Nahanton'ny fitondrana moa ny fampiharana ilay lalàna, ary manondro ny mpitatitra sasany fa niverina tamin'ny asany araka ny mahazatra ny bazary, raha niteny kosa ny hafa fa mbola mitohy ny fitokonana.

Ankavitsiana tokoa izany fitokonana any Iran izany ary tsy misy sendikà mijoro ara-dalàna any. Maro nohoizany ny mpamaham-bolongana no mitantara ity toe-draharaha ity. Manao fanadihadiana ny sasany raha mitatitra izay hitany fotsiny ny hafa.

Ghajarboys ohatra mizara ny sary nalainy (ambony) tany amin'ny Bazariben'i Teheran ary miteny [fa]:

Nankany amin'ny Bazariben'i Teheran aho androany [12 Oktobra] ary nahatsikaritra fa nikatona avokoa ny trano fivarotana rehetra fa eo avokoa na izany aza ny mpivaotra miandry vaovao…. Niteny tamiko ny iray tamin'izy ireo fa tena tezitra izy ireo noho ny filazana azy ireo tamina gazety iray ho mpanao varomaizina!… tahaka ny hoe niseho ny fitokonana satria tsy mahafa-po ny mpivarotra sy ny mpanelanelana ny fampiatoana mandritra ny roa volana ilay lalàna momba ny hetra.

Cherikonline no manoratra [fa] fa nikatona ny fivarotana tao amin'ny bazariben'i Teheran tamin'ny 12 Oktobra ary mameno ny tanàna ny mpitandro ny filaminana.

Khiyalat no miteny [fa] momba ny fitokonan'i Isfahan:

Mieritreritra aho fa miompana bebe kokoa amin'ny toe-draharaha politika any Iran ity fitokonana ity fa tsy noho ny fanapahan-kevitra ara-toe-karena ary mety hivadika ho hetsi-panoheram-bahoaka ny tsy fahafalian'ny vahoaka amin'ny fitondrana… Nisy filaharambe manko tany Isfahan izay nahitana vahoaka nihiaka hoe “Adinoy ny amin'i Palestina fa hevero ny momba anay” sy ny hoe “Tsy mitady ny rariny izahay!”

Mifandraika amin'ny teny famerimberin'ny filoha Mahmoud Ahmadinejad moa ireo hiaka roa ireo. Nampanatena manko izy ny hametraka ny rariny eto amin'ny firenena sy hanohana ny antokon'ny mpitolona Palestiniana Hamas.

Ma Hameh Khobim no nanoratra [fa] fa nisambotra mpivarotra lehibe iray tany Isfahan ny mpitandro ny filaminana fa namotsotra azy afaka andro vitsy taty aoriana.

Hamed Talebi, mpamaham-bolongana mpanohana an'i Ahmadinejad  no miteny ao amin'ny Khabarnegar Mosalman (midika hoe mpaka vaovao Miozolomana) [fa]:

Mpivarotra sasantsasany no nampirisihan'ny kapitalista vitsy an'isa hitarika fitokonana na dia efa nampanantena ny hampitsahatramandritra ny roa volana ny lalàna aza ny fitondrana. Efa niantso ny mpivarotra hizara ny heviny koa manko ny Goverinemanta … Nahatohitra ny fanafihana miaramila sy fampihorohoroana isika… saingy henatra izao isika tsy mahatohitra jiolahy vitsy kely izao.

Maro tamin’ny mpamaham-bolongana mpitahiry ny fahazarana Iraniana sy mpanohana ny repobilika Isilamika no nanambara ny fanohanany ity diam-panoherana ity, ary niantso ny mpitondra mahefa hamotsotra azy. Maro tamin’ireo mpianatra Isilamika sy mpitondra fivavahana tokoa no nanao fihetsiketsehana ho fanafahana azy. Maro tamin’ireo mpikambana sy mpamaham-bolongana ireo no mpikambana ao amin’ny Fikambanan’ny Mpianatra Mitady ny Rariny, vondrona Isilamika sy mpitandro ny fahazarana izay mitsikera ny mpitondra Iraniana ho tsy mihetsika loatra hiady amin’ny kolikoly.
Etsy andaniny koa, zara raha taterin’ny mpamaham-bolongana mpitaky ny fanavaozana sy ivelan’ny fivavahana ity fitazonana amponja mpitondra fivavahana ity. Manaporofo tokoa izao ny fizarazaran-kevitry ny ny tontolom-bolongana Iraniana.

