vao tamin'ny faran'ny herinandro teo aza moa dia notazonina noho ny nanoritany sariitatra-na polisy roa ny mpanao sariitatra sady mpamaham-bolongana Patrick Essono. Ny omalin'io moa dia notazonina ihany koa noho ny namoahany an-gazety ny fakana feo ireo mponina any Port-Gentil ny tonian'ny lahatsoratry ny gazetim-panjakana L’Union, Albert Yangari, satria nambaran' ireo olona ireo fa maro kokoa noho izay nolazain'ny governemanta ny olona matin'ny herisetra taorian'ny fifidianana. Tamin'ity herinandro ity kosa indray dia maro no nilaza fa tadiavin'ny mpitandro ny filaminana ny tranon'ny mpanao gazetyJonas Moulenda, izay nanao ny fakana feo, ary efa nahazo fandrahonana ho faty izy.

Andriankoto Ratozamanana

Maraoka: Rehefa tsy sivana dia fandraofana

candy — Thu, 08 Oct 2009 07:04:58 +0000

MpanoratraJillian C. York · Nandika candy · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Nanoritra ny làlany teo amin'ny tontolon'ny blaogy ilay kisarisary

Ny minisitry ny Atitany Maraokana dia nanapa-kevitra ny hitory ny gazety mpivoaka isan'andro amin'ny teny Arabo Akhbar Al Youm noho ny famoahana sariitatr'ilay Printsy vao nanambady, Moulay Ismail. Tao amina fanambarana ofisialy, no namaritan'ilay minisitra ilay sariitatra ho “manimbazimba ny fianakavian'ny mpanjaka”. Voatondro ihany koa ny fampiasana manokana ny Kintan'i Davida tao amin'ilay kisarisary, ary “mampanontany tena ihany koa ny tanjona tian'ny namoaka ny sary aseho izay mivandravandra fa mampirona any amin'ny fanavakavahana ny Jiosy sy ny ‘jodaisma'.”

Ilay mpitoraka blaogy Analitikis dia mieritreritra fa very ny kivazivazy fanaon'i Maraoka, nefa manontany tena momba ilay mpanao gazety izay nilaza fa ilay kintana dimy tendro eo amin'ny sainam-pirenena Maraoka no tiany naseho tamin'iny, amin'ny fitenenana fa:

Mazava loatra fa fotoana fanararaotran'ny Minisitry ny atitany mba handrarana famoahana ny iray amin'ireo gazety tsy miankina vitsy dia vitsy eo amin'ny firenena…Raha manohana ny falalahan'ny mpanao gazety maneho hevitra aho dia manontany tena momba ny kabariny vao haingana izay nanambarany fa nafangaro tamin'ny Kintan'i Davida ilay kintana raha ilay Maraokana efa mahazatra izy ity. Noho izany dia nanapa-kevitra aho ny hampiasa ny fahaizana kely ananako amin'ny fikirakirana Photoshop mba hitsapana ny fahamarinan'ny teniny… Ianao no mitsara

Avy eo dia niezaka ny tendro dimin'ny kintana izy saingy tsy nahatafavoaka mihitsy…

Mampiseho ireo tena tendron'ilay kintana ilay mpitoraka blaogy Analitikis

…ary namintina hoe: “Manontany tena aho raha misy idiran'ny fiaviana Alemana avy amin'ny vadin'ny Printsy ity tantara ity…”

Mandinika ny toe-javatra ilay mpitoraka ny blaogy A Moroccan About the World Around Him , amin'ny filazany fa:

Mampanahy be ihany ny governemanta Maraokana ireo gazety tsy miankina, satria miresaka lohahevitra fady izy ireo. Ny fanenjehana ara-pitsarana sy ara-pôlitika mahazo ny mpanao gazety sy mpanakanto tsy miankina, mbamin'ireo gazety sy gazetiboky iasan-dry zareo dia mifanohitra amin'ny filazany ho mampiroborobo fa misolo vava sy miaro ny falalahan'ny fanaovan-gazety izany. Nanamarika ny mpitazana fa ny governemanta no mahazo tombontsoa amin'izao fanenjehana olona izao, ary mikiky tsikelikely ihany koa ny gazety tsy miankina.

Rehefa fantatra ny antony nampisara-dia an'i Bouachrine sy i Nini tao amin'ny Al Masae, dia nataon'ity farany ho fanalan'andro fotsiny ny iray.