Namoaka ny sarin’ilay mpitondra fivavahana maromaro [Fa] ny mpamaham-bolongana Mostazafin (midika hoe ‘voateritery’ amin’ny teny Perisiana), izay nanaraka akaiky ny vaovao momba ity fanoheran’i Jahnashahi ity, ary nolazainy fa gazetin’ny mpianatra miisa 18 no namoaka fanambarana hanohanana ny diam-panoherana revolisionera ataony.

Naka ny sombin’ny filazana nataony izy:

“In Sirjan we witnessed how power circles and capitalists illegally took control of many properties that belong to the Iranian people… People who acted against Islamic Republic law and Islam.”

Hoy ny filazan’i Mostazifin momba ny hetsiky Jahnashahi:

“For two years he tried to attract the Iranian authorities’ attention to enormous financial corruption, but nobody paid any attention… What happened in Sirjan is just an example of what is going on across Iran.”

Markazinews moa nanoratra fa mpitandro ny filaminana miisa 6 no nisambotra an’i Jahanshahi nanery azy hiditra anaty fiara raha mbola tao amin’ny Môsikea izy. Araka ny tatitra dia nosamborina izy satria mandika ny fitsipika mifehy ny mpitondra fivavahana.

Nalain’i Markazinews ny sombim-panambaran’ny Mpianatra mitady ny Rariny, mampahatsiahy ny tenin’ny Ayatollah Khomeini, mpitarika ny Repobilika isilamikan’i Iran teo aloha, fa tsy mahazo manadino ny mahantra sy ny vahoaka tsy mikiraro ny mpitondra fivavahana … Nohazavazavain’izy ireo fa tsy ho andeferany ny kitoatoa ataon’ny mpitondra fanjakana, ary hotontosainy ny adidy revolisionera ataony.

Bignaehstiz indray namoaka badge (mari-pamantarana) hanohanany ilay mpitondra fivavahana ary mivaky toy izao “Ho fanoherana ny kolikoly ao Sirjan, dia miaraka amin’i Jahanshahi izahay.” Nampian’ny mpamaham-bolongana moa fa misy mpianatra sy mpitondra fivavahana manohana azy ka hiara-dalana aminy eny atsefatsefan-dalana eny hanoherana ny kolikoly.

Kashmar injao mitsikera ny Fitsarana Manokan’ny Mpitondra Fivavahana izay namoaka ny didim-pitsarana hisamborana sy hamonjana an’i Jahanshahi, ka manontany hoe nahoana moa tsy ny mpitondra fivavahana manao kolikoly no enjehiny.

Namoaka mari-pamantarana moa ny Muslim Bloggers Association(fikambanan’ny mpamaham-bolongana Silamo) izay milaza fa ny mpitondra fivavahana mpanao tsolotra no tokony samborina fa tsy ny mpitondra fivavahana avy any Sirjani.

Raha faly amin'ny fanafahana ny gadra Libaney any Isiraely ny fitondram-panjakana Iraniana, nanontany ny momba ireo Iraniana nosamborina any Libanona kosa ny mpamaham-bolongana Iraniana.

Mohmmad Ali Abtahi, filoha lefitra Iraniana teo aloha sady mpamaham-bolongana, no niteny fa izay rehetra mahalala ny tontolon'ny politika sy tsy mandanga amin'ny tenany, dia hanaiky fa nandresy sy nahombiazana hatrany tao anatin'ny roa taona izay ny Hezbollah sy  Sayed Hasan Nasrallah mpitarika azy. Nampian'i Abtahi fa:

Western media claims that Nasrallah is under the influence of Iranian officials, who are in the charge of country’s [Lebanon] foreign affairs. I guess these are empty words because if our diplomacy could act for Iran’s interests as did Hezbollah for its own interests, Iran could achieve great victories. With such victories that Sayed Hasan got, we just could wish he would Iran’s diplomacy’s adviser.