Nanazava tamin'ny antsipiriany tamin'ity toe-draharaha ihany koa i Entre Nous Marocains, ka ahitana horonantsary roa ao amin'izany lahasorany izany. Namintina ilay mpitoraka blaogy:

Durant deux mois, la censure de Telquel, Nichane, Le Monde et les interrogatoires de plusieurs journalistes (Al Ayam, Al Michaal, Al Jarida Al Oula) mais le meilleur pour la fin, la fin d’une époque de censure et d’interrogatoires, et le début d’une époque de saisie de biens. La caricature n’a pas suscitée tout l’intérêt qu’elle suscitera dans les prochains jours. Est-ce que par cette saisie, le ministère empêchera la publication de caricatures, articles sur le Roi ou sur les princes et princesses ?! Ni les censures, ni les interdictions, ni les gros montants de dommages et intérêts n’ont empêchés la publication de tels articles ! Il faut bien penser à une solution qui arrange LES DEUX PARTIES, pas seulement UNE ou AUCUNE comme le cas d’Akhbar Al Youm.

Nandritra ny roa volana, [no nanjaka] ny sivana natao tamin'ny Telquel, Nichane, Le Monde, sy ny fanadihadiana mpanao gazety maromaro (Al Ayam, Al Mishaal Al Jarida Al Oula), fa mbola ho avy ny tena katraka: mifarana ny vanim-potoanan'ny sivana sy ny fanadihadiana fa manomboka kosa ny vanim-potoan'ny fandraofam-pananana. Mbola tsy nanaitra ny olona tahaka tahaka izay hanairany azy aoriana kely ilay kisarisary aloha. Fa angaha hampihemotra famoahan'ny olona sariritatra sy lahatsoratra momba ny mpanjaka sy ny zanany ny fandraofana ataon'ny minisitera? Tsy manakana ny fivoahan'ireny lahatsoratra ireny na sivana na fandraràna na fandoavana onitra vola be! Tsy maintsy tadiavina ny vahaolana mety AMIN'NY ROA TONTA, fa tsy ny IRAY fotsiny na TSY MISY mahazo tombontsoa tahaka ny tamin'i Akhbar Al Youm.

Voasakana tsy hiteny teo anivon'ny Firenena Mikambana ny solontena malagasy

Jentilisa — Wed, 30 Sep 2009 07:51:01 +0000

MpanoratraLova Rakotomalala · Nandika Jentilisa · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Nandray kihon-dalana vaovao indray ny kizo politika mihatra eto Madagasikara. Tao anatin'ny tetika hampana-kery ny fitondrana malagasy tohanan'ny miaramila eo amin'ny sehatra iraisam-pirenena, dia efa tafiditra handray fitenenana mandritra ny fivoriamben'ny Firenena Mikambana ao New York ny mpitondra an'i Madagasikara ankehitriny, Andry Rajoelina, tamin'ny alakamisy teo, saingy tsy afa-nandray fitenenana. Nampidirina handray fitenenana indray ny lehilahy ny zoma saingy, nanambara ampahibemaso ny fanoherany ny handraisany fitenenana manoloana ny fivoriambe ny solontenan'i Repoblika demaokratikan'i Kôngô, misolo tena ny Southern African Development Community (SADC) raha iny handray fitenenana iny indrindra izy. Natao ny fandatsaham-bato(fr) ka ny valin'izany dia 23 no nanohitra ny hikabarian- dRajoelina, 4 no nanaiky ary 6 no tsy nilaza ny heviny. Voamariky ny fandresen-dahatra araka ny voalazan'ny lalàna ny nanaovana azy ary tsikaritra ny fisavoritahana raha arahina ny lahatsary navoakan'ilay mpamaham- bolongana Malagasy vatofototra:

FIZARANA 2-Fanakanana an'i Andry RAJOELINA teo amin'ny Firenena Mikambana 25 sept 2009
nampidirin'i vatofototra. - Jereo ny lahatsary farany.

Maro tamin'ny mpamaham-bolongana sy mpisioka an-tserasera Malagasy no nanaraka tamin'ny alalan'ny fandaharana mivantana an-tsarin'ny Firenena Mikambana sy nisioka (ni-twit) ihany koa fa niditra amin'ny fiolahana tsy fantatra indray ny krizy eto Madagasikara.
Raha hiakatra ny sehatra Rajoelina no nanamarika ny mpamaham-bolongana Malagasy Aliotsy:

Congo's rep just called on member states (SADC or UN?) to walk out on Rajoelina if he speaks. http://www.un.org/webcast/ #Madagascar #fb

Niantso ny firenena mpikambana (ao amin'ny SADC sa ONU?) hivoaka ny solontenan'i Kôngô raha vao miteny eo Rajoelina. http://www.un.org/webcast/ #Madagascar #fb.

Sanganehana ihany i Rashaja:

situation is quite funny actually…total mess, total confusion. President of Session and advisor not experienced enough? #UN #Madagascar

Mampihomehy ihany ny toe-draharaha amin'izao fotoana izao…mikorontana sy misavoritaka tanteraka. Tsy ampy traikefa ve ny filoha sy ny mpanolotsainan'ny fotoana? #UN #Madagascar

Nanampy i Samganegie (fr):

président de l'assemblé est même sorti de sa tribune, et ses assistant sont completement paumés !!#madagascar .

Nivoaka ny sehatra mihitsy ny filohan'ny fivoriambe. Very hevitra tanteraka ny mpanampy azy !

Mifokofoko amin'ny toe-draharaha politika eto Madagasikara i Streetrover :

Rajoelina shunned at the UN, its ambassador @ UN publicly named in an internatnl bribery scheme on the same day! #madagascar needs a break!

Nangarihana tao @ Firenena Mikambana Atoa Rajoelina, notononina ampahibemaso ho tafiditra amina kolikoly iraisam-pirenena ny androtr'io ihany koa ny masoivohony ao @ Firenena Mikambana! mila miato kely aloha i #madagascar.

Nitovy hevitra i HairyT sy i Solofo nilaza fa andro matroka eo amin'ny tantaran'i Madagasikara izao:

RT @solofo: What a shame for #Madagascar . I don't care about #Rajoelina/ RT Pdt Prevented from Taking Floor at #UN

RT @solofo: Henatra ho an'i #Madagascar . Tsy raharahako ny tsy nahazoan-d #Rajoelina niteny teo anoloan'ny Firenena Mikambana.

Nanamarika ity toe-javatra ity koa ny bolongana mpanohana ny fitondrana Madagate (fr):

Ce moment irritant dans l’histoire de Madagascar fait déjà partie du passé. Car cette crise aura une fin, quoi qu’il puisse arriver. Pour le moment, la majorité des Malgaches de Madagascar commence à la vivre très mal car ils se perdent en conjectures.

Efa any amin'ny vanim-potoan'ny lasa sahady io fotoana mahasosotra ao anatin'ny tantaran'i Madagasikara io. Tsy maintsy hisy farany rahateo ny krizy na ho inona na ho inona no hitranga. Fa amin'izao fotoana izao dia mipaka lalina amin'ny Malagasy eto Madagasikara iny noho ny sangodim- panina isan-karazany.

Mandritra izany fotoana izany, velona indray ny rotaka rehefa nandamoka ny tany amin'ny Firenena Mikambana. Namoaka tao amin'ny twitter i Investgasy fa:

#Madagascar: shootings in Anosy (Tana) right now, armed 4×4 are everywhere

Raikitra indray izao ny fipoapoahana ao Anosy (Tana), feno 4×4 mitondra fitaovam-piadiana ny tanàna.

Nohamarinin'ny Reuters avy eo ny tatitra, milaza ny fandefasana baomba mandatsa-dranomaso sy tifitra fampitandremana natao tamin'ny mpanao fihetsiketsehana.

Farany i Jentilisa dia nitatitra fa mitaky ny hampiharan-dRajoelina ny fampanantenana natao taminy ny tanora rezervista niara-nitolona taminy tany ampiandohan'ny krizy(mg):

..ny rezervista tanora, nitolona tamin'ny andron'ny TGV, hidina an-dalambe izy ireo hitondra sora-baventy satria tsy tanteraka ny fampanantenana natao tamin'izy ireo, toy ny hanomezana asa ho azy ireo tahaka ny hoe fampidirana azy ho miaramila ary hotsinjovina manokana ny rezervista nanohana ny tolona.

Lova Rakotomalala

Mbola manalokaloka ao Gabon sy Maoritania ary Madagasikara ny Frantsafrika

Jentilisa — Thu, 17 Sep 2009 07:08:11 +0000

MpanoratraLova Rakotomalala · Nandika Jentilisa · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Mbola nampiharihary ny teti-panorona politika ampiharin'i La Frantsa amin'ny zanataniny teo aloha, sy mbola ananany tombotsoa politika sy toe-karena isan-karazany ny herisetra niseho vao haingana tany Gabon sy Madagasikara, sy ny fifidianana nolavin'ny maro any Maoritania. Lazaina matetika amin'ny hoe Frantsafrika (Françafrique) izy io

Noampangaina ho feno hosoka ny fifidianana tany Gabon satria nolazaina ho mpandresy tamin'ny fifidianana i Ali Bongo, ny zanakalahin'ny filoha maty vao haingana Omar Bongo. Nitarika fandoroana ny masoivohon'i Frantsa ao Port-Gentil, tanàna misy ny foiben'ny orinasan-tsolika frantsay Total ny herisetra nitranga taorian'ny fifidianana tany.