Furogh2007 indray mahita ny fifalian'ny fampahalalam-baovao (-mpanjakana) Iraniana eo amin'ny fifanakalozana (gadra) eo amin'ny Hezbollah sy Israel. Nampian'ny mpamaham-bolongana hoe:

“There are several Iranian security agents have been taken as hostages in south Lebanon but the Iranian Government refuses negotiation. Why is the Iranian Government rejoicing about the exchange of prisoners in Lebanon but refuses such an act to save Iranian citizens.”

Tobi indray mba te-hiavaka[Fa] ary niteny hoe:

Iranian officials are wrong when they say this exchange was a humiliating defeat for Israel. Israel showed it considers their dead people with great value.

Tao anatin'ny taona maromaro izao, dia nisy mpitoraka blaogy iraniana nampidirina am-ponja, ny sasany kosa voasivana ny tranokalany. Raha ho lanian'ny antenimiera ao an-toerana io volavolan-dalana io dia ho “ara-dalana” ny hamonoana ireo mpitoraka blaogy, tahaka ny mpanao ratsy. Tsy nisy namaritra mazava mantsy hoe ahoana izany “manakorontana ny filaminan-tsaina eo amin'ny fiaraha-monina”.

Tsy ao Iran ihany no hitrangan'izao ady hevitra mikasika ny fitorahana blaogy izao. Hita mantsy fa maro ny manam-pahefana tsy manivana ny blaogy fotsiny, fa manafoana ny mpitoraka blaogy mihitsy.

Rafitra eo amin'ny firenena hanaraha-maso ny blaogy

Iray taona sy tapany lasa izay dia nangataka ny mpitoraka blaogy ny governemanta iraniana mba hametraka ny anarany sy ny toerana fonenany ao amin'ny tranokala antsoina hoe Samandehi. Maro ny olona nino fa hanamora ny fiampangana azy izany.

Maro ny mpitoraka blaogy tsy nanao izany, ary nametraka ny hoe “I do not register my blog/site” amin'ny takelak'izy ireo. Tsapan'ny governemanta araka izany fa tsy afaka tena marana-maso ny blaogy izy, ary tsy afaka manery ny mpitoraka blaogy hisoratra anarana.

Manara-dia an'i Yemen ?

Mampalahelo, fa tsy ao Iran ihany no hitrangan'ny zavatra toy izao, fa na ao Middle East na amin'izao tontolo izao. Tamin'ny volana Aprily dia niresaka ireo fomba famoretana vaovao ampiharina ao Yemen, araka ny nolazain‘i Walid Al-Saqaf mpandrindra ny YemenPortal.net, i MidEastYouth :

“This week, the government’s Minister of Information threatened to file lawsuits against news websites on the justification of ‘inciting hatred’ or ‘harming national interests’ and the other usual excuse they often use to prosecute journalists. The threat is even more severe for websites because the government would use the penal code instead of the press law. This means that website owners could receive even death penalties.”

“Aza tezitra, ho ataonay ara-dalana ny famonoana anao”

Hoy i Nikahagan [Fa], izay mpitoraka blaogy sady manao sarihitatra amin'ny aterineto :

if this draft bill becomes law, everything will be based on interpretation and a simple blogger will be considered a center to destroy people’s religion! What can I say? Only people who disturb people’s mental security could support such a thing.

Manentana ny hiadiana hevitra mikasika ity volavolan-dalana ity ny filohan'ny parlemanta iraniana, Ato Ali Larijani, hoy i Mirza Kasra Bakhtyari [Fa], ary niresaka maharitra tamin'ny Mpanao Lalana izy ireo.

Hoy i Ghomarashegahneh [Fa]:

Mentioning ‘blogging' among crimes such as kidnapping, raping, armed robbery makes accusing bloggers easier than before… Such a law will harm the mental security of society more than the poor bloggers, who do not know what awaits them.