Eto Madagasikara, toa handamoka indray ny dinika notarihin'ny vondrona mpanelanelana iraisam-pirenena hamerenana ny fandriampahalemana fa henjana ny famoretana nataon'ny mpitondra tetezamita ny mpanohitra tamin'ny mpanao fihetsiketsehana ny zoma lasa teo. Tao an-drenivohitra Antananarivo ohatra dia nahitana mpanao fihetsiketsehana nisintontsintona vazaha teo akaikin'ny hotel Glacier rehefa nandrava ny fihetsiketseham -panoherana ny fananganana governemanta tsy iraisan'ny ankolafin-kery rehetra misy araka izay nifanarahana tany Maputo ny hery miaramila.

Ary ny farany ao Maoritania, dia lasa ara-dalàna noho ny nanantanterahana fifidianana heverin'ny mpanohitra tany an-toerana ho feno hosoka ny fahefan'ny Jeneraly Mohamed Ould Abdel Aziz, izay nanongam-panjakana tamin'ny herintaona. Ary dia efa nanontany tena moa ny Maoritaniana hoe nahoana moa no i Frantsa no anisan'ny voalohany nanaiky (fr) ny valim-pifidianana.

Fonjan-kevitra efa eken'ny besinimaro amin'ny ankapobeny ny resaka Francafrique hany ka niteny mihitsy ny sekreteram-panjakana frantsay misahana ny fampandrosoana ny ampitan-dranomasina teo aloha Jean-Marie Bockel tamin'ny Janoary 2008 fa “te-hanasonia ny filazam-pahafatesan'ny Françafrique izy”

Efa ananan'ny maro dôsie ny fomba fiainan'ny mpitondra Afrikana monina ao Frantsa. Porofo mivandravandra iray amin'ny fanaovan'i Frantsa vavany fotsiny toy ny haron-tabebaka ny sarintanin'ny fonenan'ny Afrikana mpanao didy jadona manodidina an'i Paris navoakan'ny Rue89. Nametraka lisitry ny tatitra sy ny sary ao amin'ny flickr ho porofon'ny fisian'ny Françafrique ihany koa ny ONG cellule Francafrique.

Haingana dia haingana ohatra ny nanasongadinan'ny bolongana Malagasy sy Frantsay fa ny Ambasadera Frantsay Chataignier no diplaomaty vahiny voalohany tamin-dRajoelina ny andro manaraka ny fanonganam-panjakana teto Madagasikara. Mampiseho ny fomba fiasan'ny Frantsafrika eto Madagasikara amin'ny alalan'ity lahatsary manaraka ity ny mpamaham-bolongana malagasy NJ:

Ny antony lazain'ny mpamaham-bolongana matetika nidiran'i Frantsa an-tsehatra eto Madagasikara dia ny habetsahan'ny solika azo trandrahana any amin'ny faritr'i Bemolanga. Nahazo ny 60%n'ny toerana ny Total izay heverina hitrandraka solika 180 000 barikana solika isan'andro mandritra ny 30 taona mahery. Nolazain'ny Reuters aza fa ny tahirin-tsolika ao Tsimiroro dia mahatratra hatramin'ny 1,7 miliara barika.

Manjary mivadika ho herisetra matetika izany fihetsika ataon'i Frantsa heverina ho manelingelina ny fivoaran'i Afrika izany.

Mba miezaka ny nanome soso-kevitra isorohana ny fanalàna fo amin'ny teratany frantsay ho setrin'ny Frantsafrika ny mpamaham-bolongana Malagasy Vony. Nanokatra taratasy ho an'ny mpizaka ny zom-pirenena frantsay eto Madagasikara i Vony (fr):

On dit que vous, Français, venez du pays des droits de l’Homme

Mais on sait aussi que vous vivez désormais dans un pays où la terreur règne,
Parce que Madagascar est aussi une partie de votre histoire, nous vous demandons
solennellement de nous soutenir et nous aider à retrouver notre dignité de
Malgaches et notre fierté de vivre sur cette île [..] Nous Malgaches au pays, en France et à l’étranger faisons appel à votre solidarité envers votre peuple ami et à votre foi en la démocratie et le respect des droits de l’Homme.
Parce que vous êtes aussi menacés par l’avenir sombre et désastreux qui nous guettent tous, , ne détournez pas les yeux mais tendez nous la main pour mieux dénoncer ce que vous ne toléreriez pas dans votre propre pays!

Lazaina fa avy any amin'ny firenen'ny zon'olombelona ianareo Frantsay nefa fantatra ihany koa fa miaina aty amin'ny firenena anjakan'ny horohoro ianareo, satria manko efa tafiditra ho anisan'ny tantaranareo i Madagasikara,

Koa miangavy anareo izahay hanampy anay hamerina ny hasina mahamalagasy sy ny fahamendrehan'ny Nosy […] Miantso ny fiaraha-mientana avy aminareo noho ny fanajanareo ny demaokrasia sy ny zon'olombelona izahay Malagasy. Satria manambana aminareo ihany koa ny ho avy matroka, aza mangarika anay fa tolory tanana izahay ahafahanay manameloka izay tsy zakanareo ihany koa any amin'ny tany fiavianareo

Niresaka ny herisetra tamin'ny zoma i Tahina sy ny tsiaro ratsy niainany:

My bus line passes through the 13 Mai Square, a hot spot if not the hottest after the Ambohijatovo Park. And this logical question asked to the conducteur before getting on the bus “Do you go till Analakely?”, “Yes, Sir.” Along the street you pay attention to any abnormal things, people gathering at one place, suspicious traffic, you to stretch your ears to over hear others’ conversations. You take out your mobile and try to call someone who’s supposed to be downtown to know if he’s safe and ask him what he’s witnessed. All of that recalls me bad things. Things that I’m likely to live again in the days to come.

Mamakivaky ny kianjan'ny 13 mey ny fiara fitaterana nandehanako, toerana mafana, raha tsy ny mangotraka indrindra taorian'ny kianjan' Ambohijatovo. Tsy maintsy nanontany ny saofera ihany hoe: “Handeha hatrany Analakely ve ianao?”, “Ie!”. Tsikaritrao avokoa ny zavatra hafahafa rehetra nandritra ny dia, tahaka ny fivorian'ny olona tamin'ny toerana iray, ny fifamoivoizana mampiahiahy, tsy maintsy mba mihaino ny resaky ny hafa ihany. Miantso olom-pantatra amin'ny finday amin'izay heverinao ho any afovoan-tanàna ianao manontany raha milamina ny tany ka hitantarany izay hitany. Mampahatsiaro ahy zava-dratsy avokoa izany rehetra izany. Tranga izay mety mbola hiseho indray.

Any Gabon kosa no itantaran'ny mpamaham-bolongana Malagasy Harinjaka, izay mitoetra any Libreville ny mety ho porofon'ny hosoka izay nahatonga ny fandresen'i Ali Bongo:

of the cards featured in the image above, the one on the left is authentic, while the one on the right has been forged. The difference is quite clear - the one on the left has been stamped after the photo was attached, whereas the photo on the right was not stamped with the card, meaning that the photo can be changed - so that several people can vote with the same electoral card.

Amin'ny karatra hita amin'ny sary eo ambony ireo dia tena izy ny eo ankavia, raha namboamboarina kosa ny eo ankavanana. Mazava ihany ny fahasamihafana - notombohina ny eo ankavia rehefa avy nametahana sary, nefa ny eo ankavanana kosa dia tsy misy fitomboka ny sary, izay midika fa mety ho nosoloina ny sary - mba ho maro ny olona afaka hifidy amin'io karatra iray io.

Ity manaraka ity kosa dia lahatsary ahitana vehivavy Gabonezy miampanga mivantana an'i Lafrantsa ho tompon'andraikitra mivantana amin'ny fanaovana hosoka nandritra ny fifidianana hampandresy an'i Bongo (fr):

Nolavina matetika ho tsy misy tahaka ny petrakevitry ny fiokoana (théorie du complot) any amin'ny tany Tandrefana ireny rehetra ireny. Saingy manaporofo ny fisian'ny Frantsafrika mivantana eo imason'ny mpamaham-bolongana sy ny olo-tsotra Afrikana maro ny gidragidra nitranga tany Gabon, Maoritania ary Madagasikara.

Lova Rakotomalala

Maraoka: niseho masoandro ny fampiasana zaza

Jentilisa — Tue, 08 Sep 2009 03:24:39 +0000

MpanoratraJillian C. York · Nandika Jentilisa · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Zineb Chtit any amin'ny hopitaly

Misy zazavavy tsaboina noho ny ratra sy daroka nahazo azy ao amin'ny hopitaly. Tsy mahalala endri-piainana hafa ankoatra izay iainany ankehitriny i Zineb Chtit rehefa nalefa hiasa ho mpanampy an-trano tamin'ny faha-10 taonany, miasa amina mpanankarena sady midaroka no tsy manome hanina. Hoy ny nosoratan'i A Moroccan About the World Around Him (Maraokana iray miresaka momba ny tontolo manodidina azy) momba ny voina mahazo azy ao amin'ny lahatsorany iray:

Zainab looked emaciated. Her body was bruised and bleeding from beatings. She was branded on her lips with a red-hot iron. She was burned with boiling oil on her chest and private areas. She was illiterate. She never experienced the joy of playing with friends. Her future was decided for her: trudge around the mill till the day she dies. And a few days ago, she almost did.