Nanampy moa izy fa ny olaha ara-toekarena sy ny famoretana ataon'ny governemanta no tena manohitohina ny filaminana eo amin'ny fiaraha-monina.

“Mila manao izay vitantsika isika mba tsy holanian'ny parlemanta ity volavolan-dalana ity,” hoy i Bazri [Fa]. “Efa tara loatra rahampitso. Mora be ny miampanga ny mpitoraka blaogy hoe misarika ny olona hiala amin'ny finoana na kolikoly. Ndeha hotenenina ny parlemanta fa tsy tokony hanamelohana olona ho faty ny fomba fihevitra tsy mitovy.”

Namoaka sary i Balocuh, mampiseho ny manam-pahefana iray miteny amin'ny vehivavy voaheloka ho faty hoe : “Aza mora tezitra, ho ataonay ara-dalana ny famonoana anao.”

(photo credit to Nikahang )

Mpanao gazety, mpampianatra ary mpanoratra 12 no nianatra ny fitorahana blaogy an-tsoratra, amin'ny horonan-tsary, an-tsary sy ny fomba maromaro toy ny fampiasana fahana RSS.

Blaogy maro amin'ny teny Dari, Pashtou ary Anglisy no nisokatra rehefa vita ny atrikasa.

“Naharay fanontaniana betsaka avy amin'ny mpianatra ao amin'ny Oniverite ao Kabul sy mpanao gazety izay mikasa hianatra mitoraka blaogy aho, fa mbola sakana lehibe ny tsy fahampian'ny vola.” hoy i Fekrat. Efa mieritreritra hanao atrikasa hafa moa i Fekrat fa mbola betsaka no hifampizarana sy ampianarina.

Izao no nolazain‘i Nasim Fekrat [Fa] :

This experience has been very useful. I learned a lot. Most of the people who participated in this workshop were journalists, academics, writers and others who can help revitalize our culture and intellect in Afghanistan's bored society. Organizing such a workshop has been one of my goals for a long time. Finally, thanks to Geomap and Masoumeh Ebrahimi it became a reality.

Tena nilaina mihitsy ity traikefa ity. Nianatra zavatra betsaka aho. Mpanao gazety, mpanoratra, mpampianatra ary olona hafa afaka mampivoatra ny kolotsaina sy ny saina ao amin'ny fiarahamonina ao Afgahnistan no betsaka tamin'ny mpandray anjara tamin'ity atrikasa ity. Tanjona efa nokatsahiko hatry ny ela ny fikarakarana atrikasa toy izao. Noho ny fanampiani Geomap sy Masoumeh Ebrahim dia tanteraka ihany izany nony farany.

Misy sary sy tatitra hafa ao amin'ny Civil Movement of Afghanistan.

Ny fampiasana ny aterineto hampandrosoana ny fahafahana maneho hevitra sy ny fahalalahan'ny fanaovan-gazety no resahin‘i Manzarra, nianatra nitoraka blaogy tamin'io atrikasa io.

Zarain‘i Mokhtar Pedram [Fa], mpanao gazety, amintsika kosa ny traikefany :

I was scared to come to the world of internet and blogging… Maybe it was a technical barrier. But this one and half day workshop changed my perception… It wouldn't be true to say that all my problems with the internet were solved in these two days, but I did decide to start my blog, which proves just how effective this workshop has been.

Natahotra ihany aho ny hiditra amin'ny tontolon'ny fitorahana blaogy amin'ny aterineto. Angamba olana tamin'ny lafiny teknika. Fa nanova ny fijeriko ity atrikasa nandritra ny iray andro sy tapany ity … Tsy afaka hiteny aho hoe voavahan'izay roa andro izay daholo ny olako amin'ny aterineto, fa nanapa-kevitra aho hanokatra blaogy, izay no manaporofo ny fahombiazan'ity atrikasa ity.

Zava-baovao ao Afghanistan ny fitorahana blaogy, hoy i Safeh [Fa], ary izay ny mpampianatra vao nianatra izany.

Ny atrikasa toy izao, hoy i Zartosht [Fa] angamba no dingana lehibe indrindra amin'ny fanaovan-gazety ao Afghanistan.