Hita ho kaozatra i Zainab. Feno fariparitra sy dian-daroka ny tenany. Mena mivaivain'ny vy ny molony. Nodorana ny menaka ny tratrany sy ny faritra saro-pady. Tsy mahay mamaky teny sy manoratra izy. Tsy mba niainany veliely izany miara-milalao amina namana izany. Efa voafaritra ny ho aviny: mihaodihaody manodidina ny laona mandra-pahafatiny. Ary efa saiky lasana tokoa izy.

Indrisy fa tsy tranga manokana ny mahazo an'i Zineb. Mahatratra 177 000 ny isan'ny zaza latsaky ny 15 taona miasa any Maraoka, ka ny 66 000 dia mpanampy an-trano. Eny fa na dia efa nanasonia ny Dinan'ny Firenena Mikambana momba ny Zon'ny kilonga aza i Maraoka, mametra ho 12 taona raha kely indrindra vao mahazo alefa hiasa ny olona, fetra farany ambany ao an-toerana. Maro ny tatitra momba ny fampijaliana mpanampy an-trano, tahaka ity iray izay nosoratan'i Tingis tonian'i Anouar Majid ity. Nefa dia mbola mivarotra ny zanany vavy amin'izay mahasahy ambony indrindra ihany ny fianakaviana maro fa entin'ny fahantrana, ampiasaina ho mpanampy an-trano izay indraindray miasa tontolo andro sy tontolo alina. Mitantara ny mpanjò ny ankamaroan'ny mpanampy an-trano ny mpamaham-bolongana Sarah Alaoui:

Noho ny fahantrana mianjady dia tsy manan-tsafidy hamelomana ny ankohonany sy ny zanany ankoatra ny mandeha ho mpanampy an-trano any amin'ny mpanankarena ireo vehivavy tsy nandia fianarana any ambanivohitr'i Maraoka. Mbola asongadin'ny karazan'asa ataony - mpanampy an-trano natao ho hita fa tsy natao horenesina- ny holatry ny fahantrana efa naraikitra taminy teo am-piterahana. Miasa any ambadiky ny sehatra tahaka ireo mpanompo an-trano fitantaran'i J.K. Rowling any amin'ny boky tantara foroniny izy ireny.

Maro ny ankohonana any Maraoka no miezaka ny manome trano fialofana ho an'ny mpanampy an-tranony fa tsy toera-mpiasana ihany. Nanara-maso ny zanaky mpanampy an-tranony hatrany ny renibeko mba hahazoan'izy ireny fitaizana sy fampianarana tahaka ny an'ny zanany sy ny zafikeliny— Iray sekoly amin'ny anadahiko (cousin) i Naima, raha niasa tao amin'ny renibeko ny reniny. Saingy indrisy moa aleo tsorina fa tsy mitovy fikarakarana ny mpanampy an-tranony tahaka izany ny ankapoben'ny mpampiasa eto amin'ny firenena.

Ao amin'ny fitateram-baovaon'ny [FR] La Vie éco dia samy voampanga ho nanao heloka bevava avokoa na rangahy na ramatoa mpampiasa an'i Zineb, fa araka ny tolo-kevitry ny mpamaham-bolongana Reda Chraibi, dia tokony hisy haingana dia haingana ny fiovana. Namelabelatra [FR] soso-kevitra maro hisorohana ny fandefasana ny ankizivavy hiasa mbola kely ny mpamaham-bolongana. Santionan'ny tolo-keviny:

Accorder des aides sociales aux familles les plus pauvres afin qu’elles ne soient pas contraintes de faire travailler les enfants au lieu des le envoyer à l’école. La scolarité pour cette catégorie de la société devrait être totalement gratuite tant pour l’enseignement que pour l’équipement scolaire. A ce propos, l’opération de distribution de cartables équipés est une bonne initiative qui devrait être étendue dans tout le Royaume.

Donner à l’Association « Touche pas à mon enfant » (touche pas à mes enfants) ou à une institution publique le droit de recenser et de contrôler le travail des enfants servantes, le droit d’entrer dans les maisons pour discuter avec elles et vérifier si elles sont traitées dignement. Encourager leur éducation et leur alphabétisation. Ouvrir et faire connaitre un centre d’accueil pour les enfants servantes qui veulent fuir d’urgence le foyer dans lequel elles travaillent, afin que plus aucune Zineb Chtet n’èrre dans la rue dans le sang en demandant l’aide d’inconnus…

Manome fanampiana ara-tsosialy ny fianakaviana tena mahantra mba tsy hahatery azy ireny handefa ny zanany hiasa fa tsy hianatra. Tokony ho maimaim-poana na ny fampianarana na ny kojakojam-pianarana ho an'ireny sarangam-piaraha-monina ireny. Eo amin'izay indrindra dia tokony hatao manerana ny fanjakana ny fanapahan-kevitra mety hizarana kitapo efa misy kojakoja ao anatiny [FR]. Manome alalana ny fikambanana “Touche pas à mon enfant” (Aokanao ny zanako) na sampan-draharaham-panjakana hafa hanisa sy hanara-maso ireo zaza miasa tsy fidiny, manan-jò hiditra any an-trano hiresaka amin'ireny kilonga ireny hanamarinana raha voakarakara ny mahaolombelona azy. Handrisihana ny fitaizana sy fampianarana azy ireny hahay mamaky teny sy manoratra. Manokatra sy mampahafantatra ny fisian'ny toerana fandraisana ireo zaza te-handositra ny trano iasany, mba tsy hisy intsony Zineb Chtets feno ratra mirenireny eny an'arabe mitady fanampian'olon-tsy fantatra….

Nofehezin'i A Moroccan About the World Around Him (Maraokana iray miresaka momba ny tontolo manodidina azy) toy izao moa ny lahatsorany:

I am reminded of a speech Mr. Eliezer “Elie” Wiesel gave at the White House in 1999 “The political prisoner in his cell, the hungry children, the homeless refugees — not to respond to their plight, not to relieve their solitude by offering them a spark of hope is to exile them from human memory. And in denying their humanity, we betray our own.”

Tsaroako ny kabarin'Atoa Eliezer “Elie” Wiesel tao amin'ny Trano Fotsy tamin'ny 1999 nanao hoe “Ny gadra politika ao amin'ny efi-pamonjana azy, ny ankizy noana, ny tsy manan-kialofana - manoka-monina azy ireny ho tafala amin'ny tsiaron'olombelona ny tsy mamaly ny hetahetany, na tsy manome tara-panantenana ho azy ireny. Raha mandà ny maha-olombelona azy ireny isika dia mamadika ny maha-antsika antsika.

Jillian C. York

Maraoka: Fanehoan-kevitr'ireo mpitoraka blaogy noho ny fandraràna gazetiboky

miora — Wed, 26 Aug 2009 03:07:54 +0000

MpanoratraJillian C. York · Nandika miora · vakio ato ny lahatsoratra nadika

Tamin’ny herinandro lasa, ny tontolon’ny blaogy maraokana dia nitraotra noho ny fanapahan-kevitry ny governemanta tamin’ny fangoronana ireo gazetiboky maraokana malaza roa - TelQuel (amin’ny teny frantsay) ary Nichane - (Arabo)- tamin’ny namoahan'izy ireo fitsapan-kevitra ireo Maraokana tsotra momba ny fahitan'izy ireo ny ftondram-panjaka, ny Mpanjaka Mohammed VI, na dia teo aza ny filazana fa 91%-n’ireo Maraokana dia nankasitraka ny fitondrany nandritra ireo folo taona voalohany nitondrany.

Hetsika iray, mitondra ny anarana hoe “9% aho” (”I am a 9%”) dia natsangana maika mba hisehoan'ireo tsy faly tamin’ny fanapahan-kevitra. Nandritra iny herinandro lasa iny, ny Twittoma (vondrom-piarahamonina Maraokana mampiasa ny Twitter) dia nampiasa ny hashtag #9pcMaroc mba hiresahana an’iny tranga iny (navoitra ao amin’ ity piece -n'ny UAE's The National ity), raha mitohy mandalina ity resaka ity kosa ny tontolon’ny blaogy. Fivoarana iray vaovao, ny nanivanana ny gazety frantsay Le Monde (izay namoaka am-pahibemaso ny vokatra ) dia nampiakatr'afo ireo mpitoraka blaogy sasany. Rachid Jankari dia manoratra:

Je pense que cette interdiction et son argumentaire est un vrai retour en arrière. Et pour cause, c'est une nouvelle consécration de la “sacralité” du Roi. En invoquant cet argument, archaïque, je pense que l'avenir du débat sur le présent et l'avenir du pays est encore une fois hypothéqué.

Mieritreritra aho fa ity fandraràna ity sy ny tohan-kevitra momba azy dia fihemorana any aoriana. Antony, fanamasinana bebe kokoa ny “hasin'ny” mpanjaka. Amin'ny fandrosoana io tohan-kevitra io dia heveriko fa tandindonin-doza indray ny ho avin’ny dinika momba ny ankehitrio sy ny hoavin'ny firenena.

Manoratra i The Lounsbury ao amin'ny ‘Aqoul:

Mampihomehy koa izany. Manome tombony ny fanjakana ity fitsapan-kevitra ity ka tena hadàlana be ny fandraràna ny famoahana azy. Na izany aza anefa, maneho ny toe-tsaina Makhzen efa ntaolo izay mbola raiki-tampisaka ao amin’ny governemanta izy io. Na dia manana fahadisoana aza ny Mpanjaka (M6), tsy tafiditra amin'ireny ny hadàlana mivandravandra toy ity. (ireo endrika mampandry adrisa izay mbola mety ho azo iadian-kevitra ihany, na dia mbola vonona ny ho azy foana aza aho, jereo fotsiny ireo mitovy laharana aminy…) Nefa ilay mpisolelaka Naciri dia nanao ny zava-drehetra mba hahazoany ny zavatra iriany. Noho izany, eny, ny tany rehetra dia tokony hahalala fa ireo mpomba an’i Makhzen dia tsy mahatanty ny hoe fantatr’ireo mponina marokanina fa 91% “monja” no afa-po tamin’ny folo taona voalohany nitondran’i M6 araka ny fitsapan-kevitra iraisam-pirenena iray. Hanaraka eto ihany ireo vaovao fanampiny momba ilay fitsapan-kevitra.

Mafy ny adin'ireo ntaolo adala.

Ny mpitoraka blaogy maraokana Larbi, mahalala ny herin’ny Aterineto, dia namoaka ireo valin'ny fitsapan-kevitra ao amin’ny blaoginy, sady nanamarika fa sarotra be ny hanafina amin’ny vahoaka ilay izy:

Finalement c’est l’AFP qui a eu la primeur de publier le Sondage Interdit, en détail avec tous les chiffres. Dépêche qui sera reproduite par tous les médias du monde. Maintenant à moins d’interdire tous les médias du monde les censeurs sont très mal barrés.

Tamin’ny farany, dia ny AFP no nahazo ny tombon-dahiny namoaka ity fitsapan-kevitra voarara ity, tamin’ny antsipiriany, miaraka amin’ireo isa. Fanapariahana izay naverin’ireo media eran-tany novokarina. Amin’izao fotoana, tena tsy afa-miala ireo mpandrara afa tsy hoe mandrara ireo haino aman-jery eran-tany angaha.

Ny mpitoraka blaogy Ibn Kafka koa dia namoaka ireo vokatra ireo , ary koa ny lahatsoratry ny gazety Le Monde, manentana ireo mpitoraka blaogy maraokana hafa hanao toy io ihany koa. Ny mpitsikera Kaouthar Lbiati dia mamaly:

La position des autorités marocaines (ministère de la communication) est décevante encore une fois. Bien sûr que le peuple marocain, comme tous les peuples d’ailleurs, a le droit d’évaluer sa monarchie à laquelle il est lié par le pacte d’Al Beiâ depuis plusieurs siècles maintenant. Le peuple marocain veut désormais s’exprimer, s’expliquer, être écouté et prendre en main sa destinée. Arrêter l’oppression enfin!

Ny toerana misy ireo manam-pahefana Maraokana (Minisitry ny Fifandraisana) dia mbola nandiso fanantenana indray. Mazava ho azy fa ny vahoaka Maraokana, ohatran’ireo vahoaka hafa rehetra ihany, dia manana zo hitsara ny fanjakana izay mifamatotra aminy araka ny fifanarahan'i Al Beiâ nandritra ny taonjato maro izao. Te-haneho ny heviny amin’izay ny mponina Maraokana, te-hifanazava, ho henoina ary handray an-tànana ny ho aviny. Mba ajanony amin'izay ilay famoretana e!

Ho hamintinana, ny mpitoraka blaogy Maraokana ao amin'ny Réflexions et autres idées dia manambara:

Il faut voir plus loin que son nez. Que sera le Maroc dans 5, 10, 20 ou 50 ans ? C'est à quoi le gouvernement et le pouvoir doivent travailler et non à proclamer des fatwas contre des journaux et des livres…

Tokony hijery lavitra noho ny tendron'orony ny olona. Ho toy i Maraoka afaka 5, 10, 20, na 50 taona? Izany no tokony hiasan’ny Governemanta sy ny Fanjakana fa tsy ny fanambarana ireo Fatwas mandrara ireo gazety sy boky …